گرایش :جزا و جرم شناسی
دانشگاه آزاد اسلامی
واحد علوم و تحقیقات
دانشگاه علوم و تحقیقات خمین، گروه حقوق
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته حقوق (M.A)
گرایش: جزا و جرم شناسی
عنوان:
بررسی علل و انگیزه سرقت در مشهد و ارائه راهکارهای پیشگیرانه
استاد راهنما:
دکتر مجید شایگان فرد
استاد مشاور:
دکتر محمد حسین رجبیه
تابستان ۱۳۹۲
(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده . ۱
مقدمه ۲
الف – بیان مسئله . ۲
ب- اهمیت و ضرورت پژوهش . ۴
ج- پیشینه و سابقه پژوهش . ۵
د- اهداف پژوهش . ۵
ه- محدودیتها و مشکلات در راه پژوهش . ۵
و- فرضیه های پژوهش ۶
ز- روش پژوهش ۷
ح- سازمان پژوهش . ۷
بخش اول
کلیات ، مفاهیم و مبانی نظری پژوهش
فصل اول : تحلیل و بررسی جرم سرقت ۹
۱-۱- تعریف سرقت ۹
- سرقت در لغت . ۹
- سرقت در فقه ۱۰
- سرقت در حقوق . ۱۲
۱-۲- تحلیل جرم سرقت . ۱۲
۱-۲-۱- جایگاه سرقت در میان جرایم .۱۲
۱-۲-۲- عناصر متشکله جرم سرقت . ۱۴
۱-۲-۲-۱- عنصر قانونی ۱۴
۱-۲-۲-۲- عنصر مادی . ۱۵
۱-۲-۲-۳- عنصر روانی . ۱۶
۱-۲-۳- انواع سرقت ۱۷
۱-۲-۳-۱- سرقت مستلزم حد به معنی اخص ۱۸
۱-۲-۳-۲- سرقت های تعزیری .۱۸
فصل دوم : انگیزه ارتکاب جرم ۲۶
۲-۱- جایگاه انگیزه . ۲۶
۲-۱-۱- مفهوم و ماهیت انگیزه ۲۶
۲-۱-۲- انگیزه مجرمانه در حقوق کیفری اسلام ۲۷
۲-۱-۳- نگرش اندیشمندان حقوق جزا و مکاتب در خصوص انگیزه ۲۸
۲-۲- تاثیر انگیزه . ۲۹
۲-۲-۱- تاثیر انگیزه در تحقق جرم ۲۹
۲-۲-۳- تاثیر انگیزه مجرمانه در تحمل کیفر . ۳۰
۲-۲-۳- تاثیر انگیزه در مسئولیت کیفری ۳۲
فصل سوم : جرم شناسی سرقت . ۳۴
۳-۱- کلیات جرم شناسی . ۳۴
۳-۱-۱- تعریف جرمشناسی و موضوعات آن ۳۴
۳-۱-۲- مفاهیمی در علل سنجی جرایم .۳۶
۳-۱-۲-۱- علت ۳۶
۳-۱-۲-۲- شرط . ۳۷
۳-۱-۲-۳- انگیزه . ۳۷
۳-۱-۲-۴- عامل . ۳۸
۳-۱-۳- مرور برخی از مکاتب و نظریه های جرم شناسی . ۳۹
۳-۱-۳-۱- مکتب کلاسیک ۳۹
۳-۱-۳-۲- مکتب اثباتی (تحققی) ۴۰
۳-۱-۳-۳- مکتب شیکاگو (نظریه زیست بوم انسانی) . ۴۰
۳-۱-۳-۴- نظریه معاشرت ترجیحی .۴۱
۳-۱-۳-۵- نظریه یادگیری اجتماعی . ۴۱
۳-۱-۳-۶- نظریه نابهنجاری (آنومی) . ۴۲
۳-۱-۳-۷- نظریه فشار . ۴۲
۳-۱-۳-۸- نظریات فرهنگی و خرده فرهنگی ۴۳
۳-۱-۳-۹- نظریه کنترل اجتماعی ۴۳
۳-۲- بزه دیده شناسی سرقت ۴۴
۳-۲-۱- مفهوم بزه دیده ۴۴
۳-۲-۲- سرقت و بزه دیده . ۴۴
۳-۲-۲-۱ نقش بزه دیده در اجرای حد ۴۴
۳-۲-۲-۲- سرقت و نقش بزه دیده ۴۵
۳-۲-۳- جبران خسارت بزه دیده ۴۵
۳-۲-۳-۱- شیوه های جبران خسارت . ۴۶
۳-۲-۳-۲- شیوه های پرداخت غرامت ۴۶
فصل چهارم : پیشگیری از جرم . ۴۸
۴-۱- کلیات و مفاهیم پیشگیری ۴۸
۴-۱-۱- تعریف و ماهیت پیشگیری . ۴۸
۴-۱-۱-۱- تعریف لغوی . ۴۸
۴-۱-۱-۲- معنای اصطلاحی .۴۹
۴-۱-۲- انواع پیشگیری از جرم ۵۰
۴-۱-۲-۱- پیشگیری های متداول ۵۱
۴-۱-۲-۲- پیشگیری های جدید . ۵۲
۴-۱-۳- اهمیت و ضرورت پیشگیری از جرم ۵۵
۴-۲- پیشگیری از منظرهای مختلف ۵۵
۴-۲-۱- پیشگیری از منظر قرآن ۵۵
۴-۲-۲- پیشگیری از منظر قوانین ۵۸
۴-۲-۳- پیشگیری از منظر لایحه پیشگیری از جرم ۵۹
بخش دوم
تحلیل و بررسی داده های آماری و ارائه راهکارهای پیشگیرانه
فصل اول : وضعیت فردی و خانوادگی . ۶۲
۱-۱- عوامل فردی ۶۲
۱-۱-۱- ساختار جنسی و سن مجرمین . ۶۲
۱-۱-۲- مشخصات جسمی و سلامت ۶۵
۱-۱-۲-۱- وضعیت جسمانی . ۶۷
۱-۱-۲-۲- وضعیت روانی . ۶۸
۱-۱-۳- میزان تحصیلات . ۶۸
۱-۲- وضعیت خانوادگی . ۶۹
۱-۲-۱- خانواده اصلی (پدری) . ۶۹
۱-۲-۱-۱- تعداد نفرات خانواده . ۷۱
۱-۲-۱-۲- تحصیلات والدین ۷۲
۱-۲-۱-۳- کنترل از سوی خانواده . ۷۲
۱-۲-۱-۴- خصوصیات شخصیتی پدر سارق . ۷۳
۱-۲-۱-۵- وضعیت پدر یا مادر از نظر زنده یا متوفی بودن ۷۴
۱-۲-۲- خانواده شخصی .۷۵
۱-۲-۲-۱- تاهل ۷۶
۱-۲-۲-۲- سرنوشت و تعداد فرزندان ۷۷
۱-۲-۳-۳- تحصیلات همسر و ارتباط با اعضاء خانواده ۷۸
۱-۲-۳- طلاق و علت آن ۸۰
فصل دوم : وضعیت اجتماعی و اقتصادی ۸۳
۲-۱- وضعیت اجتماعی . ۸۳
۲-۱-۱- موقعیت و وضعیت محل سکونت . ۸۳
۲-۱-۲- نقش اعتقادات مذهبی ، دوستان و رسانه . ۸۵
۲-۱-۲-۱- مذهب ۸۵
۲-۱-۲-۲- دوستان . ۸۷
۲-۱-۲-۳- رسانه ۹۰
۲-۱-۳- تابعیت و مهاجرت . ۹۳
۲-۲- وضعیت اقتصادی ۹۶
۲-۲-۱- جرم و شرایط اقتصادی . ۹۶
۲-۲-۲- شغل و میزان درآمد ۹۷
۲-۲-۳- وجه حاصل از سرقت ۱۰۰
فصل سوم: بررسی سرقت در نمونه های آماری . ۱۰۲
۳-۱- بررسی سرقت. ۱۰۲
۳-۱-۱- سرقت در فرد و خانواده اش ۱۰۲
۳-۱-۱-۱- اولین سرقت در فرد سارق ۱۰۲
۳-۱-۱-۲- نوع سابقه سرقت در فرد . ۱۰۴
۳-۱-۱-۳- نقشه برای ارتکاب سرقت ۱۰۴
۳-۱-۱-۴- اولین و آخرین سرقت . ۱۰۵
۳-۱-۱-۵- چگونگی قرار گرفتن در مسیر سرقت . ۱۰۶
۳-۱-۱-۶- سابقه سرقت در خانواده سارق۱۰۷
۳-۱-۲- انتخاب زمان ، مکان ، سوژه . ۱۰۷
۳-۱-۲-۱- زمان . ۱۰۸
۳-۱-۲-۲- مکان ۱۰۹
۳-۱-۲-۳- سوژه . ۱۱۰
۳-۱-۳- انگیزه سرقت ۱۱۰
۳-۲- بررسی آماری و تاثیر اعتیاد ، مجازات و زندان بر مجرمین . ۱۱۲
۳-۲-۱- بررسی آماری سرقت در جامعه مورد پژوهش ۱۱۲
۳-۲-۲- تاثیر اعتیاد بر سرقت ۱۱۵
۳-۲-۳- تاثیر مجازات و زندان بر سارقین .۱۱۹
۳-۳- عوامل و افراد موثر در سرقت (از نظر سارقین) . ۱۲۲
فصل چهارم : ارائه راهکارهای پیشگیرانه از سرقت ۱۲۴
۴-۱- راهکارهای دینی . ۱۲۴
۴-۲- راهکارهای خانوادگی ۱۲۶
۴-۳- راهکارهای اقتصادی . ۱۲۸
۴-۴- راهکارهای طراحی محیطی . ۱۳۱
نتیجه گیری . ۱۳۳
پیشنهادات . ۱۳۶
منابع و ماخذ ۱۳۹
پیوست الف . ۱۴۱
پیوست ب . ۱۴۴
چکیده انگلیسی . ۱۴۵
فهرست جداول
جدول شماره ۳-۱ : جبران خسارت بزه دیده ۴۷
جدول شماره ۱-۲ : ساختار جنسیتی مجرمین در نمونه آماری ۶۳
جدول شماره ۱-۳ : ساختار جنسیتی مجرمین در پرونده های مورد بررسی در پژوهش . ۶۳
جدول شماره ۱-۴ : وضعیت سن مجرمین در پروند ه های مورد بررسی ۶۵
جدول شماره ۱-۵ : وضعیت جسمی مجرمین ۶۶
جدول شماره ۱-۶ : وضعیت تحصیلات مجرمین . ۶۹
جدول شماره ۳-۷ : مقایسه جرم سرقت با سایر جرایم علیه اموال و مالکیت در شهر مشهد ۱۱۳
جدول شماره ۳-۸ : مقایسه انواع سرقت های انجام شده در محدوده زمانی پژوهش در شهر مشهد . ۱۱۳
جدول شماره ۳-۹ : مقایسه انواع سرقت های انجام شده در محدوده زمانی پژوهش در محدوده حرم مطهر رضوی ۱۱۳
جدول شماره ۳-۱۰ : مقایسه جرم سرقت با جرم اعتیاد و استعمال مواد در شهر مشهد . ۱۱۴
جدول شماره ۳-۱۱ : نوع سرقت های انجام شده در پرونده های مورد بررسی در شهر مشهد ۱۱۴
جدول شماره ۳-۱۲ : سایر آمار حاصله از پرونده های مورد بررسی ۱۱۵
فهرست نمودارها
نمودار شماره ۱-۱ : عنصر مادی سرقت حدی . ۱۶
نمودار شماره ۱-۲ : وضعیت سنی مجرمین ۶۴
نمودار شماره ۱-۳ : وضعیت جسمی مجرمین . ۶۶
نمودار شماره ۱-۴ : وضعیت جسمی و سلامت مجرمین . ۶۸
نمودار شماره ۱-۵ : وضعیت تحصیلات مجرمین ۶۹
نمودار شماره ۱-۶ : تعداد نفرات خانواده اصلی غیر والدین . ۷۱
نمودار شماره ۱-۷ : تحصیلات والدین سارقین . ۷۲
نمودار شماره ۱-۸ : وضعیت کنترل از سوی پدر و خانواده سارقین ۷۳
نمودار شماره ۱-۹ : خصوصیات پدر سارقین . ۷۴
نمودار شماره ۱-۱۰ : وضعیت پدر یا مادر از نظر زنده یا متوفی بودن . ۷۵
نمودار شماره ۱-۱۱ : وضعیت سرپرستی در خصوص افرادی که والدین آنها فوت نموده اند ۷۵
نمودار شماره ۱-۱۲ : وضعیت تاهل در نمونه آماری ۷۷
نمودار شماره ۱-۱۳ : تعداد فرزندان در خانواده شخصی ۷۷
نمودار شماره ۱-۱۴ : تاثیر وضعیت سارقین در سرنوشت فرزندانشان از نظر خود سارقین . ۷۸
نمودار شماره ۱-۱۵ : میزان تحصیلات همسر مجرمین سرقت . ۷۹
نمودار شماره ۱-۱۶ : میزان ارتباط با اعضاء خانواده . ۷۹
نمودار شماره ۱-۱۷ : میزان وضعیت طلاق در خانواده اصلی ۸۱
نمودار شماره ۱-۱۸ : وضعیت طلاق در خانواده شخصی ۸۱
نمودار شماره ۱-۱۹ : علل طلاق در خانواده شخصی . ۸۲
نمودار شماره ۲-۲۰ : موقعیت منزل از نظر محل قرار گرفتن . ۸۴
نمودار شماره ۲-۲۱ : وضعیت محل سکونت ۸۵
نمودار شماره ۲-۲۲ : وضعیت اعتقادی و میزان مصرف مشروب در سارقین . ۸۷
نمودار شماره ۲-۲۳ : وضعت ایمانی دوستان ۸۸
نمودار شماره ۲-۲۴ : حساسیت و کنترل دوستان از سوی پدر ۸۹
نمودار شماره ۲-۲۵ : وضعیت چگونگی گذراندن بیشترین وقت توسط سارقین ۸۹
نمودار شماره ۲-۲۶ : وضعیت نوع علاقه به فیلم ها ۹۱
نمودار شماره ۲-۲۷ : تاثیر فیلم بر ارتکاب جرم سرقت ۹۲
نمودار شماره ۲-۲۸ : وضعیت تابعیت مجرمین ۹۴
نمودار شماره ۲-۲۹ : وضعیت مهاجرت ۹۶
نمودار شماره ۲-۳۰ : شغل پدر سارق . ۹۸
نمودار شماره ۲-۳۱ : شغل سارق . ۹۹
نمودار شماره ۲-۳۲ : درآمد سارق و پدرش ۱۰۰
نمودار شماره ۲-۳۳ : چگونگی صرف وجه حاصل از سرقت . ۱۰۱
نمودار شماره ۳-۳۴ : اولین سرقت در فرد سارق . ۱۰۳
نمودار شماره ۳-۳۵ : نوع سابقه سرقت در نمونه آماری ۱۰۴
نمودار شماره ۳-۳۶ : اولین و آخرین سرقت . ۱۰۵
نمودار شماره ۳-۳۷ : چگونگی قرار گرفتن در مسیر سرقت . ۱۰۶
نمودار شماره ۳-۳۸ : وضعیت سابقه سرقت در اطرافیان سارق . ۱۰۷
نمودار شماره ۳-۳۹ : زمان سرقت از نظر روز یا شب بودن . ۱۰۸
نمودار شماره ۳-۴۰ : زمان سرقت در ساعات مختلف شبانه روز ۱۰۹
نمودار شماره ۳-۴۱ : وضعیت وحل و موقعیت سرقت ۱۱۰
نمودار شماره ۳-۴۲ : انگیزه سرقت ۱۱۲
نمودار شماره ۳-۴۳ :مقایسه درصد جرم سرقت با سایر جرایم علیه اموال و مالکیت در سه ماه نخست سال ۹۲ در شهرمشهد . ۱۱۳
نمودار شماره ۳-۴۴ : نوع مواد مخدر مصرفی از سوی سارقین . ۱۱۷
نمودار شماره ۳-۴۵ : موجبات ارتکاب جرم بواسطه اعتیاد ۱۱۹
نمودار شماره ۳-۴۶ : رابطه فرد با مواد مخدر . ۱۱۹
نمودار شماره ۳-۴۷ : تاثیر مجازات در اصلاح (از نگاه سارقین) ۱۲۱
نمودار شماره ۳-۴۸ : تاثیر زندان بر مجرمین ۱۲۱
نمودار شماره ۳-۴۹ : افراد مقصر در ارتکاب سرقت (از نظر سارقین) ۱۲۲
نمودار شماره ۳-۵۰ : عوامل موثر در ارتکاب جرم سرقت (از نظر سارقین) . ۱۲۳
چکیده
سرقت یکی از جرایم شاخص در هر جامعه ای بوده و با توجه به لطمه زدن به اموال و شیوه های همراه با خشونت آن همیشه ناامنی را در پی داشته و برای کاستن این گونه جرایم می طلبد علل و انگیزه آن مشخص گردد. هدف کلی پژوهش شناسایی عوامل و انگیزه موثر بر سرقت در شهر مشهد می باشد، این پژوهش از نوع کاربردی و به منظور گردآوری داده ها از پرسشنامه استفاده شده و همچنین به تعدادی از پرونده های مرتکبین این جرم مراجعه گردیده است.
در این پژوهش با بررسی وضعیت های مختلف افرادی که مرتکب جرم سرقت شده اند این نتیجه حاصل می شود که گزینش ارتکاب بزه سرقت از سوی هر یک از این افراد پی آمد شرایط گوناگون فردی و اجتماعی است که ممکن است هر فردی را به این نتیجه نامیمون برساند. و عمدترین انگیزه در ارتکاب جرم سرقت، کسب مال است. اصولاً انگیزه در ارتکاب جرم سرقت موثر نبوده ولی در تحمل کیفر و تعیین نوع و میزان مجازات موثر می باشد. البته تاثیر انگیزه را در جرمی مانند سرقت که هم دارای مجازات حدی و هم دارای مجازات های تعزیری است باید به دو گروه تقسیم کرد و میان این دو گروه تفکیک قایل شد.
مراحل تحقیق این موضوع را روشن می کند که بین متغیر هایی مانند محیط اجتماعی نامناسب، وضعیت بد خانوادگی، فقر مادی، دچار شدن به سوء مصرف مواد مخدر، بیکاری با ارتکاب جرم سرقت رابطه معناداری وجود دارد. هر چند ممکن است این رابطه شدت و ضعف داشته ولی اتصال زنجیروار بیشتر این موارد به هم کاملاً رویت می شود و به سختی می توان بیان کرد که کدام یک از این عوامل و شرایط زمینه ساز اصلی ارتکاب بزه سرقت از سوی سارقین است ولی بی شک برخی از آنها نقش پررنگ تری در این دایره علل بازی می کنند. آنچه ضروری به نظر می رسد توسل به راهکارهای پیشگیرانه به ویژه پیشگیری اجتماعی و وضعی جهت کاستن از آمار بالای این جرم می باشد.
واژگان کلیدی: سرقت، علل ارتکاب، انگیزه، پیشگیری
مقدمه
در تبیین علل و انگیزه سرقت نظرگاههای متفاوتی طرح شده است و این نشان دهنده عوامل متعدد در وقوع سرقت می باشد. باید دید که سرقت از چه عوامل و علل اجتماعی و اقتصادی و یا حالات هیجانی که آنها نیز ممکن است زائیده شرایط اقتصادی و اجتماعی باشند ناشی می گردد و یا بر اثر شرائط خاصی پدید می آیند یا بر اثر تکرار، تثبیت شده اند سرقت یک نوع رفتار خاص نیست بلکه گسترده ای از رفتارهای متعدد است. در بوجود آمدن آن یک علت وجود ندارد، بطور کلی عوامل و انگیزه های مختلفی از جمله خانواده، فقر مادی، فرهنگی و اجتماعی، بیکاری، مهاجرت و غیره در آن تاثیر گذار است پس چندین عامل به هم گره خورده موجب بروز سرقت می شود گاهی عوامل مختلف می توانند نوعی رفتار را باعث شوند و گاهی نیز انواع مختلفی از رفتارها می توانند از عوامل مشابهی ناشی گردند. این تحقیق که جهت بررسی علل و انگیزه موثر بر سرقت به منظور ارائه راهکارهای مناسب جهت پیشگیری و مبارزه با سرقت در شهر مشهد می باشد سعی دارد عوامل و انگیزه ای که موجب بروز سرقت در مشهد می گردد را بررسی نماید.
الف – بیان مسئله
یکی از قدیمی ترین جرایم اموال که شاید از همان ابتدای پیداش مفهوم مالکیت در میان جوامع بشری به آن مبتلا بوده و معمولاً مجازا ت های سختی برای مرتکبین آن در ادیان و جوامع مختلف پیش بینی شده است جرم سرقت می باشد این جرم به دلیل سهل تر بودن ارتکاب آن ((در مقایسه با جرایمی مثل کلاهبرداری)) و محسوس بودن منفعت حاصل از آن ((در مقایسه با جرایم علیه اشخاص)) بخش اعظم جرایم ارتکابی در کشورهای مختلف را تشکیل می دهد و همین کثرت وقوع توجه خاص حقوقدانان را به آن ایجاب می کند امروزه در اکثر کشورهای جهان جرم سرقت به دلیل تنوع گوناگون آن به انواع مختلفی که هر یک شرایط خاص و مجازات مخصوص به خود را دارد تقسیم بندی شده است که در این مـــیان می توان به سرقت ساده، مقرون به آزار و تهدید، سرقت در شب و نظایر آن ها را نام برد.
اما در خصوص انتخاب جرم سرقت بعنوان موضوع تحقیق باید بگوییم در درجه اول نبود تحقیقی کامل که به جنبه های جرم شناسی این جرم بپردازد و هم ایجاد راهی تازه برای محققین، قضات و وکلاء باز نماید تا با برخورد با این جرم از دیدگاه خشک حقوق جزا به یک نگرش جرم شناسانه و نگاه به علل جرم که در نهایت در تعیین میزان مجازات و دفاع از حقوق مجرمین و بزه دیدگان موثر باشد تغییر دیدگاه دهند و در درجه دوم اهمیت و مرتبه این جرم در جدول جرایم در جامعه به ویژه جامعه آماری مورد نظر تحقیق چه از لحاظ تعداد زیاد مجرمین و چه از نظر بار روانی آن برای جامعه ما را بر آن داشت تا تحقیق را بر این
مبنا استوار نماییم.
همچنین سرقت از باسابقه ترین جرایم بشری است که در جامعه های مختلف به شیوه های گوناگون دیده می شود این پدیده در طول زمان دستخوش دگرگونی ها و تغییرات زیادی شده اما تنها چیزی که از بدو پیدایش و شکل گیری آن تا کنون ثابت مانده، زشتی و مذمت ماهیت آن است با گذشت زمان، شیوه ها و روشهای سرقت نوع اموال و اشیاء مسروقه و وسایل و ابزار مورد استفاده برای ارتکاب آن تغییر یافته است به تعبیر دیگر چون در عصر ما موارد و وسایل گوناگون سرقت و گرایش به آن تغییر یافته، مقابله با آن نیز دشوارتر شده است. (حسینی ۱۳۹۰، ۶۹)
با توجه به آنچه گفته شد و نیز حضور نگارنده در مجتمع قضایی ویژه سرقت (مجتمع قضایی شهید قدوسی مشهد) این انگیزه به وجود آمد تا موضوع پایانه نامه به سمت موضوع سرقت سوق داده شود.
بدیهی است برای رسیدن به چنین هدفی داشتن لوازم و شروطی لازم است لذا بنای کار را پس از مشورت با اساتید راهنما و مشاور و دیگر دوستان دست اندکار مسائل قضائی و حقوقی بر جمع آوری اطلاعات پرونده ها، پرسشنامه از محکومین این جرم و مصاحبه با مجرمین دیدم که سارق بودن آن ها قطعی شده است ( پرونده هایی که منتهی به صدور قرار مجرمیت و کیفرخواست در دادسرا شده است و نیز پرونده هایی که در نوبت رسیدگی بوده و یا نسبت به آن حکم صادر شده است) در این خصوص از پرونده های سرقت سه ماه نخست سال ۱۳۹۲ استفاده و بصورت تصادفی یکصد نفر از این سارقین بعنوان نمونه های آماری انتخاب و مورد مصاحبه قرار می گیرند.
برای شناخت هر مطلبی می باید بدواً اطلاعات کلی در زمینه آن بدست آورد و سپس به جزئیات توجه نمود و آن را مورد مطالعه و بررسی قرار داد. لذا آمار به کاملترین شکل اطلاعات و حقایق مربوط به هر موضوعی را روشن می سازد و بهترین وسیله ای است که مشخصات موضوع با جامعه مورد نظر را با در نظر گرفتن اوضاع کیفی آنها بیان می دارد. لذا برای رسیدن به این منظور و غنی کردن پژوهش مورد نظر علاوه بر پرکردن پرسشنامه و مصاحبه با متهمین، تعدادی از پرونده های متهمین سرقت مورد بررسی قرار گرفته و طی فرمی برخی از اطلاعات از این پرونده ها استخراج و همچنین از سیستم ثبت پرونده های قضایی (cms) برای استخراج پاره ای از اطلاعات آماری و مواردی در مورد جرم سرقت استفاده می نماییم.
موضوع دیگری که باید به آن پرداخته شود سوالات پرسش نامه و چرایی انتخاب و ترتیب آن هاست بی شک جهت جامع بودن پرسش نامه باید تمام جوانب سنجیده شود که در این خصوص نگارنده مراجعات زیادی به کتاب های جامعه شناسی و جرم شناسی داشته و پس از مطالعه و دیدن روش های آن کتاب ها اقدام به تهیه پرسش نامه به شیوه ای که آمده است نموده ام.
پرسش نامه تهیه شده شامل چهار بخش می باشد:
- وضعیت فردی مجرم
- وضعیت خانوادگی که خود به دو قسمت خانواده پدری (اصلی) و خانواده شخصی تقسیم می شود.
- وضعیت اجتماعی و اقتصادی
- وضعیت جرم سرقت و سابقه کیفری مجرم
در بخش اول سوالات، یعنی وضعیت فردی نگاه به خود مجرم و ویژگی های فردی وی اعم از بدنی و روانی شده است چرا که کانون تحلیل تعداد زیادی از نظرات جرم شناسی خود مجرم است نه جرم همانند نظریه های اثبات گرایی(زیستی و روانی)
در بخش دوم وضعیت فرد مجرم در خانواده و جایگاه خانواده فرد در اجتماع مورد بررسی قرار گرفته است.
در بخش سوم وضعیت اجتماعی و اقتصادی مجرم مورد پرسش قرار گرفته است. سوالاتی از قبیل وضعیت شغلی و درآمد سارق، جایگاه اعتقادی، تابعیت و
