پایان نامه پیش بینی شادکامی و رضایت از زندگی زناشویی

ارسال شده در 19 فروردین 1399 توسط فاطمه کرمانی در بدون موضوع

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد کرمانشاه
دانشکده علوم تربیتی ،گروه مشاوره و راهنمایی
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته مشاوره و راهنمایی (M.A)

عنوان:
پیش بینی شادکامی،افزایش صمیمیت و رضایت از زندگی زناشویی در بین زوجین دانشجو دانشگاه کردستان

زمستان 1393

فهرستمطالب
عنوان شمارهصفحه
چکیده
فصل اول: کلیاتتحقیق
1-1مقدمه. 5
1-2 بیان مساله. 7
1-3 اهمیّت و ضرورت تحقیق 9
1-4 اهداف. 10
1-5 بیان فرضیه ها 11
1-6تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرها 11
1-6-1-تعریف مفهومی صمیمیت. 11
1-6-2 تعاریف عملیاتی صمیمیت. 11
1-6-3تعریف مفهومی شادکامی 11
1-6-4تعریف عملیاتی شادکامی 11
1-6-5 تعریف مفهومی رضایت زناشویی 12
1-6-6 تعریف عملیاتی رضایت زناشویی 12
فصل دوم: مروریبرادبیاتتحقیقوپیشینهتحقیق
2-1 پیشینه نظری 14
2-1-1 بخش اول:شادکامی 14
2-1-1-1کلیّات، تاریخچه و تعاریف شادکامی 14
2-1-1-2 جایگاه شادکامی در چهارچوب هیجانها 15
2-1-1-3 شاخص های شادکامی 16
2-1-1-3 دیدگاه شناختی و شادکامی 17
2-1-1-3 نظریه های شادکامی 18
2-1-2-4 عوامل تأثیر گذار بر شادکامی 20
2-1-2بخش دوم:صمیمیت. 27
2-1-2-1 کلیّات، تاریخچه و تعاریف صمیمیت. 27
2-1-2-2 نقش صمیمت در ازدواج و تداوم زندگی 29
2-1-2-3مهارت ایجادصمیمت در روابط زناشویی 34
2-1-2-4 مدل مثلث عشق استرنبرگ. 36
2-1-2-5 نزدیکی وفاصله در تداوم زندگی 38
2-1-3 بخش سوم: رضایت زناشویی 39
2-1-3-1نظریه های رضایت زناشویی 40
2-1-3-2 عوامل تعیین کننده موفقیّت ازدواج و رضایت زناشویی 42
2-2 پیشینه پژوهشی 55
2-2-1پژوهش های داخلی 55
2-2-2پژوهش های خارجی 59
فصل سوم: روشاجرایتحقیق
3-1روش پژوهش. 64
3-2 معرفی متغیرها 64
3-3 جامعه آماری و شیوه نمونه گیری 64
3-4ابزارهای اندازه گیری 64
3-4-1 آزمون شادکامی آکسفورد. 65
3-4-2 مقیاس صمیمیت(الکسیس جی واکرو لیندا تامپسون) 66
3-4-3 پرسشنامه رضایت زناشویی انریچ 68
3-5 شیوه اجرا 68
3-6روش تجزیه و تحلیل داده ها 69
فصل چهارم:تجزیهوتحلیلدادهها
4-1 بررسی نتایج آمار توصیفی 71
4-2 بررسی نتایج آمار استنباطی 72
فصل پنجم: نتیجهگیریوپیشنهادات
5-1بحث و نتیجه گیری 77
الف –فرضیه اصلی 77
ب -فرضیات فرعی 78
5-2 محدودیتهای پژوهش. 82
5-3 پیشنهادات پژوهشی 82
منابع و مآخذ
فهرست منابع فارسی 85
فهرست منابع لاتین 87
پیوست ها
چکیده انگلیسی

چکیده
پژوهش حاضر با هدف جستاری در توسعه اجتماعی وتربیتی خانواده به پیش بینی رابطه بین شادکامی افزایش صمیمیت ورضایت از زندگی زناشویی درزوجین دانشجو دانشگاه کردستان می پردازد.روش تحقیق دراین پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی بوده که جامعه آماری آن شامل دانشجویان دانشگاه کردستان که در نیم سال اول سال 93-94 به تحصیل اشتغال دارند و زوج می باشند است.در این پژوهش از روش نمونه گیری تصادفی استفاده شده است که حجم نمونه شامل 35 زوج می باشد.دراین پژوهش برای جمع آوری داده ها از سه پرسشنامه شامل پرسشنامه شادکامی آکسفورد و رضایتمندی زناشویی اینریچ و پرسشنامه عشق استنبرگ استفاده شده است .برای تحلیل آماری داده ها از آمار توصیفی و آمار استنباطی شامل آزمون ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی استفاده شد.نتایج آزمون ضریب همبستگی و رگرسیون نشان داد که بین شادکامی و صمیمت با رضایت از زندگی زناشویی زوجین دانشجو دانشگاه کردستان رابطه معنادار و مثبت وجود دارد.
در معادله رگرسیون میزان رضایت زناشویی با شادکامی رابطه معنادار و مستقیم دارد ولی باصیمیت رابطه معنا داری ندارد.پس نسبت به متغیرصمیمیت ،متغیر شادکامی توانسته است سهم زیادی در پیش بینی رضایت مندی زناشویی داشته باشد ،به عبارتی از روی نمره شادکامی به عنوان متغیر پیش بین می توان رضایت مندی زناشویی را به عنوان متغیرملاک مورد پیش بینی قرار داد .

کلید واژه: شادکامی ،صمیمیت ،رضایتمندی زناشویی ،دانشجویان .

فصل اول

کلیات تحقیق

1-1مقدمه
در طول زندگی مشترک، متغیر‌های گوناگونی بر نحوه ارتباط زوجین با یکدیگر تأثیر می‌گذارند و این متغیرها رضایت یا عدم رضایت زن و شوهر را از روابط زناشویی به همراه دارند ،مطالعات نشانگر آنست که رضایت از زندگی زناشویی بیش از همه از ویژگیهای زوجین مانند شادکامی و صمیمت زوجین متاثر است .رضایتمندی زناشویی را نمی‌توان صرفاً بر اساس فشارهای روانی بیرونی تبیین کرد؛ زیرا تمامی ازدواجها دست کم با چند فشار روانی مواجه هستند. در بسیاری از خانواده‌ها، فقر، تعدّد فرزندان و بیماری وجود داشته، اما در عین حال، ‌موفق هستند و بسیاری از ازدواجهایی که هیچ کدام از این موارد در آنها وجود نداشته، به شکست منتهی شده‌ است. تفاوت ازدواجهای شادکام و ناشاد را حداقل تا حدودی می‌بایست در پرتو شیوه‌ای تبیین کرد که طرفین به فشار روانی پاسخ می‌دهند و یا با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند (حسین شاهی برواتی،1370).
یکی از فرآیند های مهمی که رضایت زناشویی را تحت تاثیر قرار می دهد ،صمیمیت می باشد (فراست و دیگران ،1383).مهترین حوزه اختلافات زوجین فقدان صمیمت و نشان ندادن علاقه زوجین به یکدیگر است (مظلومی ،1386).صمیمت با ایجاد بعد خاص و مثبت در زندگی زناشویی و تامین بهداشت روانی اعضای خانواده ،عاملی محافظت کننده و نیرومند در برابر مشکلات فردی و اجتماعی است و تاکید بر دیدگاه های فردی ،به درک و شناخت بهتر رفتار های مساله ساز و تغییر آنها کمک می کند (لورنسو ،بارت و راوین[1] ،2005)درمانگران خانواده سعی میکنند تا بادر نظر گرفتن فرد در متن روابط صمیمانه ای که در خانواده دارد،مشکلات فردی را صرفا حاصل رشد و تحول فردی ندانند و در درمان ،موقعیتی را ایجاد کنند که زوج ها صمیمیت خود را با یکدیگر افزایش دهند و سبک های متفاوت صمیمت را درک کنند (بارنز[2] ،1998).از طرفی با افزایش شادکامی در زندگی، خلق افراد بالا رفته و دیدگاه های آنها در مورد مسائل زندگی جنبه مثبت تری به خود می گیرد. همچنین در خلق بالا رفتارهای مثبت و منطقی بیشتر است و واکنش های مثبت دیگران را نیز به همراه دارد و این می تواند باعث رضایتمندی زناشویی گردد. با افزایش شادکامی در زندگی، هیجانات مثبت در زوجین بیشتر شده و باعث می شود که مشکلات را به عنوان یک پدیده مثبت ارزیابی کنند .در این صورت با ارتباط متقابل مناسب که ریشه در هیجانات مثبت دارد مشکلات را حل می کنند و به رضایت در زندگی می رسند (امیری مجد و زری مقدم ،1389). پژوهش حاضر در پنج فصل ارائه می شود در فصل اول طرح مسئله تحقیق شامل بیان مسئله و سوالات تحقیق ، در فصل دوم، ادبیات تحقیق مورد بررسی قرار می گیرد که شامل ادبیات نظری و پژوهشی است. فصل سوم تحقیق نیز به روش شناسی تحقیق می پردازد که روش تحقیق، جامعه آماری، نحوه تجزیه و تحلیل داده ها اعتبار و پایایی مورد بررسی قرار می گیرد. فصل چهارم تحقیق به یافته های پژوهش می پردازد که به دو بخش نتایج توصیفی و تحلیلی تقسیم می شود و در فصل پنجم پژوهش نیز نتایج پژوهش ارائه می گردد.

1-2 بیان مساله
روان شناسی قرن بیستم، بیشتر بر هیجان های منفی نظیر افسردگی و اضطراب تمرکزکرده بود تا بر هیجان های مثبتی نظیر شادی و بهزیستی . هدف مطالعات روانشناختی بیشتر آن بوده است که بیماری های روانی را مورد بحث و گفتگو قرار دهد و درمان آنها هدف اصلی بوده است. به عبارتی دیگر، تعریف سلامتی مترادف با فقدان بیماری های روانی و علایم بیمارگونه تلقی شده است، در حالی که از دهه ی 1980 به بعد در تعریف سلامتی تغییر و تحول بسیاری پدید آمده است. متون روان شناسی سلامت تنها به جنبه های منفی بیماری ها و رفع آثار منفی آنها در افراد محدود نمی شود، همان طور که در تعریف سازمان بهداشت جهانی به سلامت از جنبه ی مثبت آن تأکید شده است و فرد سالم کسی است که، به لحاظ زیستی، روانی و اجتماعی از شرایط معینی برخوردار باشد(بوم و همکاران ، 2001).در گذشته درموردجنبه های مختلف شادکامی پژوهشهای زیادی انجام شده است.،شادکامی سه جز، اساسی داردشامل هیجان مثبت ،رضایت از زندگی و نداشتن هیجانات منفی مانند افسردگی و اضطراب (آرگیل و مارتین لو^[3] ،1995).هر چقدر شادکامی در زندگی زوجین بیشتر باشد به همان اندازه نیز میزان رضایت اززندگی بیشتر است.این ممکن است به دلیل این باشد که با افزایش شادکامی و صمیمیت در زندگی، خلق افراد بالا رفته و دیدگاه های آنها در مورد مسائل زندگی جنبه ی مثبت تری به خود می گیرد.همچنین در خلق بالا رفتارهای مثبت و منطقی بیشتراست و واکنش های مثبت دیگران را نیز به همراه دارد و این می تواند باعث رضایتمندی زناشویی گردد(والانینگام^[4]، جانسون^[5] و آماتو^[6]، 2001 ).
اهداف
هدف کلی:
پیش بینی میزان صمیمیت و شادکامی و رضایت از زندگی زناشویی در بین زوجین دانشجو.
اهداف فرعی:
1- پیش بینی میزان شادکامی ورضایت از زندگی زناشویی در بین زوجین دانشجو .
2- پیش بینی افزایش صمیمیت و رضایت از زندگی زناشویی در بین زوجین دانشجو .
3-تعیین ضریب همبستگی میان شادکامی و رضایت از زندگی زناشویی
4-تعیین ضریب همبستگی میان افزایش صمیمیت و رضایت از زندگی زناشویی

1-5 بیان فرضیه ها
1-بین شادکامی .صمیمیت و رضایت از زندگی زناشویی زوجین دانشجو رابطه وجود دارد.
2-بین شادکامی و رضایت از زندگی زناشویی زوجین دانشجو رابطه وجود دارد.
3- بین صمیمیت ورضایت از زندگی زناشویی زوجین دانشجو رابطه وجود دارد.

1-6تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرها
1-6-1-تعریف مفهومی صمیمیت
صمیمیت شامل فرآیندی است که درآن افراد تلاش می کنند به یکدیگر نزدیک شوند و شباهتها و تفاوتهایشان در احساسات ،افکار و رفتار ها را کشف کنند. اسکنارچ^[7] (1991)صمیمیت را فرآیند در تماس بودن،درک خود و افشای خود در حضور همسر مفهوم سازی می کند .
1-6-2 تعاریف عملیاتی صمیمیت
در این پژوهش، منظور از صمیمت نمره ای است که زوجین در پرسشنامه مقیاس صمیمیت(الکسیس جی واکر و لیندا تامپسون) فرم 17 سئوالی کسب می کنند.
1-6-3تعریف مفهومی شادکامی
شادکامی که هدف مشترک انسان‌هاست و همه درتلاش برای رسیدن به آن‌اند. ارزشیابی افراد از خود و زندگی‌شان است(باس^[8] ،2000).
1-6-4تعریف عملیاتی شادکامی
شادکامی در این پژوهش عبارت است از نمره ای که پاسخگویان از پرسشنامه شادکامی آکسفورد که توسط مایکل آرگایل تدوین شده است کسب کرده اند.
1-6-5 تعریف مفهومی رضایت زناشویی
رضایت زناشویی عبارت است از وجود یک رابطه دوستانه همراه با حس تفاهم و درک یکدیگر، وجود یک تعادل منطقی بین نیازهای مادی و معنوی زوجین . رضایت زناشویی در خانواده مهمترین رکن سلامت روانی افراد خانواده است (کجباف ؛ 1383).
1-6-6 تعریف عملیاتی رضایت زناشویی
رضایت زناشویی در این پژوهش عبارت است از نمره ای که پاسخگویان از پرسشنامه رضایت زناشویی انریچ بدست آورده اند.
[1] -Laurenceaum,Barrett & Rovine
[2] -Barnes
[3] Argyle,M.,Martin LU
[4] .Valaningham Jody
[5] .Johnson David

r />

نظر دهید »

پایان نامه آموزش مهارت‌های تحصیلی- شغلی بر پیشرفت تحصیلی

ارسال شده در 19 فروردین 1399 توسط فاطمه کرمانی در بدون موضوع

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد علوم تحقیقات

پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته مشاوره و راهنمایی (M.A)

عنوان:
تأثیر آموزش مهارت‌های تحصیلی- شغلی بر اهمال‌کاری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر مقطع اول متوسطه شهرستان یزد

سال تحصیلی 1393

فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده. 1
فصل اولکلیات تحقیق
1-1- مقدمه. 3
1-2- بیان مسئله. 3
1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش. 6
1-4- اهداف تحقیق 7
1-4-1- اهداف فرعی 7
1-5- فرضیه‌های تحقیق 7
1-5-1- فرضیه اصلی 7
1-5-2- فرضیه‌های فرعی 7
1-6- تعریف مفهومی و نظری 7
1-6-1- تعریف مفهومی 7
1-6-2- تعاریف عملیاتی 8
فصل دومپیشینه پژوهش
مقدمه. 10
2-1- پیشرفت تحصیلی 10
2-1-1- عوامل مهم و مؤثر در پیشرفت تحصیلی 11
2-1-2- عملکرد تحصیلی و تعهد حرفه‌ای‌ 13
2-1-3- عملکرد تحصیلی و خود اثربخشی 14
2-1-4- عملکرد تحصیلی و خودکار آمدی 15
2-1-5- عملکرد تحصیلی و خود پنداره 15
2-1-6- عملکرد تحصیلی و خود نظم‌بخشی 16
2-1-7- عملکرد تحصیلی و محل سکونت 17
2-1-8- عملکرد تحصیلی و اضطراب 18
2-1-9- عملکرد تحصیلی و کمال‌گرایی 18
2-1-10- عملکرد تحصیلی و باورهای غیرمنطقی 19
2-1-11- عملکرد تحصیلی و صفات شخصیت 20
2-1-12- عملکرد تحصیلی و مهارت‌های تحصیلی 21
2-1-13- عملکرد تحصیلی و مؤلفه‌های فراشناختی 23
2-2- اهمال‌کاری چیست ؟. 24
2-2-1- تاریخچه اهمال‌کاری 25
2-2-2- اهمال‌کاری تحصیلی چیست؟. 27
2-2-3- علت شناسی اهمال‌کاری 28
2-2-4- اهمال‌کاری در فرهنگ ایرانی و اسلامی 31
2-2-5- راه‌های پیش‌گیری و درمان اهمال‌کاری 32
2-2-6- رابطه بین اهمال‌کاری تحصیلی و پیشرفت تحصیلی 34
2-3- مهارت‌های تحصیلی- شغلی 35
2-3-1- مهارت خودشناسی 36
2-3-2- رشته شناسی و شغل شناسی 53
2-5- پیشینه تحقیقات داخلی و خارجی 59
2-5-1- پیشینه تحقیقات داخلی 59
2-5-2- پیشینه تحقیقات خارجی 61
2-6- خلاصه. 63
فصل سومروش پژوهش
مقدمه. 65
3-1- روش پژوهش. 65
3-2- جامعه آماری 65
3-3- نمونه و روش نمونه‌گیری 65
3-4- عوامل دموگرافیک. 66
3-5- ابزار تحقیق 68
3-5-1- پیشرفت تحصیلی 68
3-5-2- مقیاس اهمال‌کاری تحصیلی سولومن و راثبلوم (PASS) 68
3-6- روش اجرای پژوهش. 69
3-7- پکیج آموزشی 70
3-8- روش آماری 71
فصل چهارمتجزیه‌وتحلیل آماری
4-1- مقدمه. 73
4-2- یافته‌های توصیفی 73
4-3- آزمون پیش‌فرض‌ها و فرضیه‌های پژوهش. 74
4-4- بررسی فرضیه‌های پژوهش. 75
فصل پنجمبحث و نتیجه‌گیری
مقدمه. 82
5-1- بررسی فرضیه‌های پژوهش. 82
5-2- محدودیت‌های پژوهش. 85
5-3- پیشنهادهای کاربردی 86
5-4- پیشنهادی پژوهشی 86
منابع. 87

پیوست ها
پرسشنامه اهمال‌کاری سولومن و راثبلوم. 97
خلاصه جلسات محتوای آموزشی 101

فهرست جداول

جدول (3-1) دیاگرام طرح پژوهش. 65
جدول (3-2) توزیع فراوانی بر اساس تحصیلات مادر و پدر. 66
جدول (3-3) توزیع فراوانی بر اساس سن مادر و پدر. 67
جدول (3-4) توزیع فراوانی شرکت‌کنندگان در پژوهش برحسب مشاغل والدین. 67
جدول (3-5) توزیع فراوانی شرکت‌کنندگان در پژوهش برحسب میزان درآمد. 68
جدول (4-1) شاخص‌های توصیفی نمرات اهمال‌کاری تحصیلی و معدل دانش‌آموزان برحسب مرحله ارزیابی و عضویت گروهی 73
جدول (4-2) آزمون شاپیرو برای بررسی نرمال بودن نمرات اهمال‌کاری تحصیلی و معدل دانش آموزان 74
جدول (4-3) آزمون برابری واریانس‌های نمرات معدل و اهمال‌کاری تحصیلی و زیرمقیاس ها 75
جدول (4-4) آزمون باکس بررسی برابری کوواریانس‌های نمرات در دو گروه. 75
جدول (4-5) نتایج مقایسه دو گروه درمجموع متغیرهای پژوهش. 76
جدول (4-6) نتایج تحلیل کوواریانس مقایسه میانگین‌های معدل دانش آموزان برحسب عضویت گروهی 77
جدول (4-7) نتایج تحلیل کوواریانس مقایسه میانگین‌های نمرات اهمال‌کاری تحصیلی برحسب عضویت گروهی 79

فهرست شکلها

شکل (4-1) نمودار ستونی مقایسه میانگین‌های معدل دانش آموزان در مرحله پس‌آزمون یا ترم دوم در دو گروه 78
شکل (4-2) نمودار ستونی مقایسه میانگین‌های نمرات اهمال‌کاری تحصیلی در مرحله پس‌آزمون در دو گروه 80

چکیده

هدف پژوهش حاضر، شناسایی تأثیر آمورش مهارت‌های تحصیلی و شغلی بر اهمال‌کاری تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر سال اول دبیرستان مقطع متوسطه شهر یزد سال 93-92 بود.
روش تحقیق از نوع نیمه تجربی از نوع پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه آزمایش و کنترل بود. جامعه آماری کلیه دانش آموزان دختر مقطع اول دبیرستان در شهر یزد در سال تحصیلی 93-92 می‌باشد. روش نمونه‌گیری به‌صورت تصادفی خوشه‌ای انجام شد و دانش آموزان به دو گروه 20 نفره تقسیم شدند و روش آموزشی به روی گروه آزمایش اجرا گردید و سپس از هر دو گروه پس‌آزمون گرفته شد. پیشرفت تحصیلی از طریق مقایسه معدل ترم بهمن 92 و خرداد 93 سنجیده شد و برای بررسی میزان اهمال‌کاری از پرسشنامه اهمال‌کاری تحصیلی سولومن و راثبلوم (PASS) استفاده شد. داده‌ها با روش آماری تحلیل کوواریانس مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند.
نتایج نشان داد که آموزش مهارت‌های تحصیلی و شغلی بر اهمال‌کاری تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه شهر یزد مؤثر است و آموزش این مهارت‌ها منجر به افزایش پیشرفت تحصیلی و کاهش اهمال‌کاری تحصیلی دانش آموزان شد؛ بنابراین می‌توان این‌گونه استنباط کرد که آموزش مهارت‌های تحصیلی شغلی به دانش آموزان باعث افزایش انگیزه و عملکرد تحصیلی آنان می‌گردد لذا آموزش چنین مهارت‌هایی به‌صورت مستمر در تمام مقاطع تحصیلی ضروری می‌باشد.
کلمات کلیدی: مهارت‌های تحصیلی، شغلی- پیشرفت تحصیلی – اهمال‌کاری

فصل اول

کلیات تحقیق

1-1- مقدمه

امروزه صاحب‌نظران بر این باورند که یکی از دلایل مهم توسعه کشورهای پیشرفته توجه و اهتمام آن کشورها به تربیت نیروی خلاق و مؤثر است. دانشجویان نیروی انسانی برگزیده و سازندگان فردای کشور هستند (ضیغمی وپوربها الدینی،1390). یکی از روش‌های برآورد پیشرفت در هر جامعه، برآورد پیشرفت افراد آن جامعه می‌باشد و برای تعیین پیشرفت هر فرد در جامعه، یکی از روش‌های معمول، برآورد پیشرفت عملکردهای گوناگون افراد ازجمله عملکرد تحصیلی آنان می‌باشد (ترابی،1387). بهبود و توسعه‌ی عملکرد تحصیلی یادگیرندگان یکی از اهداف اصلی مراکز آموزشی می‌باشد، زیرا عملکرد تحصیلی افراد اساس موفقیت و پیشرفت در هر مقطعی محسوب می‌گردد (شیروهی،2004). در هر نظام آموزشی میزان عملکرد تحصیلی یکی از شاخص‌های موفقیت در فعالیت‌های علمی است. نتایج پژوهش‌ها نشان داد که علاوه بر ساختار و محتوای آموزشی کلاس، عوامل گوناگونی ازجمله سلامت روان، توانایی‌های شناختی، هیجان‌ها و ویژگی‌های فردی و خانوادگی نقش عمده ایی در سطح عملکرد تحصیلی دارند (حسینی،1383).
یکی از عوامل افت تحصیلی دانش آموزان نیز ویژگی‌ها اهمال‌کاری است، اهمال‌کاری درزمینهٔ تحصیلی به معنی به تعویق انداختن تکالیف تحصیلی و انجام ندادن تکالیف است، اهمال‌کاری تحصیلی یک مفهوم انگیزشی است و فراتر از مفهوم نداشتن مدیریت زمان و تنبلی در مدرسه معنا می‌گردد.
از سوی دیگر آموزش مهارت‌ها نه‌تنها به دانش آموزان بلکه به همه افراد کمک می‌کند تا در مسیری که هستند راه را راحت‌تر بپیمایند و یکی از این مهارت‌ها، مهارت‌های تحصیلی شغلی است که شامل خودشناسی و رشته شناسی و شغل شناسی است در تسهیل آموزش و یادگیری و فراشناخت (توجه و تمرکز و هدفمندی) دانش آموزان مؤثر است و دانش آموزان را سریع‌تر به رشد و خودشکوفایی می‌رساند که در زیر به‌صورت مفصل درباره این مؤلفه‌ها بحث می‌گردد.

1-2- بیان مسئله

یکی از ملاک‌های کار آیی و عدم کار آیی نظام آموزشی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان می‌باشد کشف و مطالعه متغیرهای تأثیرگذار بر این متغیر به شناخت بهتر و پیش‌بینی عوامل مؤثر و مهم در مدرسه می‌انجامد بنابراین بررسی متغیرهایی که با پیشرفت تحصیلی و افزایش عملکرد تحصیلی در دروس مختلف رابطه دارند همواره یکی از موضوعات اساسی و زیربنایی پژوهش در نظام آموزش‌وپرورش است. هنگامی‌که در نظام آموزشی مشکلاتی همچون افت تحصیلی روی می‌دهد از انگیزه یادگیرنده به‌عنوان یکی از عوامل مهم آن یادآوری می‌شود (بحرانی 1387).
عملکرد تحصیلی طی دهه‌های اخیر یکی از مسائل مهم حوزه تعلیم و تربیت بوده است. هرساله سمینارها و پژوهش‌های متعددی در این زمینه انجام می‌پذیرد تا به نحوی این عامل مهم و تأثیرگذار را بررسی و تجزیه‌وتحلیل نماید.
در جامعه امروزی تحصیلات و به‌تبع آن عملکرد تحصیلی به دغدغه اصلی پدران و مادران نسبت به کودکان و نوجوانان تبدیل‌شده است زیرا کسب تحصیلات مناسب باهدف دستیابی به موفقیت‌های اجتماعی، شغلی و اقتصادی بالاتر ازجمله اهداف اصلی برای والدین و سیاست‌گذاران کشور تلقی می‌شود.
در خصوص دانش آموزان متوسط انگیزش تحصیلی از اهمیت خاصی برخوردار است. با دارا بودن این انگیزه دانش آموزان محرک لازم برای به پایان رساندن موفقیت‌آمیز یک تکلیف، رسیدن به یک هدف آموزشی یا دستیابی به درجه معینی از شایستگی در کار خود را پیدا می‌کنند تا بالاخره بتوانند موفقیت لازم را در امر یادگیری و پیشرفت تحصیلی کسب نمایند (یوسفی، قاسمی، فیروزنیا 1388).
در ضمن اینکه کاهش عملکرد تحصیلی به‌عنوان یکی از معضلات مهم نظام آموزشی در کشورهای مختلف باعث به هدر رفت بسیاری از منابع انسانی و غیرانسانی می‌شود و زیان‌های علمی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی زیادی را متوجه دولت‌ها و خانواده‌ها می‌نماید و یکی از عوامل کاهش عملکرد تحصیلی دانش آموزان اهمال‌کاری تحصیلی آنان است.
اهمال‌کاری[1] یا به آینده موکول کردن کارها آن‌قدر متداول است که شاید بتوان آن را از تمایلات ذاتی انسان برشمرد. اگرچه اهمال‌کاری همیشه مسئله‌ساز نیست اما از طریق ممانعت از پیشرفت و عدم دسترسی به اهداف، پیامدهای نامطلوب و جبران‌ناپذیر به همراه داشته است (الیس و جیمز،1382 ترجمه فرجاد). اهمال‌کاری منجر به انجام یک کار بی‌ثمر می‌شود. اهمال‌کاری سارق زمان است و باعث می‌شود فرد احساس گناه کند و نگاه دیگران نیز نسبت به او تغییر می‌کند. اهمال‌کاری یعنی به تعویق انداختن انجام کار و ارجاع عمل به آینده (ساتن[2]، 2009). یکی از زمینه‌های تأثیرپذیر از اهمال‌کاری افراد موفقیت و پیشرفت تحصیلی آنان است. اهمال‌کاری تحصیلی به معنی تمایلی غیرمنطقی برای به تعویق انداختن آغاز، یا کامل کردن یک تکلیف تحصیلی است، فراگیران ممکن است قصد انجام دادن فعالیت تحصیلی را در زمان مشخص‌شده یا مورد انتظار داشته باشند، ولی نمی‌توانند برای انجام دادن آن در خود انگیزه کافی ایجاد کنند (فراری[3]، 1998).
تکنیک‌های متفاوتی به‌منظور غلبه بر اهمال‌کاری ارائه‌شده است که از آن جمله تکنیک‌های درمان هیجانی –عقلانی عبارت است از تمرین مبارزه با کمرویی و خود آشکارسازی حقیقی و نقش بازی کردن و ابزار احساسات و صحنه‌پردازی ذهنی و دسترسی به کفایت‌های انسانی و. هم‌چنین آموزش مهارت‌های تحصیلی و شغلی اشاره کرد که از این میان مهارت‌های تحصیلی شغلی می‌توان: خودشناسی و رشته شناسی و شغل شناسی اشاره ‌کرده.
جایو و اونبوزوگی^[4] (2011) در تحقیقی که به بررسی اهمال‌کاری تحصیلی بر عملکرد تحصیلی و پیشرفته تحصیلی فارغ‌التحصیلان دانشگاهی می‌پرداخت این‌گونه گزارش کردند که دانشجویانی که انگیزه پیشرفت کمتری نسبت به سایرین دارند، اهمال‌کاری بیشتری را نیز گزارش می‌کنند.
همچنین گوروئی و خیر و هاشمی (1390) در تحقیقی که به بررسی رابطه بین کمال‌گرایی و خود پنداره تحصیلی با توجه به نقش واسطه‌ای اهمال‌کاری تحصیلی پرداختند گزارش کردند که بین متغیرهای پژوهش رابطه مثبت و معنی‌دار وجود دارد. هم‌چنین کمال‌گرایی خودمدار پیش‌بینی کننده بهتری نسبت به اهمال‌کاری تحصیلی برای خود پنداره تحصیلی بود.
چو^[5] (2011) در تحقیقی که به بررسی تأثیر اهمال‌کاری تحصیلی بر هوش هیجانی، زندگی در مدرسه و خودارزیابی و خودکارآمدی در بین دانشجویان پرداخت، نشان داد که دانشجویانی که اهمال‌کاری تحصیلی آن‌ها بیشتر است، در خودارزیابی‌هایشان خود را به شکل منفی ارزیابی می‌کنند و احساس بی‌ارزشی و عزت‌نفس و درنتیجه خود کارآمدی پایینی دارند و یک رابطه قوی بین اهمال‌کاری تحصیلی و نگرانی وجود دارد.
با توجه به اهمیت روزافزون تحصیلات در جامعه ما پیشرفت تحصیلی یک پدیده بسیار مهم هم برای دانش‌آموز و هم‌خانواده و هم‌مدرسه است، برخی از دانش آموزان که تعداد آنان در کشور ما قابل‌توجه است با مشکلاتی از قبیل افت تحصیلی، بدکار کردی تحصیلی، اهمال‌کاری تحصیلی و اضطراب دروس ناشی از به تعویق انداختن آنان و شب امتحانی بودن و حجیم خوانی مطالب در شب امتحان و نداشتن برنامه‌ریزی مناسب در طول سال تحصیلی و به تعویق انداختن کارها و نداشتن انگیزه مناسب برای ادامه تحصیل دست‌وپنجه نرم می‌کنند، مهارت‌های تحصیلی شغلی به‌عنوان یک پکیج آموزشی درصدد افزایش انگیزه و تمایل و رغبت و هدفمندی دانش آموزان می‌کوشد و درنتیجه تحقیق حاضر بر آن آمده است که به بررسی این موضوع بپردازد که آیا آموزش مهارت‌های تحصیلی و شغلی منجر به کاهش اهمال‌کاری تحصیلی و افزایش پیشرفت تحصیلی دانش آموزان می‌گردد یا خیر؟

1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش

اهمال‌کاری پدیده جدیدی نیست. صدوبیست سال پیش، ویلیام جیمز^[6]، یکی از پیشگامان روانشناسی، واژه‌ی روان‌شناختی اهمال‌کاری را مطرح کرد. ناس (1998) طی مطالعه‌ای شیوع اهمال‌کاری تحصیلی 90 درصد برآورد کرد و جایو و اونواگبازی[7] (2000) نیز نشان دادند که اهمال‌کاری در دانشجویان 95 درصد برآورد شده است و این اهمال‌کاری از نوع ننوشتن تکالیف و مطالعه نکردن برای امتحان و موکول کردن تکالیف به آخر هفته است. هم‌چنین در ایران توکل (1392) نیز شیوع اهمال‌کاری در دانشجویان آبادان را 70/8 درصد گزارش کرده است که در دختران 60/8 و در پسران 80/8 درصد گزارش کرده است. از سوی دیگر، هرساله شمار زیادی از دانش‌آموختگان کشورهای گوناگون جهان با پدیده‌ی افت تحصیلی رویارو هستند. این پدیده افزون بر آثار سوء اقتصادی در شکل ملی و همچنین زیان‌های هنگفت اقتصادی که به دلیل تکرار پایه یا صرف هزینه مجدد به جامعه و دانش‌آموخته تحمیل می‌کند، آثار ناگواری بر سلامت روانی دانشجویان داشته، نگرانی نا بهینه‌ای برای خانواده‌ها در پی دارد (بیابانگرد، 1378).
افت تحصیلی نه‌تنها ممکن است دانشجو را ازنظر روحی دچار مشکل کند، بلکه ازنظر پیشرفت تحصیلی نیز آن‌ها را در معرض خطر محرومیت از تحصیل قرار می‌دهد، به‌گونه‌ای ‌که ممکن است شرایط جبران این مشکل آموزشی برای دانشجو امکان‌پذیر نشود و همچنین موجب خلل در بهره‌برداری بهینه از اصول علمی برای تربیت نیروی انسانی، منابع انسانی و مالی و نیز موجب نارضایتی اجتماعی شود. این عوامل و نقش هریک در طراحی و اجرای برنامه‌ریزی‌های مداخله‌ای در راستای پیشگیری از این معضل و تسهیل در ایجاد شرایط آموزش به‌منظور موفقیت دانشجویان در کسب مهارت علمی و تخصصی برای دستیابی به رسالت دانشگاه بسیار بااهمیت است (هزاوه ای، فتحی و شمشیری، 1385).
بر اساس تحقیقات انجام‌شده حدود 12/0 دانشجویان دانشگاه‌های علوم پزشکی در طی تحصیل خود حداقل یک‌ترم تحصیلی مشروط می‌شوند (عالی خانی و همکاران، 1385).
از سوی دیگر تلاش‌ها و آموزش‌های و روش‌های درمانی مختلفی برای کاهش افت تحصیلی و اهمال‌کاری دانش آموزان تابه‌حال صورت گرفته است، این تحقیق روش آموزش مهارت‌های تحصیلی شغلی که متمرکز بر خودشناسی و رشته شناسی و شغل شناسی را مورداستفاده قرار داده است.
از نتایج این تحقیق آموزش‌وپرورش و معلمان و مشاوران تحصیلی و خانواده‌های دانش آموزان و کلیه سازمان‌های که با نوجوانان سروکار دارند بهره مند می‌گردد.

1-4- اهداف تحقیق

اثر آموزش مهارت‌های تحصیلی و شغلی بر اهمال‌کاری تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر مقطع متوسط.

1-4-1- اهداف فرعی

بررسی آموزش مهارت‌های تحصیلی و شغلی بر اهمال‌کاری تحصیلی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه شهر.
بررسی آموزش مهارت‌های تحصیلی و شغلی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه

1-5- فرضیه‌های تحقیق

1-5-1- فرضیه اصلی

آموزش مهارت‌های تحصیلی و شغلی بر اهمال‌کاری تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه شهر یزد مؤثر است.

1-5-2- فرضیه‌های فرعی

آموزش مهارت‌های تحصیلی شغلی منجر به افزایش پیشرفت تحصیلی دانش آموزان می‌گردد.
آموزش مهارت‌های تحصیلی شغلی منجر به کاهش اهمال‌کاری تحصیلی دانش آموزان می‌گردد.
[1]Procrastination
[2]Sutton
[3]Ferrari
[4]Jiao, Onweuegubzie

r />

نظر دهید »

پایان نامه تأثیر یادگیری از طریق تلفن همراه

ارسال شده در 19 فروردین 1399 توسط فاطمه کرمانی در بدون موضوع

دانشگاه بیرجند

دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی
گروه علوم تربیتی
پایان نامه
جهت دریافت مدرک کارشناسی ارشد برنامهریزی درسی
عنوان
تأثیر یادگیری از طریق تلفنهمراه بر یادگیری و انگیزه پیشرفت دانشجویان دانشگاه بیرجند در درس زبان انگلیسی عمومی

تابستان1390

                                                                       فهرست مطالب
عنوان                                                                                                                                                       صفحه
فصل اول: کلیات تحقیق
1- 1 – بیان مقدمه. 2
1- 2 – بیان مسأله. 3
1- 3 – اهمیت و ضرورت تحقیق 5
1- 4- اهداف کلی پژوهش 7
1- 4- 1- اهداف فرعی پژوهش 7
1- 5- فرضیههای پژوهش 7
1- 6- تعریف متغیرها و اصطلاحات پژوهش 8
1- 6- 1- تعریف متغیرها 8
1- 6- 1- 1- تعریف مفهومی یادگیری از طریق تلفنهمراه 8
1- 6-1-2- تعریف عملیاتی یادگیری از طریق تلفنهمراه 8
1- 6- 1-3- تعریف مفهومی یادگیری 8
1- 6- 1- 4- تعریف عملیاتی یادگیری 8
1- 6- 1 -5- تعریف مفهومی انگیزه پیشرفت. 8
1- 6- 1- 6- تعریف عملیاتی انگیزه پیشرفت. 8
فصل دوم: مبانی نظری
2-1- مقدمه. 10
2-2- بخش اول: فراگیری زبان دوم. 10
2- 2- 1- مکتبهای فکری در فراگیری زبان دوم. 10
2-2- 1- 1 – ساختگرایی (رفتارگرایی) 11
2-2- 1- 2- عقل گرایی و روانشناسی شناختی (کارکردی/نقشی) 11
2- 2- 1-3- دیدگاه تعاملی/ساختگرایان 12
2-2-2- نظریههای آموزش زبان 12
2-2-2-1- نظریه ناظر استفن دی کراشن (فرضیه درون نهاد) 13
2-2-2-2- نظریه موقعیتی 14
2-2- 2-3- نظریه ساختگرایی زبان 15
2-2- 2- 4 – نظریه یادگیری جمیزآشر. 16
2-2-2-5- نظریه زبانشناسی گاتگنو (طریق خاموش) 17
2-2- 2- 6- نظریه یادگیری اجتماعی زبان 17
2-2-2- 7- نظریه تلقینی لازانف. 18
2-2- 2- 8- نظریه زبان کلگرا 19
2-2-2- 9 – نظریه هوشهای چندگانه. 19
2-2-2-10- نظریه واژگانی 19
2-2-2- 11- نظریه توانش ارتباطی 20
2-2-2- 12- نظریه یادگیری جمعی 21
2-2-2-13- نظریه محتوا محور 21
2-2-3- الگوهای آموزش. 23
2-2-3-1- الگوهای آموزش زبان و فناوری رایانهای آموزش زبان 23
2-2-3-1- 1- الگوی ریچاردز راجرز در آموزش زبان 23
2-2-3-1- 2- الگوی تحلیل آموزش زبان مککی 24
2-2-3-1- 3- الگوی آموزش محتوا محور 24
2-2-3- 1- 3- 1- آموزش زبان مضمون محور 24
2-2-3- 1- 3- 2- آموزش زبان حمایت شده 24
2-2-3- 1- 3- 3- آموزش ضمیمه. 24
2-2-3- 1- 3- 4- رویکرد تدریس گروهی 25
2-2-3- 1- 3- 5- رویکرد مهارت محور 25
2-2-3- 1- 4- الگوهای شناختی 25
2-2-3- 1- 4- 1- الگوهای پردازش توجه مک لالین 25
2-2-3- 1- 4- 2- الگوهای ضمنی و صریح 26
2-2- 3- 1- 5- الگوی ساختارگرایی اجتماعی 27
2-2- 3- 1- 5- 1- فرضیه کنش متقابل لانگ. 27
2-2- 3- 1- 6- الگوی هاربارد در فناوری آموزش زبان 27
2- 2- 4- رویکردهای تدریس در زبان انگلیسی 28
2-2- 4- 1- رویکردهای سنتی درآموزش زبان انگلیسی 28
2-2- 4- 2- رویکردهای نوین در آموزش زبان انگلیسی 29
2-2- 4- 2- 1- رویکردهای مبتنی بر نظریهی روانشناسی سازهگرایی 29
2-2- 4- 2- 2- رویکردهای مبتنی برفناوری 29
2-2- 4- 2- 3- رویکردهای مبتنی بریادگیری الکترونیکی 29
2-2- 4- 2- 4- نرمافزار آموزشی 30
2-2- 4- 2- 5- یادگیری سیار در آموزش زبان انگلیسی 31
2-2- 4- 2- 6- پیام متنی 32
2-3- بخش دوم: فناوری و آموزش. 32
2-3- 1- کاربردهای فنآوری در آموزش. 33
2-3- 1-1- نقشهای یاددهی-یادگیری فاوا 34
2-3- 1- 2- نقش فاوا در تسهیل یاددهی- یادگیری 34
2-3- 1- 3- نقش فاوا در انگیزه یادگیری 34
2-3- 1- 4- نقش فاوا یادگیری شادگر محور 34
2-3- 1- 5- نقش فاوا در سنجش و ارزیابی 35
2-3- 1- 5- 1- ارزیابی یادگیری آموزشگاهی (یادگیری دروس) 35
2-3- 1- 5- 2- ارزیابی مهارتهای فاوا 35
2-3- 1- 5- 3- نقش فاوا در بهبود مهارتهای تفکر. 35
2-3- 2- یادگیری مادام العمر و فناوری 36
2- 3- 3- یادگیری از طریق موبایل 37
2- 3- 3- 1- انواع وسایل موبایل 39
2-3-3- 1- 1- دستیار دیجینال شخصی(PDA) 39
2-3-3- 1-2- گوشیهای هوشمند. 39
2-3- 3- 1-3- تلفنهمراه 39
2-3-3 -1- 4- لپ تاب شخصی و نوت بوک. 40
2-3- 3- 2- رابطه یادگیری از طریق موبایل، یادگیری الکترونیکی و یادگیری از راه دور 40
2- 3- 3- 3- فواید به کارگیری یادگیری از طریق موبایل در آموزش عالی 41
2-3-3- 4- مشخصات و ویژگیهای ابزار موبایل 41
2-3- 3- 4- 5- اهداف یادگیری از طریق موبایل 42
2-3- 3- 6- ویژگیهای یادگیری از طریق موبایل 42
2-3- 3-7- مزایای یادگیری از طریق موبایل 43
2-3-3- 8- معایب یادگیری از طریق موبایل 43
2-3-3-9- الگوهای (مدل) یادگیری از طریق موبایل 43
2-3- 3- 9- 1- مدل فریم(FRAME ) 43
2-3-3-9- 1- 1- خلاصه الکوی فریم. 45
2-3-3-9- 2- مدل یادگیری سیار در کشورهای در حال توسعه. 46
2-3-3-9-2- 1- عوامل موفقیت در الگوی مالینسون 48
2-3-3-9-3- الگوهای فرهنگی 48
2-3-3-9-3- 1- الگوی (مدل)Hofsteds 48
2-3-3- 9-3-2- الگوی Hall 49
2-3-3-9-4- مدل tenseITS 49
2-3-3- 9- 5- مدل یادگیری تلفیقی از طریق موبایل (مدل تلفیقی) 49
2-3-3- 9- 5- 1- جنبه تکنولوژیکی 50
2-3-3- 9- 5-2- جنبههای مربوط به دانشگاه 51
2-3- 3- 9-5-3- جنبههای مربوط به دانشجو. 51
2-3-4- تلفنهمراه 51
2-3- 4- 1- تاریخچه آموزش مبتنی بر موبایل (تلفنهمراه) 54
2-3- 4-2- دلایل به گارگیری تلفنهمراه درآموزش. 55
2-3- 4-3- مدلهای یادگیری از طریق تلفنهمراه 57
2-3- 4- 4- پیام کوتاه (اساماس) 57
2-3-4- 5- محدودیتهای تلفنهمراه 58
2-3-4- 5- 1- محدودیت روانشناسی 58
2-3- 4- 5- 2- محدودیت آموزشی تلفنهمراه 59
2-3- 4- 5- 3- محدودیت فنی و تکنولوژیکی 59
2-3- 4- 5 – 4- محدودیت از نظر هزینه و امکانات 59
2-3-4-5- 5- محدودیتهای فرهنگی 59
2-4- بخش سوم: پیشینه تحقیق 59
2-4- 1- دسته اول 59
2-4- 1- 1- تحقیقاتی که روشهای مخلف تدریس را با هم مقایسه کردهاند. 59
2-4- 1- 2- تحقیقاتی که فناوری را در آموزش زبان به کار بردهاند. 61
2-4- 2- دسته دوم تحقیقاتی که در مورد انگیزه پیشرفت انجام گرفته است. 62
2-4-3- دسته سوم تحقیقاتی که در مورد موبایل و تلفنهمراه انجام شده است. 64
2-4-3- 1- تحقیقاتی که در مورد یادگیری از طریق موبایل انجام شده است. 64
2-4-3- 2- تحقیقاتی که در مورد یادگیری از طریق تلفنهمراه انجام شده است. 66
2-4-3- 2- 1- تحقیقات داخلی 66
2-4-3- 2- 2- تحقیقات خارجی 67
2-4-4- دستهبندی تحقیقات 72
2-4-5- جمعبندی 73
فصل سوم: روش تحقیق
3-1- مقدمه. 75
3- 2- روش تحقیق 75
3- 3- جامعه و نمونه آماری 75
3-4- روش نمونه گیری 75
3-5- متغیرهای تحقیق 76
3- 5- 1- متغیر مستقل 76
3- 5-2- متغیر وابسته. 76
3- 6- ابزار جمع آوری اطلاعات 76
3- 6- 1- پرسشنامه انگیزه پیشرفت 76
3- 6- 2- آزمون معلم ساخته در درس زبان انگلیسی 77
3- 6-3- مصاحبه. 77
3- 7- روش اجرا 77
3- 8- روشهای آماری 78

فصل چهارم یافتههای تحقیق
4- 1- مقدمه. 80
4- 2- اطلاعات توصیفی گروه نمونه. 80
4- 3- آمار استنباطی 83
4- 4- دادههای کیفی پژوهش ( مصاحبه) 87
4- 4- 1- قسمت اول. 87
4- 4- 2- قسمت دوم. 88
4- 5- نتیجهگیری 89
فصل پنجم بحث و نتیجهگیری
5-1- بحث و نتیجه گیری 91
5- 2- آزمون فرضیهها 92
5- 3- نتیجهگیری از دادههای کیفی 93
5-4- نتیجهگیری کلی 93
5- 5- محدودیتهای پژوهش. 93
5- 6- پیشنهادات تحقیق 93
5- 6- 1- پیشنهادات برخاسته از تحقیق 94
5- 6- 2- پیشنهادات برای تحقیقات آینده 94
5- 6- 3- پیشنهادات کاربردی 94
منابع. 95
پیوستها 103

«فهرست شکلها»
شکل 2- 1- رابطه بین یادگیری از طریق موبایل، یادگیری الکترونیک و یادگیری از راه دور 41
شکل (2) مدل FRAME مارگریت کول (2009). 44
شکل(3) مدل یادگیری سیار در کشورهای در حال توسعه بارکر و مالینسون (2005). 47
شکل (4) مدل یادگیری تلفیقی از طریق موبایل غریبی و محمدی (2009). 50

فهرست نمودارها
نمودار 4- 1- توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه به تفکیک گروهها 80
نمودار 4 -2- مقایسه میانگین و انحراف استاندارد نمره آزمون زبان انگلیسی در مرحله اول و دوم در گروه کنترل. 83
نمودار 4- 3- مقایسه میانگین و انحراف استاندارد نمره زبان قبل و بعد از مداخله در گروه آزمایش 84
نمودار 4 – 4- مقایسه میانگین تغییرات نمره زبان انگلیسی قبل و بعد از مداخله دردو گروه مورد مطالعه 85

فهرست جداول
جدول شماره 3- 1 طرح تحقیق 75
جدول شماره 3- 2 روند نمونه گیری. 76
جدول 4- 1 توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه به تفکیک گروهها 80
جدول4- 2 حداقل، حداکثر، میانگین و انحراف استاندارد متغیرهای مورد مطالعه در گروه کنترل. 81
جدول4-3 حداقل، حداکثر، میانگین و انحراف استانداردهای متغیرهای مود مطالعه در گروه آزمایش 82
جدول 4-4 مقایسه میانگین نمره آزمون زبان انگلیسی مرحله اول و دوم در گروه کنترل. 83
جدول 4-5 مقایسه میانگین نمره آزمون زبان انگلیسی قبل و بعد از مداخله در گروه آزمایش. 84
جدول 4-6 مقایسه میانگین تعییرات نمره قبل و بعد از آزمون زبان در دو گروه مورد مطالعه. 85
جدول4- 7- مقایسه میانگین نمره انگیزه پیشرفت بعد از مداخله در دو گروه کنترل و آزمایش قبل از تعدیل. 86
جدول 4- 8- مقایسه میانگین نمره انگیزه پیشرفت بعد از مداخله در دو گروه بعد از تعدیل بر اساس نمره قبل. 86
جدول 5 – 1- خلاصه فرضیهها.92

1-1- مقدمه
زبان در اجتماعات انسانی و در زندگی گروهی و روابط اجتماعی، به واسطۀ نیاز انسانها به یکدیگر پدید آمد و در یک تحولات طولانی چند هزار ساله، شکلهای گوناگونی به خود گرفت. هر زبان افقهای تازهای در برابر چشمان بشر میگشاید و میتواند وسیلۀ ارتباط فرهنگی، علمی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی گردد. از این جهت است که زبان را رفتاری اجتماعی دانستهاند که به اعتقاد برخی از زبان شناسان، مهمترین نقش آن ایجاد ارتباط است (نوشینفر، نقل در عباسی، احمدی و لطفی، 1388).
امروزه با توجه به پیشرفت علم و فنآوری و تحولات پیدرپی، زبان انگلیسی به عنوان زبان بینالمللی و اصلی شناخته شده است (عباسی، احمدی و لطفی، 1388). بنابراین، یادگیری زبان انگلیسی به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای ارتباطی برای استفاده از منابع و مآخذ علمی و پژوهشی و بهرهگیری از فنآوریهای پیشرفته، از اساسیترین مهارتهای مورد نیاز برای زندگی در جهان امروز است. فراگیری زبان انگلیسی کار دشواری است. موفقیت در دستیابی به پیچیدگیهای زبانی نیازمند تلاش فراوان میباشد. کلاسهای زبان انگلیسی مکانی برای بهبود زبان و ارائه نوآوریهای آموزگاران و فراگیران زبان به منظور تسهیل این روند دشوار است. هدف این نوآوری، بهبود فرایند یادگیری و کاهش تأثیرات نامطلوبِ دشواریهای یادگیری زبان میباشد (محمدی، 1388). به نظر محققین یکی از مهمترین عوامل مؤثر در یادگیری زبان رویکردهای یاددهی- یادگیری (روش تدریس) است. مثلاً موهاشان^[1] (به نقل از ّبیرمی، لیاقت دار و شریف، 1387) روش تدریس کارآمد را به عنوان مهمترین عامل تأثیر گذار در یادگیری زبان انگلیسی ذکر نموده است.
در طی چند سال اخیر، آموزش کارآمد زبان انگلیسی از عمدهترین دغدغههای مسئولان امر برنامهریزی درسی کشور بوده است؛ زیرا به رغم صرف مقدار زیاد زمان، انرژی و سرمایه، میلیونها ایرانی پس از چند سال آموزش زبان انگلیسی در نهایت از دستیابی به توانایی برقراری ارتباط مفید و مؤثر عاجزند. عوامل این ناکامی را میشود در روش نامناسب آموزش معلمان زبان انگلیسی، محتوای آموزشی نامناسب، روشهای تدریس ناکارآمد، بیانگیزه بودن، دیر شروع کردن آموزش و عدم به کارگیری آموختهها جستجو کرد (بیرمی، لیاقت دار و شریف، 1387). از این رو به منظور بهبود آموزش و ارتقای کیفیت یادگیری زبان انگلیسی بایستی شیوههای سنتی آموزشی زبان انگلیسی مورد تجدید نظر، بازبینی و حتی تغییر قرار گیرد در این راستا توجه به طراحی آموزشی، ابداع الگوهای آموزشی و توجه به رویکردهای نوین در آموزش زبان انگلیسی جزء مهمترین راهکارهای عملی برای ارتقاء و پیشرفت در یادگیری زبانهای خارجی بویژه زبان انگلیسی محسوب میگردد.
1-2- بیان مسأله
زبان به عنوان وسیلهای برای ارتباط فرهنگی، علمی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی، نقش انکار ناپذیری در جامعهی انسانی و شکلگیری تمدن بشری ایفا میکند. بنابراین آموزش و فراگیری زبان در عرصهی تعلیم و تربیت از اولویت خاصی برخوردار است. امروزه حدود 60 درصد جمعیت دنیا دو زبانه و یا چند زبانه محسوب میشود (بهرامی، 1388، ص 3). در نتیجه یادگیری زبان خارجی (زبان دوم) در دنیای امروز امری مهم و ضروری تلقی میشود؛ که آگاهی از روشهای آموزش و یادگیری آن دارای اهمیت فراوان است.
زبان انگلیسی به عنوان یکی از پرکاربردترین زبانهای زنده دنیا، اهمیت اساسی در محافل علمی و بینالمللی دارد. بنابراین، توجه به بازنگری در یادگیری و روشهای تدریس آن امری ضروری محسوب میشود. در سالهای 1940و قبل از آن، تدریس و یادگیری زبان انگلیسی و از چنین اهمیتی برخوردار نبوده، اما بعد از جنگ جهانی اول و دوم در پی گسترش فعالیتهای مختلف، زبان انگلیسی در اکثر کشورها رایج گردید (فهیم و حقانی، 1384). از آن زمان تاکنون روشهای مختلفی ایجاد شدند. ولی با وجود صرف هزینههای فراوان نتایج حاصله از روشهای سنتی چندان رضایت بخش به نظر نمیرسند. تجربه نشان داده است که این آموزشها چه در سطح دبیرستان و چه در دانشگاهها ناموفق بوده و هرگونه تغییر در امر آموزش زبان تاکنون با شکست مواجه شده است (پیشقدم، 1387).
طبق نظرکارشناسان، روشهای سنتی نیاز فراگیران را در مهارتهای اساسی یادگیری زبان انگلیسی مانند شنیدن، بیان کردن، خواندن و نوشتن به خوبی برآورده نمیکنند. در مواردی که انگلیسی به عنوان زبان خارجی تدریس میشود، امکان استفاده از مهارتهای یاد شده کلاس درس برای آنان وجود ندارد. زبان انگلیسی در چنین جاهایی ممکن است برای گرفتن مدرک تحصیلی مورد نیاز باشد؛ در آن صورت زبان انگلیس به عنوان موضوعی مثل علوم دیگر نگریسته میشود. برای این فراگیران، مفهوم نیاز بیرون از کلاس اهمیت بسیار کمی دارد. و آموختهها در زندگی واقعی بهکار گرفته نمیشوند (عباسی، احمدی و لطفی، 1388). لذا با توجه به این مشکلات در سالهای اخیر محققین به منظور غلبه بر این مشکلات متوجه رویکردهای آموزشی نوین و نظریات تعاملی در آموزش زبان شدهاند. یک دسته از رویکردهای نوینی که در سالهای اخیر مورد توجه قرارگرفته است؛ رویکرد مبتنی بر فناوری است.
فناوری با پیشرفت روزافزون تأثیر شگرفی در ارتقاء و تحول آموزش داشته است. هدف اساسی فناوری آموزشی تسهیل، توسعه و تقویت فرآیند آموزش و یادگیری است. توسعه فنآوری اطلاعات و ارتباطات^[2] در برنامههای آموزشی و پرورشی، گامی مؤثر و ماندگار بوده که توانسته تحول کیفی در اهداف، برنامهها روشها و شیوهها ایجاد کند و در نتیجه اثربخشی آموزش و پرورش را به دنبال داشته باشد. پیشبینی میشود با توسعه فنآوری، رویاهای دیرینه و مشکلات لاینحل از قبیل کاربردی کردن آموزش و پرورش، تمرکز بر توانایی و نیازهای یادگیرندگان، نهادینه کردن دانشآموز محوری و تغییر نقش معلم به عنوان راهنما و بالاخره اصالت بخشیدن به آموزش مادامالعمر محقق شود (زکی نژاد نقل در حیدری، مدانلو، نیاز آذری و جعفری، 1389). تحقیقات مختلف در نقاط مختلف دنیا حاکی از اثربخشی رویکردهای نوین، بخصوص رویکردهای مبتنی بر فناوری (یادگیری الکترونیکی، یادگیری سیار و .) در امر آموزش و یادگیری زبان است. در زیر به چند نمونه از این تحقیقات اشاره میشود.
چان کونگ^[3]در تحقیقی به بررسی تأثیر شبکههای اینترنتی در یادگیری بخشهای مختلف زبان انگلیسی پرداخت و در پایان به این نتیجه رسید که استفاده از این امکانات میتواند یادگیری را در بخشهای مختلف زبان انگلیسی افزایش دهد. همچنین دلاکال فاسونی^[4](2001) تأثیر کاربرد کامپیوتر و اینترنت را در یادگیری زبان انگلیسی مورد بررسی قرار داد و به این نتیجه رسیدکه این ابزارها باعث افزایش یادگیری دانشآموزان میشود و همکاری و مشارکت را در بین آنان بالا میبرد (نقل در حیدری، مدانلو، نیاز آذری و جعفری، 1389).
در سالهای اخیر یادگیری با ظهور فناوریهای جدید مانند چند رسانهایها، فرا رسانهها، ارتباطات از راه دور و یادگیری موبایل دستخوش تغییرات اساسی شده است. این روشها سبب افزایش علاقه، انگیزه و میل به یادگیری در دانشجویان میگردد و قابلیتهایی را برای معلمان و فراگیران در آموزش و یادگیری بخصوص یادگیری زبان انگلیسی فراهم میآورد. در زمینهی بهکارگیری موبایل در آموزش نیز تحقیقاتی صورت گرفته است.
پاتریشیا و کریس^[5] (2005) تعداد 100 کلمه انگلیسی را به تلفنهای 44 دانشجوی ژاپنی ارسال کردند. در پایان نتایج نشان داد دانشجویانی که این لغات را از طریق تلفنهمراه دریافت نمودهاند، یادگیری بیشتری داشتهاند. همچنین نادایر و دوگان^[6](2007) ضمن بهکارگیری تلفنهمراه در یادگیری زبان انگلیسی، بر تأثیر این روش بر عملکرد و یادگیری دانشجویان نسبت به روشهای معمول تأکید کردند.
یادگیری با استفاده از موبایل (تلفنهمراه) از راهبردهای نوین در آموزشهای رسمی و غیررسمی است. استفاده از تکنولوژی موبایل در تعلیم و تربیت بر انگیزه، همکاری، اشتراک اطلاعات، در دسترس بودن و تعامل یادگیرنده تاثیر میگذارد و فرصتهایی را برای یادگیرنده، معلم و دانشگاه فراهم می کند (غریبی و محمدی 2009).
یادگیری از طریق موبایل بویژه تلفنهمراه با تواناییهای بالقوهای که دارد؛ اخیراً مورد توجه تعداد زیادی از محققین قرارگرفته است. یکی از مهمترین کاربردهای تلفنهمراه در آموزش، یادگیری لغات انگلیسی با استفاده از پیام متنی^[7] است. نقش مهم دیگر تلفنهمراه در آموزش، ایجاد انگیزه برای یادگیری و مشارکت فعالانه در امر آموزش است. طبق یک نظر سنجی که درسال (2010) در کشور تایوان صورت گرفت، مشخص شد، اولین دلیل اصلی منجر به ناکامی و ناامیدی آکادمیکیِ دانشآموزان، کاهش انگیزه برای یادگیری است. برای ارتقاء انگیزه یادگیری و کارایی تدریس، «بخصوص در درس زبان» فناوریهای رایانهای و ارتباطات سیار پدیدار گشته است، که به طور جدی مورد توجه محققین قرارگرفته است (لوئن^[8] رائو^[9]، گائو^[10] و وو^[11] ،2006). با وجود این مطالعات اندکی در مورد پیامدهای آموزشیِ یادگیری سیار، بویژه یادگیری از طریق تلفنهمراه صورت گرفته است؛ لذا، با توجه به اهمیت و ضرورت روز افزون یادگیری سیار بویژه یادگیری از طریق تلفنهمراه در یادگیری زبان انگلیسی، ناکارآمدی روشهای سنتی، اهمیت ایجاد انگیزه در یادگیری زبان انگلیسی، اهمیت تمرین و تکرار با فواصل زمانی و ارائه محتوا در قطعات کوچک که از ویژگیهای تلفنهمراه محسوب میشود؛ این تحقیق در صدد بررسی تأثیر بهکارگیری تلفنهمراه به عنوان یکی از روشهای نوین در بالا بردن یادگیری و انگیزه پیشرفت دانشجویان در درس زبان انگلیسی است. بنابراین با توجه به اینکه زبان انگلیسی یک زبان خارجی است، و فقط در کلاس آموزش داده میشود و در خارج از کلاس آموزش داده نمیشود، قسمت اصلی تلاش بر عهده فراگیراست. سیر زمانی حفظ کردن و یادگیری با فواصل زمانی مختلف بخش مهمی از آموزش محسوب میشود؛ که مورد حمایت نظریههای روانشناسی و یادگیری است. روانشناسی شناختی معتقد است اگر قرار است چیزی حفظ شود، در فواصل زمانی طولانی و تکرار امکان پذیر خواهد بود. بنابراین دراین پژوهش لغات جدید در قالب جملات مختلف در فواصل زمانی معین همراه با تمرین و تکرار برای دانشجویان ارسال گردید؛ و سعی شد، با انجام عمل آزمایش (استفاده از یادگیری مبتنی بر تلفنهمراه) تأثیر روش حاضر بر انگیزه پیشرفت و همچنین یادگیری زبان انگلیسی عمومی دانشجویان دانشگاه بیرجند مورد بررسی قرار گیرد.

1-3– اهمیت و ضرورت تحقیق
امروزه کاربرد فناوریهای جدید اطلاعات و ارتباطات، تحولات شگفت انگیزی در کار و زندگی مردم بوجود آورده است. ورود فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) به عرصه فعالیتهای بشر و گسترش روزافزون آن در قرن حاضر، ابزار بسیار کارآمدی در اختیار متخصصان و متولیان تعلیم و تربیت به منظور تغییر و بهبود روشهای یاددهی- یادگیری، تعالی بخشی به اهداف تربیتی و اصطلاحات آموزشی قرارداده است (رحمانی، موحدی نیا و سلیمی، 1385).
یادگیری با استفاده از موبایل از راهبردهای نوین در آموزشهای رسمی و غیررسمی است. کوچک سازی تجهیزات، فنآوریهای سیار جدیدی راه اندازی کرده است. یادگیری با ابزارهای سیار معرف استفاده از ابزارهای متحرک در فرایند آموزش و یادگیری است. این امر، امکان یادگیری مستقل از محدودیتهای زمانی و مکانی با قابلیت جابجایی و اتصال بهینه را فراهم میسازد (باتستا و پریرا[12]، 2008).
لوئن، رائو، گائو و وو، (2006) معتقدند، فنآوری ارتباطی سیار جدید، سبب تشویق و تعامل بین دانشآموز و معلم میگردد در نتیجه میتواند در بهبود و کارایی یادگیری مؤثر باشد. بنابراین یادگیری از طریق موبایل از این جهت که در هر زمان و مکانی امکان دسترسی به مواد یادگیری و محتوای متفاوت را فراهم میکند، دارای اهمیت است.
یادگیری از طریق موبایل تنها منحصر به محیط یادگیری الکترونیکی نیست، بلکه به همان خوبی که در کلاس حضوری کاربرد دارد در محیطهای تلفیقی نیز کاربرد دارد (غریبی و محمدی،2009).
یادگیری از طریق موبایل بر تفکر انتقادی و یادگیری مشارکتی تأثیر میگذارد و منجر به شخصی شدن روشهای آموزشی یادگیرندگان میشود. یادگیری سیار سبکهای متفاوت یادگیری را پشتیبانی میکند از طریق مبادله پیامهای کوتاه^[13]( اساماس) و پیامهای چند رسانهای^[14] (اماماس) یا پست الکترونیکی^[15] یادگیرندگان با هم مشارکت میکنند (ناردی و همکاران، 2009). به علاوه، محتوا و اطلاعات در قطعههای کوچک که امکان یادگیری مؤثر را آسان میکند، ارائه می شوند، در این معنا میتوان از یادگیری سیار برای پشتیبانی فرایند طبیعی یادگیری استفاده کرد (سراج و ویجایاکوماران، نقل در عطاران 1388).
بدون شک توسعه و گسترش بیوقفه سیستمهای آموزشی مبتنی بر یادگیریهای الکترونیکی و موبایلی اکنون ضرورتی انکار ناپذیر در رویارویی با تحولات جدید داشته، و جامعه را به سوی دانایی محوری هدایت میکند. دسترسی و تسلط بر فناوری اطلاعات و ارتباطات نظیر تلفنهمراه به منظور بهرهگیری از آن در برنامهریزیهای استراتژیک جامعه در امر آموزش، یکی از مؤلفههای اساسی قدرت و توانمندیهای نظام آموزشی محسوب میشود و از طرفی با توجه به سرعت افزاینده دانش و توسعهی وسایل ارتباطی نظیر تلفنهمراه فراهم ساختن بستر و زمینه استفاده از این فناوری برای استفاده در دانشگاهها و سایر مؤسسات آموزشی به منظور کمک به بهبود تدریس و یادگیری از مباحث مهم و جدید محسوب میشود این وسیله فراگیران را برای همگام شدن با محیط دائم التغییر اطراف خود و شیوههای جدید برای انتقال دانش و افزایش یادگیری آماده میکند (سلیمانی، پاپ زن، سلیمانی، 1389).
در سالهای اخیر فناوری موبایل بویژه تلفنهمراه بهطور چشمگیری در یادگیری زبان انگلیسی مورد استفاده محققین قرار گرفته است. مزایای متعدد تلفنهمراه و سایر ابزارهای همراه، از جمله استفاده در زمانها و مکانهای مختلف، ارائه محتوا در قطعات کوچک، دسترسی آسان، سهولت استفاده، امکان تمرین و تکرار و چند رسانهای بودن و. را میتوان دلایل گسترش استفاده از تلفنهمراه به حساب آورد. تلفنهمراه با داشتن چنین مزایایی میتواند نقش مهمی در یادگیری زبان انگلیسی ایفا نماید. بنابراین در این پژوهش با توجه به نقش مهم انگیزه در یادگیری که مورد توجه محققین زیادی است و همچنین با توجه به نقشی که ابزارهای سیار میتوانند در یادگیری و انگیزه پیشرفت داشته باشند اقدام بهکارگیری تلفنهمراه در آموزش نمودیم. از طرفی با توجه به اینکه تحقیقی که تلفنهمراه در افزایش انگیزه پیشرفت دانشجویان بهکار گرفته باشد؛ توسط محقق یافت نشد، این تحقیق از این لحاظ دارای اهمیت است.
همچنین این وسیله و نتایج بهدست آمده از این تحقیق به دلیل دارا بودن ویژگیهای (تکنولوژی مخابرهای، دریافت و انباشت، نمایش و کنترل، انعطافپذیری زمانی و مکانی و تمرکز زدایی) دارای موارد استفاده بیشماری در زمینه آموزش میباشد، که میتواند مورد استفاده دست اندرکاران آموزش زبان انگلیسی بویژه اساتید گروه زبان انگلیسی و کلیه زبانآموزان و دانشجویان قرار بگیرد. ازطرف دیگر نتایج این تحقیق میتواند به عنوان مبنایی برای انجام تحقیقات در زمینه یادگیری از طریق موبایل و سایر زمینهها مشابه گردد. همچنین نتایج تحقیق میتواند؛ به متخصصین برنامهریزی درسی جهت فراهم آوردن محتوای مناسب برای یادگیری از طریق تلفنهمراه کمک کند.

1-4- اهداف کلی پژوهش
هدف کلی پژوهش حاضر عبارت است از بررسی تأثیر روش یادگیری از طریق موبایل (تلفنهمراه) بر یادگیری و انگیزه پیشرفت، در درس زبان انگلیسی عمومی دانشجویان دانشگاه بیرجند درسال تحصیلی 90-89 .

1-4-1- اهداف فرعی

سنجش تأثیر روش یادگیری از طریق تلفنهمراه بر روی یادگیری زبان (پیشرفت تحصیلی).
سنجش تأثیر روش یادگیری از طریق تلفنهمراه بر روی انگیزه پیشرفت دانشجویان.

1-5- فرضیههای پژوهش

یادگیری از طریق تلفنهمراه بر یادگیری دانشجویان در درس زبان انگلیسی عمومی تأثیر دارد.
یادگیری از طریق تلفنهمراه بر انگیزه پیشرفت دانشجویان درس زبان انگلیسی (عمومی) تأثیر دارد.

1-6- تعریف متغیرها و اصطلاحات پژوهش
1-6-1- تعریف متغیرها
1-6-1-1 – تعریف مفهومی یادگیری از طریق تلفنهمراه
منظور از یادگیری از طریق تلفنهمراه عبارت است از: یادگیری در قطعات کوچک و کم حجم که از طریق خدمات پیام کوتاه (اساماس) یا سرویس پیام چند رسانهای^[16] (اماماس) صورت میگیرد.

1-6-1-2- تعریف عملیاتی یادگیری از طریق تلفنهمراه
در این تحقیق منظور از یادگیری از طریق موبایل (تلفنهمراه)، عبارت است از ارسال پیام متنی (اساماس) در درس زبان انگلیسی عمومی به دانشجویان در فواصل زمانی معین بطوری که فرصت یادگیری همراه با تمرین و تکرار را برای دانشجویان فراهم نماید. لازم به ذکر است که روش آزمایش مورد نظر بهطور کامل در فصل سوم ارائه شده است.

1-6-1-3- تعریف مفهومی یادگیری
یادگیری عبارت است ایجاد تغییرات نسبتاً پایدار در رفتار بالقوه یادگیرنده، مشروط بر اینکه این تغییرات در اثر تجربه رخ دهد (سیف، 1383).

[1] Mohashan
[2].Information & Communication Technology (ICT)
[3] Chuan kung
[4] Dela cal Fasoni
[5] Patricia & Chris
4Nadire & Dogan
[7] Text messaging
[8] luen
[9] rau
[10] Gao
[11] wu
[12] Batista & Pereira
[13] SMS

r />

نظر دهید »

پایان نامه تبیین مبانی فلسفی آموزش جهانی و میزان توجه به آن

ارسال شده در 19 فروردین 1399 توسط فاطمه کرمانی در بدون موضوع

دانشکده علوم انسانی

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد(M.A)
رشته: علوم تربیتی
گرایش : تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش
عنوان پایان نامه :
تحلیل و تبیین مبانی فلسفی آموزش جهانی و میزان توجه به آن در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران

زمستان 1392

فهرست مطالب
عنوان    شماره صفحه
فصل اول
1-1 مقدمه . 1
1-2بیان مسئله . 2
1-3هدف کلی . 6
1-4 اهداف جزیی 7
1-5سوال های تحقیق. 7
فصل دوم مبانی نظری پیشینه تحقیق . 8
2-1تعریف نظری مفاهیم تحقیق . 9
2-2 الف)مبانی نظری 11
2-2-1مفهوم فلسفه . 11
2-2-2 هستی شناسی 12
2-2-3 معرفت شناسی .13
2-2-4 ارزش شناسی 14
2-2-5 زیباشناسی 15
2-3 مفهوم تربیت .15
2-4 رابطه فلسفه با تربیت 17
2-5 چیستی آموزش جهانی. 19
2-6 تاریخچه آموزش جهانی 20
2-7 ویژگیهای آموزش جهانی 27
2-8 پیشینه تحقیق 29
2-8-1پیشینه داخلی .29
2-8-2پیشینه خارجی. . 38
2-9 جمع بندی مبانی نظری و پیشینه تحقیق 41
2-10 چهارچوپ نظری و مفهومی . 44
فصل سوم (روش شناسی تحقیق) . 45
روش شناسی تحقیق .46
3-1 روش پژوهش 46
3-2 جامعه متنی .46
3-3 نمونه متنی . 46
3-4 ابزار تحقیق 47
3-5 مراحل انجام تحقیق . 47
فصل چهار ( تجزیه و تحلیل یافته ها) 49
4-1 مبانی فلسفه برنامه آموزش جهانی چیست ؟ . 50
4-1-1 الف ) هستی شناسی 50
4-1-2 ب) انسان شناسی .56
4-1-3ج ) معرفت شناسی .61
4-2 سوال دوم :اهداف آموزش جهانی چیست؟ . 68
4-2-1اهداف کلی . 69
4-2-2 اهداف عینی 71
4-3 سوال سوم: مولفه های آموزش جهانی چیست؟ 72
4-4سوال چهارم: مبانی فلسفی سند تحول بنیادین تا چه میزان با مبانی فلسفی آموزش جهانی همخوانی دارد .76
4-4-1هستی شناسی در سند تحول بنیادین .76
4-4-2 انسان شناسی در سند تحول بنیادین 80
4-4-3 معرفت شناسی در سند تحول بنیادین 86
4-5 سوال اهداف 101
فصل پنجم نتایج پژوهش .128
5-1 خلاصه پژوهش .129
5-2 پیشنهاد .135
5-3 محدودیت پژوهش .136
5-4منابع .137
5-4-1 منابع داخلی 137.
5-4- 2منابع خارجی .140

فهرست جدول ها .
جدول 4-1 بررسی میزان توجه به مبانی آموزش جهانی در سند تحول بنیادین از نظر هستی     شناسی .96
جدول 4-2 بررسی میزان توجه به مبانی آموزش جهانی در سند تحول بنیادین از نظر انسان . 101
جدول 4-3 بررسی میزان توجه به مبانی آموزش جهانی در سند تحول بنیادین از نظر معرفت .107
جدول 4-4 بررسی میزان توجه به اهداف آموزش جهانی در سند تحول بنیادین .115
جدول 4-5 میزان توجه به مولفه آموزش محیطی در سند تحول بنیادین . 120
جدول 4-6 میزان توجه به مولفه آموزش محیطی در سند تحول بنیادین 122
جدول 4-7 میزان توجه به مولفه آموزش چندفرهنگی در سند تحول بنیادین 123
جدول 4-8 میزان توجه به مولفه آموزش صلح در سند تحول بنیادین . 124
جدول 4-9 میزان توجه به مولفه آموزش سلامت در سند تحول بنیادین 125
جدول 4-10 میزان توجه به مولفه آموزش شهروندی در سند تحول بنیادین 126

فصل اول
کلیات پژوهش

1-1 مقدمه
دوران نوین در جهان آن چنان با شتاب به سمت تغییر و تحول در عرصه های گوناگون درحرکت است که زندگی انسان ها و مناسبات بین آن ها را عمیقا تحت تاثیر قرار داده است. یکی از بنیادی ترین اقدامات دولت های جهان درهم گامی با پیشرفت و توسعه جهانی ، تغییر نگرش به آموزش کشور در سطوح متفاوت و تربیت نسلی جدید و نو اندیش برای جامعه است. و با توجه به تحولات عظیمی که در سه دهه ی اخیر در ایران و جهان روی داده است. از جمله وقوع انقلاب اسلامی و تبعات آن در ایران ، پایان جنگ سرد و پی آمدهای آن در جهان، و نیز پاره ای از مسائل اخیر در سطح جهان مانند بحران محیط زیست – تروریسم ، علم و فن آوری ،جهانی شدن- گسترش ارتباطات و مانند اینها که بر فکر و ذهن انسان ها و بویژه بر آموزش و پرورش بسیار موثر است و باعث شده است که امروزه تربیت نیروی انسانی توانمند با توجه به شرایط جهانی و ،هنجارها و ارزشهای حاکم بر هر جامعه و مختصات خاص فرهنگی و اجتماعی هر کشوری ،از زیر ساخت های مهم توسعه و پیشرفت محسوب می شود.
انسان امروز ،صرفا موجودی منحصر در خانواده و جامعه و کشور خود نیست بلکه بخش جدایی ناپذیر از جهان بشری و مناسبات جهانی است. ما چه بخواهیم و چه نخواهیم هر فردی متاثر از مناسبات جهانی است و بصورت موجودی جهانی درآمده است نقیب زاده با اشاره به چالش اساسی آموزش و پرورش در این مورد اعتقاد دارد نظامهایی که می خواهند فرزندان خود را مطابق الگوهای ویژه فرهنگ خود تربیت کنند و آنها را بر طبق هنجارهای سنتی و ایدئولوژیک پرورش دهند، در واقع ، واگرایی دانش آموز را افزایش داده و خود را در برابر عصیان آنها قرار می دهند و نتیجه می گیرد هرچه بر خاص گرایی و تعلیمات ویژه تاکید شود آسیب پذیری جامعه در برابر چالشهای جهانی بیشتر خواهد شد. (نقیب زاده ؛ 1383 ص :139).

1-2 بیان مسأله:
        بررسی تحولات جهانی در نیم قرن اخیر نشان می دهد که تغییراتی بسیار عمیق در باورها و ارزشها و سبک زندگی مردم جهان به وقوع پیوسته است و گسترش جهانی این تغییرات همواره دامنه و شدت بیشتری می یابد. این تغییرات که ناشی از تحولات سیاسی و اقتصادی جهان و پیشرفت های فناوری اطلاعات در عصر حاضر است. متقابلا تاثیری عظیم بر جوانب گوناگون زندگی اجتماعی و فرهنگی به جای گذاشته و افراد را از مرزهای محلی و ملی به انسانهای جهانی تبدیل کرده است(رفیعی و گل محمدی 1381)
در عصر کنونی با گسترش جهانی شدن ،فرهنگ ها به همدیگر نزدیک شده بطوریکه باعث به هم پیوستگی و در هم تنیدگی و آمیختگی مسائل جهانی شده است. مسائلی مانند بیماریهای واگیردار جنسی ، کمبود امنیت ، کمبود بهداشت ، تخریب محیط زیست مسائل مشترکی هستند که خواه ناخواه گریبان گیر همه انسان ها می باشد. و بدین جهت و برای مقابله با این بحرانها و گرفتاری های انسانها در عصر حاضر باید اقدامات خاص و ویژه ای را اندیشید و به دنبال دیدگاه جدید و جهان نگری باشیم و داشتن دیدگاه جهان نگر منجربه پیدایش نگاه تازه ای نسبت به آموزش یعنی آموزش جهانی می شود. و می توان برنامه آموزش جهانی را این چنین تعریف کرد که به عنوان یک برنامه اصلاحی که هدفش همگام کردن امر آموزش با تحولات و واقعیت های موجود در صحنه جهانی می باشد.
از نظر کیامنش (1383) آموزش جهانی[1] بر این مسئله تاکید دارد که آموزش باید دانش آموزان را به شیوه ای آماده نماید که بتوانند با حداقل مشکل ، با نیازهای جدید و پرشتاب و پر تغییری که در آن زندگی می کنند ،کنار بیایند.
اصطلاح آموزش جهانی( آموزش همه جانبه) معادل فارسی کلمه Global education است و در زبان عربی تحت عنوان«التربیه الشمولیه» شناخته می شود.در این رابطه سلبی ۲(2000 )از طراحان اصلی برنامه آموزش جهانی معتقد است : آموزش جهانی یک پارادایم کلی نگر است که در آن جوامع ،سرزمین ها و مردم پیوسته هستند.همه پدیده های طبیعی ،فرهنگی ،اجتماعی ارتباط متقابل دارند،گذشته حال و آینده ماهیت بهم پیوسته دارند و عوامل شناختی ،عاطفی ،فیزیکی و ابعاد روحی وجود انسان ماهیتی مکمل دارند. آموزش جهانی مباحث توسعه ،برابری ،صلح ،عدالت اجتماعی و محیطی و توانایی حفظ محیطی را در بر دارد و گستره آن شخصی ،محلی و ملی و سیاره ای است و هماهنگ با چشم اندازها و رویکرد آن تجربه ای ،تعاملی ،کودک محور،دمکراتیک ،مشارکتی و تغییر محور است. آموزش جهانی که مورد بحث می باشد روایتی از تربیت جهانگرا است و با مباحثی مانند مباحث ذیل در ارتباط می باشد:آموزش شهروندی – آموزش حقوق بشر –آموزش توسعه –آموزش چند فرهنگی –آموزش صلح و آموزش جهانی شدن (حکیم زاده1385 )
و به تبع تغییرات جهانی، نظام آموزش کشور ما هم متاثر از این تغییرات می باشد و نظام آموزش کشور ما نیز برای هماهنگی با این دگرگونی ها و مواجهه با چالش های برآمده از آنها نیازمند نوآوری، تغییر و تحول است. نظام آموزش در تکاپوی برای ایفای نقش موثر و اجرای ماموریت های کلیدی خود، باید الگوهای جدید را جایگزین الگوهایی کند که تجربه و بروندادهای نظام آموزش کنونی نشان داده است که کارایی لازم را ندارند.بهبود نظام آموزش مستلزم تحول می باشد(شهرزاد بخشایش ؛1391 )
از آنجائیکه آموزش و پرورش به علت تاثیر مستقیم و خاصی که بر آینده یک کشور دارد از اهمیت بیشتری برخوردار است و همچنین آموزش و پرورش نیزبه عنوان یک نهاد دارای منشاء هایی است که باعث ایجاد، استمرار و تحول آن می باشند. در این بین سند تحول آموزش و پرورش به عنوان پایه بازنگری و اصلاح نظام آموزش از جایگاه خاصی برخوردار است.
این منشور که به عنوان زیرساخت تحول بنیادین به تایید شورای عالی انقلاب فرهنگی رسیده است مبنای تمام سیاست گذاری ها ، برنامه ریزی ها درنظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته است که دارای هفت فصل :شامل کلیات، بیانیه ارزشها، بیانیه ماموریت، چشم انداز ، اهداف کلان و راهبردهای عملیاتی و راهکارها؛است(سند تحول آموزش و پرورش ؛ 1390)
با توجه به شرایط جهانی و تغییرات پیوسته و مداوم حاکم بر جامعه می توان گفت که آموزش جهانی با توجه به ساختار و شرایط جهان به عنوان یک برنامه آموزشی اصلاحی جهان مطرح شده است و یک نوع نوآوری آموزشی محسوب می شود که دارای کارکرد و اثربخشی زیادی می باشد. نوآوری در آموزش و پرورش و نوسازی آن در جهان کنونی امری اجتناب ناپذیر است . لکن برای آنکه کارساز باشد نخستین گام در این کار ،شناخت وضع موجود و کمبودها وکاستی های آن در مقایسه با وضع مطلوب یعنی وضعی است که نیل به هدفهای جدید را ممکن می سازد. گام دوم فراهم کردن شرایطی است که در آن الگوهای نو می توانند صورت عملی به خود بگیرند. در اینجا بدیهی است که به محض مشاهده کمبودهای وضع موجود نمی توان از الگوهایی که در فرهنگ و اوضاع اجتماع دیگری ساخته و پرداخته شده اندتقلید کرد و گام آخر،آگاه کردن گروههای درگیر در کاربا ضرورت نوآوری مد نظر است (کاردان ؛ 1381 :ص19).
با عنایت به اینکه این برنامه از سال 1380 با همکاری یونیسف و وزارت آموزش و پرورش در چهار استان کشور به صورت آزمایشی اجرا شده است این پژوهش به دنبال تحلیل و بررسی مبانی فلسفی آموزش جهانی می باشد , واز سوی دیگر درصدد بررسی این موضوع است که در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران به چه میزان به آموزش جهانی توجه شده است ؟ و همچنین در تلاش است که به چه اندازه مولفه های آموزش جهانی و اهداف آن در سند تحول بنیادین بکار رفته است؟.

   1-3 اهمیت و ضرورت تحقیق :

1-3-1 اهمیت نظری:

-1      بسط و گسترش دامنه نظری علوم از لحاظ اندیشه های فلسفی مطرح در باب آموزش و پرورش
2- آشنایی با مبانی فلسفی آموزش جهانی باعث فهم دقیق تر و کامل تر این اندیشه فلسفی و تاثیر آن بر روی آموزش و پرورش می گردد.
1-3-2 اهمیت کاربردی :
1-    کمک به دست اندرکاران نظام تعلیم و تربیت جهت بهره گیری از اندیشه های فلسفی مطرح در جهان با توجه به شرایط و پیچیدی گیهای جامعه امروزی در تدوین منابع درسی .
2-    . زمینه سازی برای استفاده بیشتر معلمان از اندیشه های فلسفی
3-    شناسایی این مبانی فلسفی موجب درک بهتر چگونگی تاثیر یا عدم تاثیر آموزش جهانی برسند تحول می شود.
4-   کمک به رفع ایرادات سند تحول در راستای مقابله با چالش ها و کسب حداکثر بهره برداری از فرصت های شرایط بوجود آمده در کشور .

     1-4 اهداف تحقیق :

1-4-1 هدف کلی:

      هدف کلی این پژوهش:  تحلیل و تبیین مبانی فلسفی آموزش جهانی و میزان توجه به آن در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران

–

1-4-2 اهداف جزیی:

تحلیل و تبیین مبانی فلسفی آموزش جهانی
شناسایی اهداف آموزش جهانی
شناسایی مولفه های آموزش جهانی
بررسی میزان توجه دست اندر کاران تدوین سند تحول بنیادین به مبانی فلسفی آموزش جهانی
بررسی اهداف و مولفه های مربوط به آموزش جهانی در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

1-5 سؤال های تحقیق :

مبانی فلسفی برنامه آموزش جهانی چیست ؟
اهداف برنامه آموزش جهانی چیست ؟
مولفه های برنامه آموزش جهانی چیست ؟

4-مبانی فلسفی برنامه آموزش جهانی به چه میزان با مبانی فلسفی سند تحول بنیادین هم خوانی دارد ؟

r />

نظر دهید »

پایان نامه رابطه چندگانه سلامت خانواده اصلی، حمایت اجتماعی

ارسال شده در 19 فروردین 1399 توسط فاطمه کرمانی در بدون موضوع

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

بخش روانشناسی
پایان نامه تحصیلی برای دریافت درجه کارشناسی ارشد رشته مشاوره گرایش خانواده

رابطه ساده و چندگانه سلامت خانواده اصلی، حمایت اجتماعی و حل مشکل خانواده با عملکرد ازدواج

دیماه 1393

فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اوّل (طرح پژوهش)
1-1- مقدمه 2
1-2- بیان مسئله. 3
1-3- ضرورت انجام تحقیق 5
1-4- اهداف پژوهش 7
1-4-1- اهداف اصلی 7
1-4- 2- اهداف فرعی 7
1-5- فرضیههای پژوهش 7
1-5-1- فرضیههای اصلی 7
1-5-2- فرضیههای فرعی 7
1-6- انواع متغیرها از لحاظ نقش آنها در پژوهش 8
1-7- تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای پژوهش 8
1-7-1- تعاریف مفهومی 8
1-7-1-1- عملکرد ازدواج و ابعاد آن. 8
1-7-1-2- سلامت خانواده اصلی و ابعاد آن. 9
1-7-1-3- حمایت اجتماعی و ابعاد آن. 9
1-7-1-4- حل مشکل خانواده و ابعاد آن. 10
1-7-2- تعاریف عملیاتی 10
1-7-2-1- عملکرد ازدواج 10
1-7-2-2- سلامت خانواده اصلی 10
1-7-2-3- حمایت اجتماعی 10
1-7-2-4- حل مشکل خانواده. 11
فصل دوم(پیشینه پژوهش)
2-1- مقدمه. 13
2-2- پیشینه نظری. 13
2-2-1- ازدواج. 13
2-2-1-1- تعاریف ازدواج 13
2-2-1-2- مراحل انتخاب همسر. 14
2-2-1-3- ویژگیهای روابط زوجین 14
2-2-1-4- انواع ازدواج 15
2-2- 1-5- سلامت ازدواج 16
2-2-1-6- عوامل مختلکننده روابط زوجین 17
2-2-1-7- وظایف زوجین 17
2-2-2- سلامت خانواده اصلی. 19
2-2-2-1- تأثیر خانواده اصلی بر روابط زوجین. 19
2-2-2-1-1- دیدگاههای روانتحلیلی 19
2-2-2-1-1-1- نظریه دلبستگی 20
2-2-2-1-1-2- ایماگودرمانی 21
2-2-2-1-1-3- روابط موضوعی 21
2-2-2-1-2- دیدگاههای سیستمی 22
2-2-2-1-2-1- نظریه میلان. 22
2-2-2-1-2-2- نظریه بوئن 22
2-2-2-2- سلامت خانواده اصلی. 23
2-2-2-2-1- ابعاد هشتگانه سلامت خانواده از نظر بارنهیل 23
2-2-2-2-2- کنشهای خانواده از نظر فلک 24
2-2-2-2-3- طرح سه محوری تسنگ و مک درموت. 25
2-2-2-2-4- الگوی کارکرد خانواده مک مستر. 25
2-2-2-2-5- الگوی منحنی اولسون. 27
2-2-2- 2-6- سلامت خانواده از دیدگاه تجربهگرایان. 27
2-2-2-2-7- مدل بیورز. 29
2-2-2-2-8- مدل بوئن 31
2-2-2-3-ابعاد سلامت خانواده اصلی 33
2-2-2-3-1- صمیمیت. 33
2-2-2-3-2- استقلال و خودمختاری 35
2-2-3- حمایت اجتماعی 35
2-2-3-1- تعاریف مختلف از حمایت اجتماعی 36
2-2-3-2- انواع حمایت اجتماعی 37
2-2-3-3- کارکردهای حمایت اجتماعی 38
2-2-4- حل مشکل خانواده. 39
2-2-4-1- مهارتهای حل مشکل 40
2-2-4-2- بررسی رویکردهای مختلف به حل مشکل 41
2-2-4-2-1- دیدگاه رفتاری 41
2-2-4-2-2- دیدگاه فلدمن 42
2-2-4-2-3- دیدگاه راهحلمحور. 42
2-2-4-2-4- دیدگاه روایت درمانی 43
2 -2-4-2-5- رویکرد مشکلمدار مک مستر. 43
2-2-4-2-6- مدل کایرین، ماگویری و هرلبوت. 43
2-2-4-2-7- مدل فوکِس 44
2-3- پیشینه پژوهش 46
2-3-1- پژوهشهای انجام شده مرتبط با موضوع در ایران. 46
2-3-1-1- عملکرد ازدواج 46
2-3-1- 2- خانواده اصلی 46
2-3-1-3- حمایت اجتماعی 49
2-3-1-4- حل مشکل خانواده. 52
2-3-2- پژوهشهای انجام شده مرتبط با موضوع در خارج 54
2-3-2-1- خانواده اصلی 54
2-3-2-2- حمایت اجتماعی 55
2-3-2-3- حل مشکل 57
فصل سوم (روششناسی پژوهش)
3-1- روش پژوهش 60
3-2- جامعه پژوهش، نمونه و روش نمونه گیری 60
3-3- روش گردآوری دادهها 60
3-4- دادههای مورد نیاز متناسب با سوالها و فرضیههای تحقیق 61
3-5- نحوه توصیف و تحلیل اطلاعات. 61
3-6- مشخصات ابزار جمعآوری اطلاعات. 61
3-6-1- مقیاس عملکرد ازدواج 61
3-6-2- مقیاس سلامت خانواده اصلی 62
3-6-3- مقیاس حمایت اجتماعی 63
3-6-4- مقیاس حل مشکل خانواده. 64
فصل چهارم (یافتههای پژوهش)
4-1- مقدمه. 67
4-2- یافتههای توصیفی 67
4-2-1 توصیف ویژگیهای دموگرافیک زوجین 67
4-2-1-1- توزیع جنسیت. 67
4-2-1-2- توزیع سن 67
4-2-1-3- توزیع میزان تحصیلات. 68
4-2-2- یافتههای توصیفی متغیرهای پژوهش 69
4-2-2-1- مقیاس عملکرد ازدواج. 69
4-2-2-2- مقیاس سلامت خانواده اصلی 69
2-4-2-3- مقیاس حمایت اجتماعی 70
4-2-2-4- مقیاس حل مشکل خانواده. 70
4-3- یافتههای استنباطی 71
4-3-1- فرضیههای اصلی 71
4-3-1-1- فرضیه اول. 71
4-3-1-2- فرضیه دوم. 71
4-3-1-3- فرضیه سوم. 73
4-3-1-4- فرضیه چهارم. 73
4-3-1-5- فرضیه پنجم 74
4-3-1-6- فرضیه ششم 74
4-3-1-7- فرضیه هفتم 75
4-3-1-8- فرضیه هشتم 75
4-3-2- فرضیههای فرعی 76
4-3-2-1- فرضیه اول. 76
4-3-2-2- فرضیه دوم. 78
4- 3-2- 3- فرضیه سوم . 79
4-3-2-4- فرضیه چهارم 79
4-3-2-5- فرضیه پنجم 80
فصل پنجم (بحث و نتیجهگیری)
5-1- مقدمه. 86
5-2- بحث و نتیجهگیری 83
5- 2- 1- فرضیههای اصلی 83
5-2-2- فرضیههای فرعی 87
5-2- 3- نتیجهگیری 88
5-3- محدودیتهای پژوهش 89
5-4- پیشنهادات. 90
منابع و مآخذ 92
پیوستها 105

فصل اوّل

طرح پژوهش

1-1- مقدمه

خانواده بعنوان یک نهاد کوچک اجتماعی، یک سیستم طبیعی و یا یک منظومه است که با ازدواج شروع میشود و ابعاد دیگر خانواده مانند زیرمنظومه زناشویی، زیرمنظومه فرزندان و زیرمنظومه والدین را دربرمیگیرد. ارتباط با والدین اولین ارتباطی است که فرزند با دنیای بیرون برقرار میکند. لذا والدین نقطه شروع آشنایی کودک با محیط اطراف هستند و میتوانند ذهن کودک را شکل دهند. این شکلدهی میتواند بصورت آشنایی با محیط فیزیکی، قوانین، یا چگونگی مواجهه با خطرات بیرونی و موازین اجتماعی باشد. علاوه بر این ساختار ارتباطی پیچیده و اثرگذار والدین و کودک، خود زیرمنظومه زناشویی ابعاد مختلفی دارد. یک زوج که با یکدیگر زندگی مشترک را شروع میکنند براساس ساختار طبیعی نیازهایی را از یکدیگر مرتفع میسازند. طی رابطه زناشویی، موازینی بین یک زوج برقرار میشود. موازین بین یک زوج میتواند دامنههای مختلف ارتباطی، نحوه برخورد با تعارضها و ارتباط با فرزند را شامل شود که میتواند ریشه در گذشته فرد داشته باشد که از خانواده الهام گرفته شده است (مینوچین[1] و فیشمن[2]، 1996). در کشور ما کانون خانواده و ازدواج به دلیل مسائل خاص فرهنگی و ارزشی، اهمیت بیشتری در مقایسه با کشورهای غربی دارد، لذا تلاش برای استحکام و تداوم خانواده و ارضای نیازهای عاطفی و روانی اعضاء، بویژه همسران در چارچوب خانواده از اهمیت بیشتری برخوردار است. علاوه براین، به دلیل اهمیت و نقش خانواده در فرهنگ ایران، وجود مشکلات، تعارض ها و نهایتاً از هم پاشیدگی خانواده می تواند آثار زیانباری بر زوجین، فرزندان و جامعه در مقایسه با داشته باشد (نظری و نوابینژاد، 1385). عوامل مختلفی هستند که میتوانند زندگی زوجین را تحت تأثیر قرار دهند. تاریخچه زندگی فرد و نحوه تعامل والدین و خانوادهاش در دوران قبل از ازدواج میتواند از جمله عواملی باشد که بر زندگی زوجین و رفتار آنها با یکدیگر تأثیر بگذارد. همچنین حمایت اطرافیان از جمله حمایت دوستان و خانواده و کسب مهارتهای مختلف مانند حل مشکل نیز از موارد دیگری هستند که در زندگی زوجین میتوانند اثر داشته باشند. لذا در این پژوهش به بررسی رابطه ساده و چندگانه سلامت خانواده اصلی[3]، حمایت اجتماعی[4] و حل مشکل خانواده[5] با عملکرد ازدواج[6] پرداخته شده است.

1-2- بیان مسئله

زوجها با آرمان زندگی مشترک و برخورداری از حمایت و آرامش به سوی تشکیل خانواده گام برمیدارند خانواده با هویتی به مثابه یک موجود زنده تحول مییابد. نولر1 و فینی2 (2002) اعتقاد دارند زوجها بعنوان واحدی نگریسته میشوند که هریک از طرفین با الگوهای رفتاری از پیش تعیینشده، زمینه را برای واکنش فرد مقابل فراهم میسازد که وی نیز فضای روانی و نوع رفتار آماده خود را دارد. در این فضا که شناخت و عواطف و رفتار هریک از زوجها در آن نقش بسزایی ایفا میکنند، اگر یکی از زوجها با تعاملات مثبت یا منفی، فضا را آماده یا آلوده سازد، زوج دیگر نیز در این فضا درگیر میشود و گویا دریچهای با عواطف مشترک به دوسو گشوده میشود. لارسون3 و هولمن4 (1994) سه دسته عوامل خاص را در رضایت زناشویی موثر میدانند. نخست عوامل بافتی مانند بافت کنونی و عوامل فرهنگی و اجتماعی، دوم خصایص و رفتارهای فردی زوجین و سوم فرایند تعاملی زوجین. آنان نتیجه میگیرند که موارد مرتبط با این عوامل، پیشبینیکننده مناسبی از رضایت زناشویی هستند. همچنین نظریات متعددی هستند که تاثیر والدین و خانواده اصلی بر شکلگیری شخصیت و نوع برخورد فرد با مسائل در آینده بخصوص زندگی مشترک را بیان میکنند. از جمله این نظریات میتوان به نظریه روانکاوی فروید اشاره کرد که بیان میدارد رفتار والدین تا حد زیادی شکلدهنده شخصیت کودک است (بارکر5، 1981). نظریه بعدی که میتوان به آن اشاره کرد نظریه یادگیری اجتماعی بندورا است؛ که طبق آن کودک چگونه رفتارکردن را از والدین یاد میگیرد و چنانچه والدین با یکدیگر تعارض داشته باشند کودک فرصت یادگیری درست رفتارکردن را از دست میدهد (حسینیان، یزدی و جاسبی، 1386). همچنین کسب حمایت اجتماعی از دوستان و خانواده نیز از جمله عواملی هستند که در میزان رضایت زوجین نقش دارند. افراد وقتی که میدانند از طرف خانواده، دوستان و نزدیکان حمایت میشوند، احساس خشنودی بیشتری دارند و در مقابله با مشکلات با منطق و عملکرد بهتری عمل میکنند. بدیهی است که همه انسانها در هنگام گرفتاریها به حمایت اطرافیان و دوستان خود نیاز دارند تا احساس امنیت کنند. در واقع هرچه حمایت اجتماعی دیگران بیشتر باشد، امیدواریشان نیز بیشتر میشود. پژوهشها نیز نشان دادهاند افرادی که از منابع حمایت اجتماعی بیشتری برخوردارند، سلامت روانی بهتری داشته و بهتر با تغییرات سازگار میشوند (کوهن1 و ویلز2، 1985). پژوهش نبوی و شهریاری (1391) نشان داد که حمایت اجتماعی با تحت تاثیر قراردادن ابهام نقش خانوادگی، تعارض در خانواده را کاهش میدهد؛ بنابراین حمایت دوستان و خانواده میتواند به زوجین کمک کند تا بتوانند مشکلاتشان را با فشار روانی کمتری حل نمایند.
حل مشکل بطور کارآمد متغیر دیگری است که میتواند به عملکرد سالم زندگی زناشویی منجر شود. احمدی (1386) نشان داد که حل مشکل خانواده با رضایت زناشویی همبستگی دارد. چمپیون3 و پاور4 (2000)، نیز به این نتیجه رسیدند که حل مشکل خانواده تعامل بین زوجین را تسهیل میکند. از طرفی کراپلی5 (2005) بیان میدارد زوجینی که تعاملات منفی بیشتری بین آنها رد و بدل میشود، فرصتی برای استفاده از این مهارتها نمییابند به نظر میرسد ارتباط بین استفاده از مهارتها و تعامل مثبت زناشویی یک ارتباط دوسویه است یعنی مهارتها میتوانند تعامل مثبت را ایجاد کنند و هم تعامل منفی موجب ناتوانی زوجین در استفاده از مهارتها میشود؛ بنابراین لازم است تا مشخص شود حل مشکل خانواده بعنوان یک مهارت تا چه حد میتواند عملکرد سالم ازدواج را پیشبینی کند. باتوجه به ارتباطی که متغیرهای ذکر شده میتوانند با عملکرد ازدواج داشته باشند و پژوهشهای محدود در این زمنیه این پژوهش در صدد است تا به پیشبینی عملکرد ازدواج بر اساس سلامت خانواده اصلی، حمایت اجتماعی و حل مشکل خانواده بپردازد.

1-3- ضرورت انجام تحقیق

درمورد اهمیت خانواده همین بس که اولین تاثیرات محیطی که فرد دریافت میکند از محیط خانواده است و حتی تاثیرپذیری فرد از سایر محیطها میتواند توسط خانواده تعدیل شود. از این رو خانواده پایهگذار بخش مهمی از سرنوشت انسان است و در تعیین سبک و خط مشی زندگی، اخلاق، سلامت و عملکرد فرد در آینده نقش بزرگی بر عهده دارد. سلامت خانواده، تعادل شخصیتی والدین و آشنایی آنها با اصولی که میتواند محیط خانواده را سالمتر سازد، برای کودکان بسیار حائز اهمیت است. خانواده در عین حال که کوچکترین واحد اجتماعی است. مبنا و پایه هر اجتماع بزرگ است. افراد سالم، موفق و فعال جامعه از داخل خانوادههای سالم بیرون آمدهاند. همانطور که اغلب افراد ناسالم، پرورشیافته خانوادههای ناسالم بودهاند. انسانها با ورود به اجتماع، ویژگیهای سالم یا ناسالمی را که در خانواده دریافت کردهاند وارد اجتماع میکنند، از این لحاظ سلامت یک جامعه به سلامت خانوادههای آن وابسته است (نظری، 1386).
علیرغم اهمیت زیاد خانواده، امروزه نتایج آمارها حکایت از گسستن خانواده در عصر حاضر دارد. طبق آمار سازمان ثبت احوال ایران در سال (1392)، 155369 طلاق در کل کشور ثبت شده است. بعبارتی در مقابل هر 5 ازدواج یک مورد طلاق گزارش شده است. در سال 92 نسبت به سال 91 حدود 5000 مورد طلاق بیشتری ثبت شده است. همچنین در سال 91 در مقابل هر 5/5 ازدواج یک طلاق ثبت شده است (www.sabteahval.ir). طی تحقیقات صورتگرفته به نظر میرسد یکی از عوامل اثرگذار بر زندگی بعدی فرد، یعنی زندگی مشترک، خانواده اصلی باشد. نتایج پژوهشهای حسینیان، یزدی و جاسبی (1386) و خمسه و حسینیان (1389) نیز نشان میدهند که بین رضایت و صمیمیت زناشویی با خانواده اصلی و تجربه خشونت در دوران کودکی همبستگی معنیداری وجود دارد. یافتههای جاکت1 و سورا2 (2001) از پژوهشی با شرکت 232 زوج نیز نشان داد، زنانی که در خانوادههای گسسته (مطلقه) بزرگ شده بودند، در مقایسه با زنانی از خانوادههای باثبات، در روابط جاری خود با همسرانشان بیشتر از بدبینی و تعارض و کمتر از اعتماد و رضایت گزارش دادند. این نتایج نشان میدهد، افرادی که در خانوادههای مشکلدار پرورش می یابند احتمالاً مستعد تکرار تجارب و مشاهدات گذشته در زندگی زناشویی خود هستند. از طرف دیگر انسان موجودی اجتماعی است که بسیاری از نیازهایش را از طریق ارتباط با دیگران برآورده میسازد. ادراکی که فرد از حمایت دیگران دریافت میکند میتواند به او در کاهش تنشهای حاصل از موقعیتهای مختلف کمک کند. یافتههای لی3، یه چانگ4، پارک5 و هونگ چانگ6، (2004) نشان میدهند که حمایت اجتماعی نیرومندترین نیروی مقابلهای برای رویارویی موفقیتآمیز و آسان در زمان درگیری با شرایط تنشزا شناخته شده و تحمل مشکلات را برای بیماران تسهیل میکند. دوشه7 و همکاران، (2006) نیز به این نتیجه رسیدند که مشکلات روانی در زنان پس از یائسگی با حمایت اجتماعی آنان ارتباط دارد؛ بنابراین حمایت اجتماعی به افراد برای مقابله با موقعیتهای مختلف کمک میکند همچنین زندگی زناشویی فرد را با کاهش تنشها تحت تأثیر قرار دهد.
توانایی در حل مشکلات نیز یکی از مهارتهایی است که میتواند در زندگی زناشویی تأثیرگذار باشد. همانطور که پژوهش جاکوبسن1 (1996) عنوان میکند زمانیکه همسران دچار مشکلات ارتباطی و حل مسئله شوند، کار با همدیگر را مشکل مییابند و پذیرش تفاوتهای همدیگر برای آنها دشوار میشود.
بنابراین بدلیل اهمیت خانواده و از طرفی بصدا در آمدن زنگ خطر درباره گسستگی خانواده ضرورت وجود داشت تا ابعاد بیشتری از عوامل مؤثر بر مسائل زناشویی و ازدواج بررسی شوند.

1-4- اهداف پژوهش
1-4-1- اهداف اصلی

بررسی رابطه بین سلامت خانواده اصلی و عملکرد ازدواج.
بررسی رابطه بین حمایت اجتماعی دوستان، خانواده و عملکرد ازدواج.
بررسی رابطه بین حل مشکل خانواده و عملکرد ازدواج.
بررسی ارتباط چندگانه بین سلامت خانواده اصلی، حمایت اجتماعی خانواده، حمایت اجتماعی دوستان و حل مشکل خانواده با عملکرد ازدواج.
بررسی تفاوت بین حوزویان و دانشجویان در سطح سلامت خانواده اصلی.
بررسی تفاوت بین حوزیان و دانشجویان در میزان حمایت دوستان و خانواده.
بررسی تفاوت بین حوزویان و دانشجویان در میزان حل مشکل خانواده.
بررسی تفاوت بین حوزویان و دانشجویان در میزان عملکرد ازدواج.

1-4-2- اهداف فرعی

بررسی رابطه بین سلامت خانواده اصلی، حمایت اجتماعی خانواده و دوستان و حل مشکل خانواده با مؤلفههای عملکرد ازدواج شامل ارتباط، ابرازگری عاطفی، حل مسئله، نقش، انعطافپذیری، فرزندپروری، اقتصاد، خانواده و دوستان، ارزشها، مراقبت جسمانی و روانی و عملکرد کلی.
بررسی تفاوت بین مردان و زنان در سطح سلامت خانواده اصلی.
بررسی تفاوت بین مردان و زنان در میزان حمایت دوستان و خانواده.
بررسی تفاوت بین مردان و زنان در میزان حل مشکل خانواده.
بررسی تفاوت بین مردان و زنان در میزان عملکرد ازدواج.

1- Minuchin
2-Fishman
3- origin family health
4- social support
5- family problem solving
6- marital functioning
1– Noller
2– Feeney
3– Larson
4– Holman
5– Barker
1- Cohen
2- Wills
3- Champion
4- Power
5- Cropley
1- Jacquet
2- Surra
3– Lee
4– Yae Chung
5– Park