گرایش : حقوق جزا و جرم شناسی
دانشگاه آزاد اسلامی
واحد علوم و تحقیقات چهارمحال و بختیاری
دانشکده ادبیات و علوم انسانی
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد
در رشته حقوق جزا و جرم شناسی
عنوان:
بررسی عوامل موثر در انتخاب مکان جرم از سوی مجرمان
(مطالعهی موردی سرقت منازل در شهرستان شهرکرد طی سالهای ۱۳۹۳-۱۳۸۳)
استاد راهنما:
دکتر مریم نقدی دورباطی
استاد مشاور:
دکتر حجت الله مرادی
زمستان ۱۳۹۴
(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)
فهرست مطالب
چکیده ۱
فصل نخست: مفاهیم و کلیات پژوهش ۲
-۱-۱ مقدمه ۳
-۲-۱ بیان مسئله ۵
-۳-۱ اهمیت و ضرورت تحقیق ۸
-۴-۱ اهداف تحقیق ۱۰
۱-۵- سوالات تحقیق ۱۱
۱-۶-فرضیه های تحقیق ۱۱
۱-۷- پیشینه تحقیق ۱۲
۱-۷-۱-پیشینه مطالعات جغرافیایی جرم ۱۲
۱-۷-۲- پیشینهی جغرافیای جرایم شهری ۱۵
۱-۷-۳-پیشینه مطالعات پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی ۱۸
۱-۷-۴-منابع داخلی تحقیق ۲۰
۱-۸-سازماندهی تحقیق ۲۵
فصل دوم: مبانی نظری و ادبیات تحقیق ۲۷
-۱-۲ مبانی نظری ۲۸
۲-۱-۱-مکانهای جرمخیز ۲۸
۲-۱-۲-اهمیت کانونهای جرمخیز ۳۰
۲-۱-۳-شناسایی کانونهای جرمخیز ۳۱
۲-۱-۴-تحلیل زمانی کانونهای جرمخیز ۳۳
۲-۱-۵-عوامل موثر در شکلگیری مکانهای جرمخیز ۳۳
۲-۲-مفهوم پیشگیری از جرم ۳۸
۲-۲-۱-انواع روشهای پیشگیری از جرم ۴۰
۲-۲-۱-۱- پیشگیری کیفری از جرم ۴۰
۲-۲-۱-۲- پیشگیری غیر کیفری از جرم ۴۰
۲-۲-۲-معایب پیشگیری وضعی ۴۲
۲-۲-۳-مزایای پیشگیری وضعی ۴۳
۲-۲-۳-مراحل پیشگیری ۴۴
۲-۲-۴-مختصات پیشگیری وضعی ۴۵
۲-۲-۵-روشهای پیشیگیری وضعی از جرم ۴۶
۲-۲-۶-افزایش خطر ارتکاب جرم ۴۷
۲-۲-۷-شمای افزایش خطر ارتکاب جرم ۴۷
۲-۲-۸-کاهش جاذبه آماجها ۴۸
۲-۳-سرقت ۴۸
۲-۳-۱-تاریخچه سرقت ۴۹
۲-۳-۲- انواع سرقت ۵۱
۲-۳-۳-انواع سرقت به اعتبار شدت و ضعف مجازات (حقوقی) ۵۲
۲-۳-۴-انواع سرقت به اعتبار نحوه عمل عامل ۵۲
۲-۳-۵-انواع سرقت به اعتبار مال مسروقه ۵۲
۲-۳-۶-انواع سرقت از اماکن به اعتبار محل آن ۵۲
۲-۳-۷-انواع سرقت از اماکن به اعتبار راههای ورود سارق ۵۲
۲-۴-علل و انگیزههای سرقت ۵۴
۲-۴-۱-علل زیست شناختی ۵۴
۲-۴-۲-علل روانشناختی ۵۴
۲-۵- پیشگیری از سرقت منازل ۵۶
۲-۶-عوامل موثر در کاهش سرقت منزل ۵۶
۲-۷-اقدامات نیروی انتظامیدر مورد سرقت منازل ۵۷
۲-۸-مرور نظری (نظریهها و دیدگاههای علمی مرتبط با موضوع) ۶۲
۲-۸-۱-نظریه پیشگیری وضعی ۶۲
۲-۸-۲- نظریه پیشگیری مکانی از جرم ۶۴
۲-۸-۳- نظریه پیشگیری اصلاحی ۶۵
۲-۸-۴- نظریه پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیط ۶۵
۲-۸-۵- نظریه ترکیبی جرم ۶۹
۲-۸-۶- نظریه پنجرههای شکسته ۶۹
۲-۸-۷- نظریه سفرهای مجرمانه ۷۰
۲-۹- چارچوب نظری تحقیق ۷۱
۲-۹-۱- نظریه فعالیت روزمره ۷۲
۲-۹-۲- نظریه الگوی جرم ۷۴
۲-۹-۳- نظریه انتخاب منطقی ۷۵
فصل سوم: روش شناسی تحقیق ۷۸
۳-۱-مقدمه ۷۹
۳-۲- روش تحقیق ۸۰
۳-۲-۱- نوع و روش تحقیق ۸۰
۳-۲-۲- ابزار گردآوری اطلاعات ۸۰
۳-۲-۳- شیوه اجرا و واحد تحلیل ۸۱
۳-۲-۳-۱) شیوه اجرا ۸۱
۳-۲-۳-۲) واحد تحلیل ۸۴
۳-۲-۴- قلمرو تحقیق ۸۴
۳-۲-۴-۱- قلمرو مکانی ۸۴
۳-۲-۴-۲- قلمرو زمانی ۸۴
۳-۲-۴-۳-قلمرو موضوعی ۸۵
۳-۲-۵- روشها و تکنیکهای آماری ۸۵
۳-۳- شناسایی متغیرها ۸۵
۳-۳-۱- متغیر وابسته ۸۵
۳-۳-۲- متغیر مستقل ۸۶
۳-۴- جامعه آماری و نمونه ۸۷
۳-۴-۱- جمعیت آماری ۸۷
۳-۴-۲- جامعه نمونه آماری ۸۷
۳-۴-۳- نمونه گیری و شیوه انتخاب ۸۸
۳-۵-روایی و پایایی تحقیق ۸۸
۳-۵-۱- روایی ابزار سنجش ۸۸
۳-۵-۲- پایایی ابزار سنجش ۸۸
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل دادهها ۹۰
۴-۱-توصیف داده ها ۹۱
۴-۱-۱- سن کارکنان پلیس پیشگیری ۹۱
۴-۱-۲- سن کارشناسان آگاهی ۹۳
۴-۱-۳- تحصیلات کارکنان پلیس پیشگیری ۹۵
۴-۱-۴- تحصیلات کارشناسان آگاهی ۹۶
۴-۱-۵-سابقه خدمت کارکنان پلیس پیشگیری ۹۹
۴-۱-۶-سابقه خدمت کارشناسان آگاهی ۱۰۱
۴-۲-آمار استنباطی ۱۰۳
۴-۳-۱- بررسی نرمال بودن توزیع جامعه ۱۰۳
۴-۳-آمار تفصیلی مربوط به سوالات سارقین ۱۱۲
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادت ۱۱۸
۵-۱- نتیجهگیری ۱۲۰
۵-۱-۱- نتایج عمده تحقیق ۱۲۱
۵-۱-۲- پیشنهادات ۱۲۲
منابع و مآخذ ۱۲۴
«فهرست جداول»
جدول ۴-۶-نتایج آزمون کلموگروف – اسمیرنوف فرض نرمال بودن توزیع جامعه ۱۰۳
جدول ۴-۷-نتایج ضریب همبستگی پیرسون فرضیه اول ۱۰۴
جدول۴- ۸- ضریب تعیین رگرسیون برای فرضیه اول ۱۰۴
جدول۴- ۹- معادله خط رگرسیون ۱۰۵
جدول ۴-۱۰-نتایج ضریب همبستگی پیرسون فرضیه دوم ۱۰۶
جدول۴-۱۱ – ضریب تعیین رگرسیون برای فرضیه دوم ۱۰۶
جدول۴- ۱۲- معادله خط رگرسیون ۱۰۷
جدول ۴-۱۳-نتایج ضریب همبستگی پیرسون فرضیه سوم ۱۰۸
جدول۴- ۱۴- ضریب تعیین رگرسیون برای فرضیه سوم ۱۰۸
جدول۴- ۱۵- معادله خط رگرسیون ۱۰۹
جدول ۴-۱۶-نتایج ضریب همبستگی پیرسون فرضیه چهارم ۱۱۰
جدول۴- ۱۷- ضریب تعیین رگرسیون برای فرضیه چهارم ۱۱۰
جدول۴- ۱۸- معادله خط رگرسیون ۱۱۱
چکیده:
مکان نقش بسیار مهم و غیر قابل انکار در وقوع یا پیشگیری از جرایم را ایفا میکند. مجرمان، بیشتر مناطقی را برای ارتکاب جرم بر میگزینند، که وقوع جرم در آنها راحت تر بوده و امکان مشاهده و دستگیری آنان در آن مناطق کمتر باشد؛ هدف این تحقیق، شناخت شگردهای سارقین و تبیین عوامل موثر در انتخاب مکان ارتکاب جرم از سوی آنان و آشنایی با شرایط محیطی (ویژگیهای شهرسازی و معماری) و ارتباط آن با فراوانی وقوع جرم سرقت از منازل در شهر شهرکرد جهت پیشگیری از جرائم از طریق پیشگیری مکانی میباشد. در این تحقیق پرسشنامه با ۲۲ سؤال اصلی از پرسنل پلیس آگاهی و پیشگیری شهرستان شهرکرد به عنوان ابزار اصلی جمعآوری اطلاعات است که در قالب مقیاس ترتیبی سازماندهی و سؤالها با پنج گزینهای نظرسنجی شد. همچنین پرسشنامهای شامل ۲۹ سؤال ترکیبی از سارقین زندانی شهرستان شهرکرد تنظیم و مورد نظرسنجی قرار گرفت. لذا نتیجه تحقیقات حاکیست که بین شرایط محیطی محل وقوع جرم و انتخاب مکان جرم از سوی سارقین رابطه وجود دارد همچنین بین طرح و نقشهی قبلی سارقین و انتخاب مکان جرم از سوی آنان رابطه وجود دارد و در نهایت اینکه بین موقعیت زمانی ارتکاب جرم و خصوصیات و ویژگیهای فردی سارقین و انتخاب مکان جرم سرقت منزل رابطه وجود دارد. موضوع این پژوهش بررسی عوامل موثر در انتخاب مکان جرم از سوی مجرمان(مطالعه موردی سرقت منازل در شهرستان شهرکرد طی سالهای ۱۳۹۳-۱۳۸۳) میباشد که پژوهش حاضر از نظر نوع «توصیفی تحلیلی» و از نظر هدف «کاربردی» است. با توجه به ویژگی موضوع مورد بررسی در این پژوهش از روش پیمایشی استفاده میشود.
واژگان کلیدی: سرقت، منزل، مکان وقوع جرم، ارتکاب جرم، سارقین.
فصل نخست:
مفاهیم و کلیات پژوهش
-۱-۱ مقدمه:
در هر جامعهای وقوع جرم آفت بزرگ اجتماعی است و افزایش ارتکاب بیش از اندازه جرایم، مخصوصاً جرایم خشونتبار توسط بزهکاران از مصادیق بارز ناامنی است و این امر سبب میشود که در بین مردم چهره دولت و اقتدار پلیس به شدت تضعیف شود. امنیت را از نعمتهای مجهول الهی نامیدهاند که در صورت وجود، همچون سلامتی چندان توجهی به آن نمیشود ولی هرگاه بهنحوی جامعه دچار اخلال گردد اهمیت ویژه آن نمایان میگردد، از نظر اجتماعی سنگبنا و زیر ساخت هر نوع فعالیت را منوط به وجود امنیت مینامند به تعبیری حیات یک جامعه با وجود امنیت تضمین میگردد.(توکلی، ۱۳۸۴، ۳) بدیهیاست عوامل گوناگونی در وقوع جرائم دخالت دارند و کنترل برخی از آن عوامل از حیطه کار پلیس خارج است و به همین دلیل است که پلیس به تنهایی قادر نیست که بر مشکلات پیشگیری از جرائم غلبه کند و از طرفی پیشگیری از جرائم نیازمند بودجه و اعتبارات، تجارب و آموزش و درایت و این امر مهم هزینههای زیادی را طلب میکند. ارکان اصلی هر بزهکاری سه عامل: ۱) جرم ۲) مجرم ۳) بزهدیده است لذا برای پیشگیری از جرائم ضروریات هر سه عامل فوق همزمان مد نظر قرار گیرند و با در نظر گرفتن شرایط اجتماعی، اقتصادی، جغرافیایی و فرهنگی و. مطالعه و بررسی شوند. جرائمی همچون سرقت که بر علیه اموال و مالکیت مردم صورت میگیرد یکی از مهمترین مشکلات و آسیبهای اجتماعی است که زمینه را برای پیدایش انحرافات و خطرات دیگر فراهم میکند و اساساً سرقت سبب تزلزل امنیت اقتصادی شده و مردم را از کار و فعالیت دلسرد میکند، زیرا کوشش خود را نابود شده میبیند و به همین منظور در همه جوامع آن را امری خلاف شرافت انسانی به حساب میآورند. سرقت منزل را میتوان مادر سرقتها نامید زیرا منزل مکانی است که فرد جسم، جان، شرف، ناموس خود را در آن حرز میگذارد و همه اسرار و رموز پنهانی زندگیش در آن قرار داده در صورتیکه اگر این حرز بشکند فرد بطور کامل احساس ناامنی خواهد کرد از طرف دیگر در بین سرقتها، سرقت منزل به لحاظ حساسیتی که دارد سریعاً اذهان عمومی را مشوش نموده و جو ناامنی و بی اعتمادی آحاد مردم را نسبت به پلیس نشان میدهد. (شعبانی، ۱۳۸۵، ۳). طبق بررسیهای بعمل آمده آمار ارتکاب بعضی از انواع سرقت به جهت توسعه شهرها و افزایش جمعیت، سیر صعودی داشته است. اندیشمندان دریافتهاند مکان، انسان، زمان سه عنصر اصلی شکلگیری کجرویهای اجتماعی است. بنابراین تفاوت در ساختار مکانی، خصوصیات رفتاری در کنار عامل زمان موجب میشود تا توزیع فضایی، زمانی نوع و میزان جرائم در سطح شهر یکسان نباشد. و در برخی محدودهها بدلیل ویژگیهای کالبدی حاکم بر آن و خصوصیات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ساکنین آن ارتکاب جرم بیشتر باشد. مهمتر اینکه تحقیقات نشان میدهد بزهکاران در انتخاب مکان و زمان جرم اغلب منطقی عمل نموده به دنبال کم خطرترین و مناسبترین فرصتها و شرایط (مکانی و زمانی) برای بزهکاری هستند. بدین ترتیب در محدوده شهرها کانونهایی شکل میگیرد که دارای فرصتها و اهداف مجرمانه بیشتر و به تبع آن جرائم بسیار بالاتری دارند. لذا با شناخت رابطه بین نوع و میزان جرم و ویژگیهای مکانی و محیطی محل وقوع جرم آنها میتوان با استفاده از اصول پیشگیری از جرم از طریق طراحی و معماری مناسب این گونه فضاها نسبت به مدیریت محیط فیزیکی اقدام نمود تا بدینوسیله امکان کنترل، پیشگیری و کاهش نرخ ناهنجاریهای شهری فراهم آید.
هدف این تحقیق، شناخت شگردهای سارقین و تبیین عوامل موثر در انتخاب مکان ارتکاب جرم از سوی آنان و آشنایی با شرایط محیطی (ویژگیهای شهرسازی و معماری) و ارتباط آن با فراوانی وقوع جرم سرقت از منازل جهت پیشگیری از جرائم از طریق پیشگیری مکانی میباشد تا با شناخت اصولی الگوهای رفتار مکانی سارقین و ویژگیهای شهرسازی و ارتباط بین نوع و میزان سرقت منازل با کاربری اراضی شهر شهرکرد به افزایش امنیت شهری و کاهش فرصتهای جرمخیز دست یابد.
-۲-۱ بیان مسئله
مکان نقش بسیار مهم و انکار ناشدنی در وقوع یا پیشگیری از وقوع جرایم ایفا می کند. مجرمان، بیشتر مناطقی را برای ارتکاب جرم بر می گزینند، که وقوع جرم در آنها راحت تر بوده و امکان مشاهده و دستگیری آنان در آن مناطق کمتر باشد. پدیده سرقت، امروزه امنیت اجتماعی اقتصادی شهروندان را تهدید و به نوعی با نظم و امنیت کشور در ارتباط است و لذا باعث ایجاد ناامنی در جامعه میگردد و لطمات روحی و جسمی که شهروندان به اصطلاح مال باختگان از این رهگذر متحمل میشوند حتی بعد از کشف سرقت و دستگیری سارق یا سارقین تا مدتهای مدیدی مرتفع نخواهد شد. پیشگیری از وقوع سرقت و دیگر جرائم از وظایف اساسی و عمده نیروی انتظامی میباشد و انتظارات مردم در زمینهی پیشگیری از جرائم خصوصاً سرقت منازل در سطح وسیعی است و مردم عملکرد و میزان تلاش نیروی انتظامی را در برقراری امنیت و جلوگیری از جرائم و به ویژه سرقت منازل ارزیابی مینمایند.
از دیرباز شناسایی عوامل بروز جرم و سعی در از بین بردن این عوامل و یا کاهش اثرات آن، مهمترین راهکار پیشگیری از وقوع ناهنجاریها شناخته شده است. از آنجا که تمامی ناهنجاریهای اجتماعی که تحتعنوان جرم تعریف میشود به هر نحو که از انسان سر بزند دارای بستر زمانی و مکانی است و به دیگر سخن اعمال مجرمانه در ظرف زمانی و مکانی خاص شکل میگیرد، این رفتارها را از یکدیگر متمایز میسازد. از این رو تفاوت در ساختار مکانی، خصوصیات رفتاری در کنار عامل زمان موجب میشود تا توزیع زمانی فضایی جرایم در محدوده شهرها یکسان نباشد. بررسیها نشان میدهد برخی ساخت و سازهای شهری به دلیل ویژگیهای کالبدی حاکم بر آن و به همراه خصیصههای اجتماعی و اقتصادی ویژهای که ساکنین و استفادهکنندگان از این فضاها از آن برخوردارند باعث میشود تا نرخ بزهکاری در این محدودهها بیشتر باشد به عکس تعدادی از فضاهای شهری با ویژگیهای کالبدی خاص، مانع و بازدارنده ارتکاب جرائم هستند. از طرفی این نکته به اثبات رسیده است که مجرمین در ارتکاب جرم اغلب دست به انتخابهای کاملاً منطقی میزنند و به دنبال ساده ترین، کم خطرترین و مناسبترین فرصتها و شرایط برای ارتکاب جرم هستند، لذا در محدوده شهرها مناسبترین محل را برای انجام عمل مجرمانه خود بر میگزینند. بدین ترتیب در سطح شهرها کانونهایی شکل میگیرد که دارای تعداد فرصتها و اهداف مجرمانه بیشتر و به تبع آن تعداد جرائم بسیار بالاتری است که اصطلاحاً تحت عنوان « کانونهای جرمخیز» شناخته میشوند (کردلو، ۱۳۸۴، ۴) شناسایی کانونهای جرمخیز و تحلیل مشکلات کالبدی، خصوصیات فرهنگی و اجتماعی ساکنین و استفادهکنندگان از این محلها از جهات مختلف حائز اهمیت بسیار میباشد از جمله جهات، اهمیت شناسایی کانونهای جرمخیز شهری میتوان به موارد زیر اشاره نمود :
الف – سیاست گذاران و دست اندرکاران شهری بهتر میتوانند محدودههای آلوده شهری را تحت کنترل درآورده، نیرو، توان، امکانات و تجهیزات خود را در آن محدودهها متمرکز کنند. (مثلاً تعداد گشتها را بیشتر کنند)
ب– نسبت به بررسی و مطالعه دلایل و عوامل اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و کالبدی موثر در وقوع بزه در این محلها را شناسایی نموده و اقدام به برنامهریزی جهت از بین بردن یا کاهش اثرات این عوامل در سطح شهر نمایند. (مثلاً نورپردازی معابر این محدودهها را بهتر نمایند).
ج- برخی محدودههای مستعد جرمخیز شهری در آینده را پیشبینی نمایند.
د- زمانها و مکانهای بحرانی برای وقوع بزههای خاص را با توجه به محلهای مناسب وقوع آنها پیشبینی نمایند.
ه – در جهت دستگیری بزهکاران حرفهای یا با سابقه بهتر عمل نمایند.
بنابراین چنانچه بتوان از نقطه نظر مکانی فضای امکان ارتکاب جرم و فرصتهای کجروی را از مرتکب آن گرفت و یا این فرصتها را کاهش داده و به حداقل رسانید، جامعه سریعتر راه سلامت را پیموده و نرخ تبهکاری در شهر به طور قابل ملاحظه های کاهش خواهد یافت. (کلانتری، ۱۳۸۰، ۴۰).
از آن جا که بیشتر ناهنجاریها در حوزههای شهری اتفاق میافتد، برنامهریزی شهری به عنوان علم هدایت نحوه رشد شهرها و ساماندهی محیط فیزیکی، اجتماعی، اقتصادی شهرها نقش بسیار مهمی در بهبود شرایط زندگی و افزایش ایمنی و سلامت اجتماعی داشته و میتواند در زمینه کاهش ناهنجاریهای اجتماعی مورد استفاده قرار گیرد. بنابراین ضرورت دارد متخصین جرمشناسی و مسئولین قضایی و انتظامی در راستای سیاستهای پیشگیرانه برای کنترل بزهکاری از دستاوردهای علمی برنامه ریزان شهری استفاده نمایند و عوامل مکانی و فضایی موثر در وقوع بزهکاری را شناسایی کرده و سپس با استفاده از شیوههای نوین پیشگیری منجمله پیشگیری مکانی (طراحی محیطی) برای هر مکان از وقوع جرائم و ناهنجاریهای واقع در آن با ارائه راهکارهای مناسب برنامهریزی از وقوع جرائم پیشگیری کند. به طور قطع این مهم تنها با تعامل بین متخصین برنامهریزی شهری و دست اندرکاران قضایی و انتظامی امکانپذیر میگردد. (به نقل از ابرند
آبادی ، ۱۹۷۳، ۱۳۲) همچنین در شهر مکانهایی وجود دارد که شرایط بالقوه ای برای ارتکاب جرائم ایجاد مینمایند و در نهایت موجب افزایش نرخ بزهکاری در این نقاط میشود. تحقیقات در سایر کشورها نشان میدهد عواملی مثل اندازه شهر، تراکم جمعیت و تراکم کاربریها در شهر، روابط بین کاربریهای مختلف در شهر، نوع وشکل کاربریهای مختلف، سیستم حمل ونقل شهری ودر وقوع جرائم نقش بسزایی دارد. (انگل، ۱۹۶۸، ۱۰۲).
با عنایت به موارد فوق الذکر سرقت منازل در شهرستان شهرکرد بالاترین نرخ وقوع جرم را در بین سایر سرقتها دارد و هر ساله نیز این روند رو به رشد است و از آن جهت که حرز خانوادگی افراد را تهدید میکند لذا از مصادیق بارز ناامنی محسوب میگردد. بنا به آمار موجود در پلیس آگاهی و مرفوک[۱] شهرستان شهرکرد در طول سال ۱۳۸۳ تا سال ۱۳۹۳ تعداد ۲۱۵۰ فقره سرقت منزل به وقوع پیوسته است.(مرکز پایش آماری پلیس پیشگیری استان، ۱۳۹۴)
بنابراین در پیشگیری وضعی جرائم با مد نظر قرار دادن بزهکار و بزه دیده تمرکز بر روی برنامههایی که با اصلاح محیط فیزیکی و رفتارهای اجتماعی و شخصی است سعی میشود با طرح محیط فیزیکی جدید وتغییر در رفتارهای اجتماعی و شخصی فرصت ارتکاب جرم از مجرمان گرفته شود. بدیهی است این امر بدون بهرهبرداری از اصول علمی و اساسی پیشگیری از وقوع جرائم به ویژه سرقت منازل امکان پذیر نمیباشد.(گلمحمدی خامنه، ۱۳۸۵، ۱۴۷) با توجه به اینکه تحقیق حاضر بررسی عوامل موثر در انتخاب مکان جرم از سوی سارقین منازل در شهرستان شهرکرد پردازد رویکرد تحقیق مذکور پیشگیری وضعی از جرم (پیشگیری مکانی) میباشد.
-۳-۱ اهمیت و ضرورت تحقیق
بیشک پیشگیری از جرائم و جنایت تنها با تکیه بر سیاستهای قضایی و کیفری نمیتواند مثمر ثمر شود. تمامی اندیشمندان بر این نکته تاکید دارند که جهت کاهش و جلوگیری از وقوع بزهکاری بایستی با عوامل بروز آن مقابله شود و بدین ترتیب معلول آنها یعنی ناهنجاریهای اجتماعی خود به خود رخ نخواهد داد.(کردلو، ۱۳۸۴، ۷)
در طی چند دهه اخیر محققین به شناخت عوامل محیطی موثر بر وقوع جرم تاکید بیشتر نموده اند تا با شناسایی و حذف این عوامل از بروز ناهنجاریها جلوگیری نمایند. از آنجا که تصمیم مجرمین برای ارتکاب جرم نوعی تصمیم اقتصادی و در نوع خود عاقلانه محسوب میگردد و به تعبیری مجرمین در تلاشند سهلترین و کم هزینهترین راه را برای ارتکاب جرم انتخاب نمایند لذا ضرورت دارد برای شناسایی این عوامل و نقش آنها در وقوع جرم و بزهکاری اقدام شود تا ضمن حذف برخی از این شرایط، برنامه کنترلی مناسب تری در حوزه ماموریتی تهیه گردد به نحوی که نظارت و کنترل پلیس بر مجرمین آسانتر و شرایط اجتماعی برای ارتکاب جرم دشوارتر گردد. (توکلی، ۱۳۸۴، ۹).
تحقیق حاضر نیز در راستای تحقق بخشیدن به این هدف انجام گرفته است تا بتواند با ارائه راهکارهای مناسب نرخ ارتکاب جرم سرقت از منازل را به عنوان یکی از نارهنجاریهای اجتماعی کاهش دهد. ضرورت انجام این تحقیق از چند جنبه قابل تامل است از جنبه نظری این تحقیق به پیشرفت تخصصی درزمینه پیشگیری از جرم و جنایت از طریق پیشگیری مکانی و طراحی محیطی کمک مینماید. از آنجا که تحقیق حاضر با تکیه بر مبانی نظری موجود در جهانبینی پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی و برنامهریزی انجام میگیرد به نوبه خود باعث توسعه مبانی نظری موضوع فوق میگردد موضوعی که در ادبیات برنامهریزی شهری کشور کمتر بدان پرداخته شده است.
ارزش عملی و روش شناسی این تحقیق در ارائه الگوها و روشهایی است که جهت برخورد با جرائم شهری به ویژه جرم سرقت منازل و چگونگی پیشگیری از آن جرم در مناطق مختلف شهرها از طریق آشنایی با شرایط محیطی (ویژگیهای شهرسازی و معماری) و شناخت الگوهای رفتار مکانی سارقین به لحاظ ویژگیهای فردی مورد استفاده قرار داده است لذا این تحقیق گامینو در جهت کاهش انحرافات اجتماعی در شهرهاست.
-۴-۱ اهداف تحقیق
تاثیرات نابهنجار وقوع سرقت منازل در جامعه و نارضایتی شهروندان و مسئولین امنیتی و انتظامی شهرستان شهرکرد در پیجویی این جرم انگیزهای شد تا مهمترین عوامل موثر بر انتخاب مکان ارتکاب جرم از سوی مجرمان (سارقین منازل) در شهرستان شهرکرد در سالهای ۱۳۸۳ تا ۱۳۹۳ که از نرخ جرم قابل توجهی نسبت به سایر جرایم برخوردار است مورد بررسی علمی قرار گیرد تا بستر و زمینهی لازم را در جهت ارتقاء عملکرد ناجا دراین خصوص فراهم آورده و با توجه به خلاء مطالعاتی که در زمینههای فوق وجود دارد، بتواند منجر به مستند سازی تجارب و رویههای مطلوب درکشف سرقت منازل ونیزارائه الگوی رفتار ومکانی مجرمان برای مسئولین انتظامیعلی الخصوص کارآگاهان گردد. پدیده سرقت منزل یکی از معضلات عمده اجتماع میباشد برای پیشگیری از وقوع آن باید عوامل آن را مطالعه و شناسایی کرد زیرا بدون تشخیص و شناسایی مشکلات و موانع پیشگیری نمیتوان برای جلوگیری ازسرقت برنامهریزی کرده و راهکارهایی ارائه داد.
- شناخت و تبیین عوامل موثر بر انتخاب مکان ارتکاب جرم ازسوی سارقین منازل، در بین سالهای ۱۳۸۳ تا ۱۳۹۳ هدف اصلی این تحقیق میباشد.
- شناخت شگردهای سارقین و تبیین عوامل موثر در انتخاب مکان ارتکاب جرم از سوی آنان.
- شناخت الگوهای رفتار مکانی مجرمان مختلف به لحاظ ویژگیهای فردی در سرقت از منازل.
آشنایی با شرایط محیطی(ویژگیهای شهرسازی و معماری) و ارتباط آن با فراوانی وقوع جرم سرقت از منازل و ارائه راهکارهای مناسب جهت مبارزه با سارقین منازل.
۱-۵- سوالات تحقیق:
- آیا بین شرایط محیطی محل وقوع جرم، طرح و نقشه ی قبلی سارقین، موقعیت زمانی ارتکاب جرم، خصوصیات و ویژگیهای فردی سارقین و انتخاب مکان ارتکاب جرم از سوی سارقین منزل در شهرستان شهرکرد رابطهی معناداری وجود دارد؟
- آیا بین شرایط محیطی محل وقوع جرم و انتخاب مکان جرم از سوی سارقین رابطه وجود دارد؟
- آیا بین طرح و نقشه ی قبلی سارقین و انتخاب مکان جرم از سوی آنان رابطه وجود دارد؟
- آیا بین موقعیت زمانی، خصوصیات و ویژگیهای فردی سارقین و انتخاب مکان جرم سرقت رابطه وجود دارد؟
۱-۶-فرضیه های تحقیق:
- بین شرایط محیطی محل وقوع جرم، طرح و نقشه ی قبلی سارقین، موقعیت زمانی ارتکاب جرم، خصوصیات و ویژگیهای فردی سارقین و انتخاب مکان ارتکاب جرم از سوی سارقین منزل در شهرستان شهرکرد رابطهی معناداری وجود دارد.
- بین شرایط محیطی محل وقوع جرم و انتخاب مکان جرم از سوی سارقین رابطه وجود دارد.
- بین طرح و نقشه ی قبلی سارقین و انتخاب مکان جرم از سوی آنان رابطه وجود دارد.
- بین موقعیت زمانی، خصوصیات و ویژگیهای فردی سارقین و انتخاب مکان جرم سرقت رابطه معناداری وجود دارد.
تعداد صفحه : ۱۵۵
قیمت : بیست و هفت هزار تومان
