روش جمع آموری اطلاعات:

به علت کمبود وقت من در سر کلاس‌های مهارتی زندگی و ارتباطی شرکت کردم یعنی سر کلاس‌های یکی از استادنم حضور پیدا کردم و آزمون ۹۰scl را قبل از شروع کلاسها از کسانی که در این کلاسها شرکت کرده بودند گرفته شد و بعد از چند هفته که پایان کلاسها بود نیز آموزنی گرفته شد و این نتایج را مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار دادم تا ببینم کلاس‌های مهارت‌های زندگی و ارتباطی چه تاثیری در رفتار این مراجعین داشته.

در این فصل با بهره گرفتن از روش های آماری توصیفی و استنباطی فرضیه های تحقیق مورد آموزن

قرار می‌گیرد .

۴-۱- فراوانی گروه ها

در این پژوهش تعداد ۶۰ نفر از دانش آموزان دختر مقاطع تحصیلی راهنمایی و دبیرستان که جهت حل مشکلات خود به مشاور مدرسه مراجعه کرده بودند، انتخاب شده و به روش تصادفی در دو گروه ۳۰ نفری گروه آزمایش و گروه کنترل جایگزین شدند که فراوانی ‌گروه‌های مورد مطالعه در جدول ۴-۱ ارائه شده است.

جدول ۴-۱- جدول فراوانی گروه آزمایش و کنترل

فراوانی راهنمایی

فراوانی متوسطه

جمع

فراوانی راهنمایی

فراوانی متوسطه

جمع

گروه آزمایش

۱۵

۱۵

۳۰

گروه کنترل

۱۵

۱۵

۳۰

جمع

۳۰

۳۰

۶۰

چنانچه جدول۴-۱ نشان می‌دهد هر گروه شامل ۳۰ دانش آموز است که ۱۵ نفر از مقطع سوم راهنمایی و ۱۵ نفر از مقطع متوسطه می‌باشد.

۴-۲-تحلیل نتایج بر اساس فرضیه های تحقیق

الف)آمار توصیفی

– میانگین ، انحراف استاندارد، دامنه ، حداقل و حداکثر نمرات نمونه مورد بررسی در پیش آزمون پرسشنامهSCL-90-R در جدول ۴-۲ و نمرات آزمودنی ها در پس آزمون این پرسشنامه در جدول ۴-۳ نشان داده شده است.

جدول ۴-۲- میانگین ،انحراف استاندارد، دامنه ،حداقل و حداکثر نمرات آزمودنی‌ها در پیش آزمون

مقیاس SCL-90_R(N=60)

جسمانی کردن

وسواس

افسردگی

حساسیت بین فردی

اضطراب

پرخاشگری

ترس مرضی

پارانوئید

روانپریشی

شاخص مرضی

میانگین

۱۸/۴

۹/۲۱

۱۲/۳۰

۳۸/۱۸

۶۷/۲۳

۹۳/۱۰

۷۴/۹

۱۲/۱۲

۷/۱۶

۳/۱۷۵

میانگین

۱۸/۴

۹/۲۱

۱۲/۳۰

۳۸/۱۸

۶۷/۲۳

۹۳/۱۰

۷۴/۹

۱۲/۱۲

۷/۱۶

۳/۱۷۵

انحراف معیار

۷/۳۸

۹۸/۵

۰۶/۸

۷۹/۵

۱۶/۷

۵۳/۴

۹۳/۴

۰۷/۴

۴/۶

۵/۴۵

دامنه

۳۳

۳۱

۴۰

۲۶

۳۵

۲۳

۲۰

۱۹

۳۰

۲۳۷

حداقل

۲

۴

۴

۴

۴

۱

۰

۲

۱

۳۷

حداکثر

۳۵

۳۵

۴۴

۳۰

۳۹

۲۴

۲۰

۲۱

۳۱

۲۷۴

جدول ۴-۳- میانگین ، انحراف معیار ، دامنه ، حداقل وحداکثر نمرات آزمودنی ها در پس آزمودن

مقیاس SCL-90_R (60=N)

جسمانی کردن

وسواس

افسردگی

حساسیت بین فردی

اضطراب

پرخاشگری

ترس مرضی

پارانوئید

روانپریشی

شاخص مرضی

میانگین

۵۳/۱۵

۵۷/۱۷

۱/۲۴

۷۲/۱۴

۴۸/۱۹

۵/۸

۴/۸

۰۵/۱۰

۶/۱۳

۷/۱۴۲

انحراف معیار

۳۱/۷

۶۶/۶

۰۶/۹

۶۲/۵

۴۲/۷

۶۹/۴

۴۶/۴

۹۸/۳

۷/۶

۱۹/۵۳

دامنه

۳۰

۳۰

۳۸

۲۴

۳۱

۲۱

۲۰

۱۸

۲۹

۲۲۷

حداقل

۳

۲

۴

۳

۳

۱

۰

۲

۱

۲۸

حداکثر

۳۳

۳۲

۴۲

۲۷

۳۴

۲۲

۲۰

۲۰

۳۰

۲۵۵

مقایسه نمرات افراد در پیش آزمون و پس آزمون نشان می‌دهد که میانگین نمرات افراد در شاخص مرضی از ۳/۱۷۵ به ۷/۱۴۲ کاهش یافته و این کاهش در اغلب مقیاس های بالینی کم و بیش مشاهده می شود.

– میانگین ، انحراف معیار،دامنه،حداقل و حداکثر نمرات آزمودنی ها در پیش آزمون مقیاس شیوۀ حل مسئله در جدول ۴-۴ ‌و نمرات آزمودنی ها در پس آزمون این مقیاس در جدول ۴-۵ ارائه شده است.

جدول ۴-۴- نمرات آزمودنی ها در پیش آزمون مقیاس شیوه حل مسأله

درماندگی

مهارگری

خلاقیت

اعتماد

اجتناب

روی آورد

سبک سازنده

سبک غیر سازنده

میانگین

۸۵/۴

۱۸/۵

۷/۳

۹۸/۱

۸۳/۳

۸۷/۴

۵۵/۱۰

۸۷/۱۳

انحراف معیار

۹۱/۱

۲۳/۲

۱۹/۲

۸۷/۱

۰۶/۲

۶۷/۱

۰۷/۴

۰۷/۴

دامنه

۸

۸

۸

۸

۸

۷

۲۰

۱۸

1. 1. -Psychological Well being ↑

1. 1. – Bezner , A , T. ↑

1. 1. – Steinhardt , M. ↑

1. 1. – Wissing , M.P. ↑

1. 1. -Problem Solving ↑

1. 1. – Avoiding ↑

1. 1. – Obliging ↑

1. 1. – Accommodating ↑

1. 1. – Dominating ↑

1. 1. – Integrating ↑

1. 1. – Rahim , M.A. ↑

1. 1. -World Health Organization ↑

«المرأه اذا اصلحت البیت او حملت او ارضعت او فطم الرضیع حدثنا محمد بن الحسن بن احمد بن ابی الولید قال حدثنا محمد بن الحسن الصفار قال حدثنا محمد بن الحسین بن ابی الخطاب من الحکم بن مسکین قال حدثنی ابوخالد الکعبی عن ابی عبد الله عن رسول ا… |قال انما امراه رفعت من بیت زوجها شیئاً من موضع الی موضع نظرا ا… عزوجل الیها و من نظر ا… لم‌یعذ به فقالت ام سلمه رضی عنها ذهب الرجال بکل خیر فای بشی للنساء فقال| بلی اذا حملت المرئه کانت بمنزله الصائم القائم المجاهد بنفسه و ماله فی سبیل ا… فاذا وضعت کان لها من الاجر مالاً تدری ما هو العظمه فاذا ارضعت کان لها بکل مضه کعدل عتق محرر من ولد اسماعیل فاذا فرغت من رضاعه ضرب ملک علی جنبها و قال استانف العمل فقد غفر لک»

رسول خدا |گفت:هر آن زنیکه در خانه شوهر چیزی را از جائی بر‌می‌دارد تا به جای دیگری نهد و قصد اصلاح داشته باشد خدا به او نظر می‌أفکند و هر کس را خدا به او نظر افکند او را عذاب نمی‌کند پس ام سلمه گفت: مردان همه خیرات را برده‌اند برای زنان مسکین دیگر چه هست؟ پیغمبر| فرمود: بلی هر گاه زن حمل بردارد بمنزله روزه‌دار شب زنده‌دار نمازگزارد و مجاهد فداکاری است که در راه خدا با مال و جان خود جهاد می‌کند همین که وضع حمل می‌کند برای او از اجر چیزی است که از بزرگی و عظمت درک آن را نمی‌کند پس همین که شیر دهد برای آن زن به هر مکیدن معادل آزاد شده‌ای از اولاد حضرت اسماعیل ثواب و پاداش خواهد داشت و همین که از شیر دادن آن کودک فارغ شده ملکی به پهلوی آن زن می‌زند که عمل را از سر شروع کن زیرا خدا تورا آمرزیده است. از این جهت برای انجام تکالیف خانوادگی و شرایط لازم آن تمام تکالیف دینی ‌از آن‌ها ساقط شده است با بیان دیگر انجام تکالیف خانوادگی جانشین عبادت برای زن می‌باشد اما در قوانین جزائی (که موضوع بحث رساله می‌باشد) و سایر احکام در اسلام ظاهراًً هیچ جزئی بین زن و مرد نگذاشته است و در قرآن کریم هر جا حکمی‌بیان شده است مرد و زن هر دو مورد خطاب قرار گرفته‌اند.^[۱۳۹]

از جمله این موارد موضوع شهادت می‌باشد:

• • 1. ادای شهادت زن ومرد

در آئین دادرسی اسلامی ‌تاثیر شهادت مرد و زن همیشه برابر نبوده و بین زن ومرد ازنظر ارزش شهادت در امور جزائی و مدنی تفاوت‌هایی به چشم می‌خورد در موضوعاتی شهادت زن مثمر ثمر نمی‌باشد در مواردی نیز که در محکمه واقعه‌ایی را شهادت دو مرد عادل اثبات می‌کند برای اثبات آن به وسیله شهود زن، چهار نفر لازم است‌یعنی تاثیر شهادت زنان‌یک دوم تاثیر شهادت مردان است به طور کلی تفاوت ارزش شهادت زن ومرد در امور کیفری و مدنی به شرح زیر است:

در امور جزائی

به جز اثبات جرم زنا، در بقیه جرایمی‌که مجازات آن‌ ها حدود‌ یا قصاص است شهادت اختصاص به مردان دارد و شهادت زنان حتی همراه با مردان اعتبار ندارد مواردی همچون لواط، سحق و قیادت تنها به وسیله چهار مرد، و مواردی همچون سرقت، شرب خمر و امثال آن، تنها به وسیله دو مرد اثبات می‌شود. ‌در مورد اثبات زنا نیز اکثر فقهای عامه شهادت زن را مستقلاً برای اثبات زنا کافی نمی‌دانند و معتقدند که در این مورد فقط شهادت چهار مرد لازم است در نزد فقهای شیعه، اگر تعداد شهود مرد از چهار نفر کمتر باشد با شهادت سه مرد و‌یک زن مجازات رجم ثابت می‌شود (در زنای محصنه و غیر‌محصنه) و شهادت دو مرد و چهار زن فقط مجازات تازیانه ثابت می‌شود (در زنای غیر‌محصنه) اما شهادت زنان به تنهایی پذیرفته نیست^[۱۴۰]. دقت در آنچه که گذشت روشن می‌سازد که در جرایمی‌که مربوط به حق‌الناس نیست (به جز زنا) علی‌الاصول شهادت زنان پذیرفته نمی‌شود و شاید مبنای این فتوا بناء حدود بر تخفیف باشد و در برخی موارد شهادت زنان به ضمیمه شهادت مردان پذیرفته است^[۱۴۱].

امور مدنی

الف: مانند اموری که جنبه مالی داشته باشند همچون اثبات دین به حکم قرآن مجید شهادت دو مرد پذیرفته می‌شود و در صورتی که دو مرد موجود نباشد‌یک مرد و دو زن انتخاب می‌شود تا اگر‌یکی ازآنان دچار اشتباه شد آن دیگری او را‌یاری کند^[۱۴۲]. ‌در مورد وصیت نیز شهادت زنان به انضمام شهادت مردان پذیرفته می‌شود، نه بدون آن، مگر به طور ناقص و در فرض ضرورت، مثل آنچه در روایت صیرفی‌یا ابن سنان آمده که، شهادت‌یک زن،‌یک چهارم میراث را و دو زن، نصف میراث را ثابت می‌کند و اما در سایر موارد دلیلی بر پذیرفتن شهادت زنان، نه به تنهایی و نه با ضمیمه نداریم؛ زیرا آنچه در باب شهادت در آیات قرآن کریم آمده، غیر‌ از آیه ۲۸۲ سوره بقره که اسمی ‌از شهادت زنان نیز آورده، بقیه درباره‌ شهادت مردان می‌باشد و جز در برخی موارد که با دلالت نص روایت، شهادت زنان پذیرفته می‌شود؛ در بقیه موارد دلیلی بر صحت شهادت آن‌ ها نیست.^[۱۴۳] در پاره‌ای از موارد شهادت زنان به هیچ روی پذیرفته نیست.

در رویت هلال:‌یکی از ادله اثبات هلال ماه‌های رمضان و شوال، شهادت دو مرد عادل می‌باشد و شهادت زنان به تنهایی و همراه با مردان فاقد اعتبار است.

ب:در حقوق خانواده: اموری همچون طلاق و دعوای وکالت، به وسیله دو شاهد مرد اثبات می‌گردد.^[۱۴۴]

و در مواردی شهادت زنان به طور مطلق پذیرفته می‌شود که عبارتند از:ولادت، نفاس، بکارت، عادت ماهانه، و مواردی که اطلاع‌یافتن بر آن برای مردان نا ممکن‌یا متأسر است، مثل عیوب باطنی درباره‌ نکاح که ظاهراًً شهادت زنان بدون ضمیمه پذیرفته نمی‌شود.^[۱۴۵]

نتیجه کلی: شهادت زنان در تمام موارد زیر قابل قبول است:

۱ـ جنایتی که دیه داشته باشد

۲ـ زنا برای رجم و جلد

۳ـ مواردی که اطلاع‌یافتن مردان بر آن دشوار‌یا ناممکن استولادت، نفاس، بکارت، حیض.

۴ـ نکاح و ازدواج.

۵ـ دین.

۶ ـ وصیت.

۱-۴- پرسش‌های تحقیق:

۱-۴-۱- پرسش اصلی تحقیق:

آیا عناصرآمیخته بازاریابی سبز بر قصد خرید مصرف کنندگان اثر مثبت و معناداری دارند؟

۱-۴-۲- پرسش‌های فرعی تحقیق:

پرسش اول: آیا آمیخته محصول سبز بر قصد خرید مصرف کنندگان اثر مثبت و معنا داری دارد؟

پرسش دوم: آیا آمیخته ترفیع سبز بر قصد خرید مصرف کنندگان اثر مثبت و معنا داری دارد؟

پرسش سوم: آیا آمیخته توزیع سبز بر قصد خرید مصرف کنندگان اثر مثبت و معنا داری دارد؟

پرسش چهارم: آیا آمیخته قیمت کالای سبز بر قصد خرید مصرف کنندگان اثر مثبت و معنا داری دارد؟

۱-۵- فرضیه‌های تحقیق:

با توجه به اهداف و سوالات تحقیق، فرضیات اصلی و فرعی به شرح زیر تدوین گردیده‌اند:

۱-۵-۱- فرضیه اصلی تحقیق:

عناصرآمیخته بازاریابی سبز بر قصد خرید مصرف کنندگان اثر مثبت و معنا داری دارند.

۱-۵-۲- فرضیه‌های فرعی تحقیق:

فرضیه اول: آمیخته محصول سبز بر قصد خرید مصرف کنندگان اثر مثبت و معنا داری دارد.

فرضیه دوم: آمیخته ترفیع سبز بر قصد خرید مصرف کنندگان اثر مثبت و معنا داری دارد.

فرضیه سوم: آمیخته توزیع سبز بر قصد خرید مصرف کنندگان اثر مثبت و معنا داری دارد.

فرضیه چهارم: آمیخته قیمت کالای سبز بر قصد خرید مصرف کنندگان اثر مثبت و معنا داری دارد.

۱-۶- هدف تحقیق :

۱- شناسایی اثر عناصرآمیخته بازاریابی سبز بر قصد خرید مصرف کنندگان.

۱-۷- قلمرو تحقیق:

۱-۷-۱- قلمرو زمانی تحقیق:

تحقیق حاضر از خرداد تا مرداد ۱۳۹۲ انجام شده است.

۱-۷-۲- قلمرو مکانی تحقیق:

تحقیق حاضر در شهر بابل و شرکت لبنی صالح انجام شده است.

۱-۷-۳- قلمرو موضوعی تحقیق:

تحقیق حاضر در حیطه مطالعات تئوری مدیریت و مدیریت بازاریابی می‌باشد و همچنین عواملی که بر توسعه پایدار محیط زیست اثرگذار است را بر شمرده و تأثیر آمیخته بازاریابی سبز ‌بر قصد خرید مصرف کنندگان را مورد بررسی قرار می‌دهد.

۱-۸- جنبه نوآوری و جدید بودن تحقیق:

نکته مهم در جدید بودن این تحقیق در آن است که برای نخستین بار مفهوم آمیخته بازاریابی سبز در صنایع غذایی در سطح استان مازندران تحلیل می‌گردد.

۱-۹- روش کار:

۱-۹-۱- نوع روش تحقیق:

این تحقیق از نظر هدف کاربردی است. از نظر روش توصیفی و از نوع پژوهش‌های کمی و از نظر قطعیت داده ها با توجه به داشتن فرضیه و فرضیه آزمایی از نوع تحقیقات قطعی محسوب می شود و تلاش دارد تا به یک مسئله واقعی که در عمل وجود دارد طی یک فرایند تحقیق پاسخ دهد. برای سنجش نگرش مصرف کنندگان محصولات شرکت لبنی صالح از پرسشنامه استاندارد استفاده شده که یکی از رایج‌ترین ابزارهای تحقیق و روش مستقیم برای کسب داده های تحقیق است، که می‌توان علاقه و نگرش فکری افراد را مورد بررسی قرار داد. همچنین چون داده های مورد نظر از طریق نمونه گیری از جامعه، برای بررسی توزیع ویژگی‌های جامعه آماری انجام می‌شود این تحقیق از شاخه پیمایشی است.

۱-۱۰- تعریف مفاهیم و واژگان اختصاصی تحقیق:

۱-۱۰-۱- مسئولیت اجتماعی سازمان:

مسئولیت اجتماعی به تصمیم گیری سازمان بر مبنای ارزش‌های اجتماعی، اصول اخلاقی و الزامات قانونی با در نظر داشتن منافع بلندمدت افراد، جوامع و محیط زیست اشاره دارد. در واقع مسئولیت اجتماعی فراتر از الزامات تکنیکی، قانونی و اقتصادی سازمان قدم برداشتن و در جهت ارتقای کیفیت زندگی اجتماعی تلاش نمودن است. ایجاد روابطی پایدار با مشتریان، تأمین کنندگان، کارکنان و جوامع منجر به افزایش رقابت پذیری سازمان شده که خود منجر به تدوین استراتژی‌هایی می‌شود که اهمیت بیشتری به رعایت مسئولیت‌های اجتماعی قائل است. اتخاذ این رویکرد منجر به رشد و سودآوری سازمان در بلندمدت می‌شود. در واقع بدون سودآوری، سازمان قادر به پایبندی به مسئولیت اجتماعی خود نخواهد بود (کارنا^[۱۰] و همکاران،۲۰۰۳، ص۸۹۴).

مسئولیت اجتماعی سازمان تأثیر بسزایی بر فعالیت‌های بازاریابی سازمان می‌گذارد، که از طریق آمیخته بازاریابی نقش خود را در محیط سازمان ایفا می‌کند. بازاریاب از طریق ابزارهایی چون بسته بندی، تبلیغات و فروش شخصی که به منظور تولید و عرضه کالا و خدمات مورد استفاده قرار می‌گیرد، می‌تواند در اجرای مسئولیت اجتماعی سازمان قدم بردارد. همان طور که گفته شد، مسئولیت اجتماعی سازمان مفهوم گسترده‌ای است و سازمان را نیز در برمی گیرد، از این رو بازاریاب می‌بایست در تعیین ترکیب آمیخته بازاریابی علاوه بر رفاه عمومی، مسایل زیست محیطی و منافع بلندمدت جامعه؛ به عامل بالقوه سود نیز توجه نماید تا بقای سازمان را نیز تضمین نماید. (کاتلروهمکاران،۲۰۰۸،ص۵۸۱).

۱-۱۰-۲- بازاریابی سبز:

پژوهشگران معتقدند نقایص مختلف در تنظیم هیجان، در گستره ای از اختلالات بالینی و از جمله سوء مصرف مواد و اختلال استرس پس از سانحه نقش دارند (کلوئیتره، کوهن و کوئنن^[۱۲۸]، ۲۰۰۶).

۲-۲-۹- درمان هیجان محور

درمان هیجان محور (EFT)^[129] نوعی درمان تجربی و انسان گرایانه است که از نظریه دلبستگی، علم اعصاب هیجانی، ومفاهیم هوش هیجانی نشأت می‌گیرد (گرین برگ^[۱۳۰]، ۲۰۰۲). درمان هیجان محور نوعی درمان مبتنی بر شواهد به شمار می رودکه به لحاظ تجربی مورد تأیید قرار گرفته است. در این درمان، نیز همانند توصیفی که گاتمن از استفاده اثر بخش از هیجان ها در تربیت فرزندارائه داده است، درمانگر می‌تواند به عنوان مربی هیجان نیز عمل کند که بیماران را یاری می‌دهد تا در پردازش پاسخ های هیجانی خود، کارآمدتر و سازگارانه تر عمل کنند.

در این روش، رابطه بین روان درمانگر و بیمار، خود به عنوان نوعی عملکرد تنظیم هیجان قلمداد می شود که از طرق فرایندهای دلبستگی عمل می‌کند (گرین برگ، ۲۰۰۷).

۲-۲-۱۰- اصلاح راهبردهای تنظیم هیجان از طریق مدل گراس

گراس (۲۰۰۲) بر اساس مدل کیفیت تولید و هیجان، مدل فرایند تنظیم هیجان را ارائه کرد. مدل اولیه شامل پنج مرحله (شروع، موقعیت، توجه، ارزیاب و پاسخ) است. به اعتقاد گراس هر مرحله از فرایند تولید هیجان، یک هدف تنظیمی بالقوه دارد و مهارت های تنظیم کننده ی هیجان می‌توانند درنقاط مختلف این فرایند اعمال شوند (گراس وتامپسون، ۲۰۰۷). گراس بر اساس مدل اولیه، مدل فرایند تنظیم هیجان را طراحی کرد و پنج نقطه از مراحل تولید هیجان را مشخص کرد که هر نقطه، محل اعمال یک خانواده از فرایندهای تنظیم هیجان است (شکل۲-۱). در شروع یک هیجان یا انتخاب موقعیت عواملی وجود دارد که فرد را در موقعیت برانگیختگی هیجانی قرار می‌دهد و یا او را از آن موقعیت دور می‌کند (اجتناب). در مرحله دوم (موقعیت) از طریق اصلاح موقعیت می‌تواند در فرایند تولیدهیجان تغییراتی ایجاد کرد. در این مرحله، یکی از راهبردهای تنظیم کننده ی هیجان، خود اظهاری است. در مرحله ی سوم (توجه) یکی از راه های ایجاد تغییر و تنظیم هیجان، تغییر جهت و یا گسترش توجه می‌باشد. سه شیوه گسترش توجه شامل حواس پرتی، تمرکز و نشخوار فکری است (گراس وتامپسو، ۲۰۰۷). از بین این فنون، حواس پرتی یکی از فنون فرا شناختی تنظیم کننده هیجان به حساب می‌آید (ولز^[۱۳۱]، ۲۰۰۴). فرد با تمرکز، توجه خود را تماما روی موقعیت یا جنبه خاصی از آن تشدید می‌کند و نشخوار فکری شامل تمرکز توجه روی احساسات و پیامدهای آن است. در چهارمین مرحله از مراحل تولید هیجان (ارزیابی)، ایجاد تغییرات شناختی، وظیفه تنظیم بخشی در این مرحله است و یکی از راهبردهای آن، باز ارزیابی شناختی^[۱۳۲] است (گراس و تامپسون، ۲۰۰۷). آخرین مرحله از تولید هیجان، مرحله پاسخدهی است و تعدیل پاسخ آخرین بخش از فرایند تنظیم کننده هیجان راتشکیل می‌دهد.

تعدیل پاسخ (بازداری)

تغییر شناختی

(باز- ارزیابی)

تعییر شناختی (حواسپرتی)

اصلاح موقعیت (خود- اظهاری)

انتخاب موقعیت (اجتناب)

پاسخ

ارزیابی

توجه

موقعیت

شروع

شکل ۲-۱ پنج خانواده از فرایندهای تنظیم هیجان مطابق با مدل کیفیت تولید هیجان

(گراس و تامپسون، ۲۰۰۷)

در مدل کیفیت هیجان (۲-۱) پنج نقطه از فرایند تنظیم هیجان وجوددارد که پنج خانواده از فرایندهای تنظیم هیجان را معرفی می‌کنند: انتخاب موقعیت^[۱۳۳]، اصلاح موقعیت،^[۱۳۴] گسترش توجه،^[۱۳۵] تغییر شناختی^[۱۳۶]و تعدیل پاسخ^[۱۳۷].

این پنج خانواده به وسیله نقاط مختلف فرایند تولید هیجان از یکدیگر متمایز شده‌اند. این خانواده ها به منزله مجموعه هایی از فرایندها هستند. به چهار خانواده اول از تنظیم هیجان پیشایند محور گفته می شود چرا که آن ها قبل از اینکه ارزیابی ها منجر به برانگیختگی و اوج گرفتن تمایلات پاسخدهی شوند، رخ می هند. در مقابل این چهار خانوده، تنظیم هیجان پاسخ محور قرار دارد که مربوط به آخرین مرحله ی تنظیم هیجان است. این دسته از راهبردها بعد ازاینکه پاسخ ها تولید شدند رخ می‌دهد (گراس و موناز، ۱۹۹۵). ‌بنابرین‏، مدل فرایند تنظیم هیجان گراس شامل پنج مرحله بوده وهر مرحله شامل یک سری راهبردهای سازگار و یک سری راهبردهای ناسازگار است به ویژه افرد دچار مشکلات هیجانی بیشتر از راهبردهای ناسازگار استفاده می‌کنند (مانند نشخوار فکری، نگرانی، اجتناب،و …).

لازمه ی مداخله در مشکلات هیجانی اصلاح یا حذف راهبردهای ناسازگار وآموزش راهبردهای سازگارانه است. مراحل اصلاح راهبردهای تنظیم هیجان از طریق مدل گراس عبارتند از :

۲-۲-۱۰-۱- مرحله ی اول: انتخاب موقعیت

اولین مرحله از فرایند تنظیم هیجان گراس، انتخاب موقعیت است. انتخاب موقعیت مرحله ی آغازین تنظیم هیجان است. این نوع تنظیم هیجان شامل اتخاذ اعمالی است که موجب می‌شوند با موقعیتی که انتظار داریم باعث برانگیختگی هیجان های مطلوب یا نامطلوب شود کمتر یا بیشتر مواجه شویم. لازمه انتخاب موقعیت فهم ویژگی های مربوط به موقعیت و پاسخ های هیجانی موردانتظار نسبت ‌به این ویژگی ها است. البته نیل به چنین درکی اصلا آسان نیست. چرا که وقتی که فرد برای درک تجارب هیجانی اش به وقایع یک سال گذشته می اندیشد شکاف بین این تجربه وخاطره حاصل از آن موجب می شود که درک آن موقعیت درست صورت نگیرد. به ویژه وقتی که زمانی زیاد از آن اتفاق گذشته باشد، برخی از وقایع بزرگ تر از حد به نظر می‌رسند، که به آن سو گیری نگاه به گذشته وآینده گفته می شود (گراس و تامپسون، ۲۰۰۷).

الف ) قابل استفاده بودن یک منبع

ب) قدرت خرید آن منبع

تمام نظریه های ارزش دراقتصاد مبتنی بر این فرضیه است که منبع بتواند در آینده مطلوب بوده و خدماتی را خلق نماید . لادویک وان (اقتصاد دان مشهور)در این مورد می‌گوید : کسی که می‌خواهد یک نظریه مقدماتی ارزش و قیمت را بنا کند ، باید در درجه اول به مطلوب بودن آن بیاندیشد . به طور مشابه ایروینگ فیشر چنین می‌گوید : اگر چیزی در آینده بازدهی مورد انتظار را نداشته باشد ، عملا ارزشی نخواهد داشت . ‌بنابرین‏ ارزش یک دارایی ، ارزش بازدهی مورد انتظار آن در آینده است .

همان طور که استنباط می شود اکثریت محققان راه خود را در پیش گرفته و تعاریف جداگانه ای را بر این سازه معرفی کرده‌اند . یکی از علل تفاوت های تعاریف سرمایه فکری ، سطح تحلیل به کار رفته ، وجه موقتی و ماهیت کیفی سرمایه فکری است . بسیاری از نویسندگان ، سرمایه فکری را سازه ای در سطح فردی قلمداد می‌کنند که دانش و مهارت های در اختیار افراد را مورد بررسی قرار می‌دهد . برای مثال الریچ^[۴۴] (۱۹۹۸) سرمایه فکری را به صورت تابع تجمعی شایستگی و تعهد مفهوم سازی می‌کند . وی می‌گوید سرمایه فکری^[۴۵] با کارکنان با مهارتی گره خورده که متعهد به تحقق اهداف کاری هستند . یعنی سرمایه فکری معادل و برابر شایستگی ضربدر تعهد است . در اینجا ، مجموع سرمایه در سطح فردی ، سطح سرمایه فکری سازمان را مشخص می‌سازد . نردروم واریکسون ( ۲۰۰۱ : ۱۳۵-۱۲۷ ) نیز ضمن اذعان به تلاش های اسویبای ، کاپلان و نورتون ، ادینسون و مالون معتقدند بایستی مطابق با نظر الریچ ، جنبه شایستگی را نیز به مدل سرمایه فکری افزود . از طرفی ، سایر محققان ، این سازه را در سطح جمعی مشاهده نموده و آن را فراتر از شایستگی می دانند . مثلا راستوگی (۲۰۰۲ : ۲۴۰-۲۲۹ ) سرمایه فکری را ظرفیت کلی شرکت برای مقابله با چالش ها و بهره برداری از فرصت ها در مسیر جستجوی ارزش آفرینی تعریف می‌کند . از این منظر ، سرمایه فکری نمایانگر دارایی هایی است که در محصولات شرکت به یکدیگر تنیده شده و توأم با محصولات به ارزش آفرینی برای سازمان منجر می‌شوند . همچنین موریس و همکاران (۲۰۰۲) سرمایه فکری را منابع دانشی در سطح سازمان می دانند که همراه با سایر منابع ، تشکیل دهنده قابلیت ها بوده و سازمان را به انجام اقدامات مقتضی قادر می‌سازد.

نمودار ۲-۱:دیدگاه های متفاوت نسبت به سرمایه فکری (منبع:استوارت،۲۰۰۶)

دید گاه خروجی ها

دیدگاه فرایندی

جمعی

سطحی تحلیل

فردی

مجالی برای تبدیل نیست

دید گاه ورودی ها

ارزش فعلی درجه موقتی بودن ارزش آتی

کنش و واکنش متقابل^[۴۶] میان سطوح تحلیل فردی و جمعی ، و نیز اهمیت موقتی (ارزش جاری ، ارزش آتی)تعیین می‌کند که آیا سرمایه فکری یک ورودی برای فرایند ارزشی آفرینی است ، خودش یک فرایند ارزش آفرینی بوده ، یا خروجی مشهودی از درون فرایند ارزش آفرینی شرکت می‌باشد . تحقیقات نشان می‌دهد رویکردهای سرمایه فکری که پتانسیل ارزش آفرینی در آینده را دارند همزمان این دارایی را ورودی فرایند ارزش آفرینی می دانند (ربع اول) تحت این تعاریف سرمایه فکری را می توان دانش ، مهارت ها و توانایی هایی (سطح تحلیل فردی ) قلمداد کرد که می‌توانند برای سازمان ، ارزش آفرینی کنند . رویکرد های جایگزینی که سطوح متعدد تحلیل^[۴۷] را یکپارچه می‌سازند (دانش و مهارت هایی فردی و جمعی همراه با فرایند ها و ساختارهای سازمانی ) سرمایه فکری را یک کارکرد فرآیندی در درون سازمان می پندارند (ربع دوم). در این جا کارهای روزمره سازمانی و نیز فرهنگ آن که ارزش می آفرینند ، شکلی از سرمایه محسوب می‌شوند . باید توجه داشت که ارزش بالقوه هنوز براین رویکردها چیرگی^[۴۸] دارد . مجموعه نهایی رویکردها ، سرمایه فکری را یک خروجی (یک محصول یا خدمت مشهود که دانش ، مهارت ها و فرآیندهای سازمان در آن ها گنجانده شده است ) تصور می‌کنند (ربع سوم).

این دیدگاه اغلب از یک رویکرد تحلیل چند سطحی بهره گرفته و دانش و مهارت های فردی را با روابط میان سازمانی و فرایند ها ترکیب می‌کند .همچنین ، این دیدگاه ارزش جاری سازه سرمایه فکری را ابراز کرده و بهتر است بگوییم ، محصول یا خدمتی است که ارزش جاری داشته و برای ذینفعان منافعی را به همراه دارد . در همین راستا ، استوارت (۲۰۰۶) سرمایه فکری را خروجی مشهود در قالب محصولات و خدمات در محیط بازار شرکت تعریف می‌کند . دانش و مهارت های منحصر به فرد و ارزشمند در هردوسطح فردی و جمعی در این محصولات و خدمات دمیده شده اند . این تعریف طنین انداز سنجه های بی شماری نظیر فهرست ها ، ارزش درک شده بازارهای تجاری ، حق اختراعات و مارک ها است که برای ارائه سرمایه فکری به کار گرفته می شود .(فیتزنز، ۲۰۰۳). در مجموع می توان پیرامون سرمایه فکری ‌به این نکات اشاره کرد : به زعم لپو(۲۰۰۱) اصطلاحات دارایی های دانشی ، دارایی های نامشهود و سرمایه فکری هریک در عرصه های خاصی به کار گرفته می‌شوند .مثلاً دارایی های نامشهود در رشته حسابداری ، دارایی های دانشی در رشته اقتصاد و سرمایه فکری در رشته مدیریت و بازرگانی به کار گرفته می شود . مار (۲۰۰۵) می‌گوید برای تعریف سرمایه فکری لازم است سه وجه نقش ها ، اجزا و دیدگاه های زمینه ای سرمایه فکری را مورد نظر قرار داد .

1. 1. نقش های سرمایه فکری عبارتنداز : تدوین استراتژی متنوع و توسعه استراتژیک ، اثر گذاری بررفتار و اعتبار شرکت در خارج از آن .

1. 1. دیدگاه های سرمایه فکری را می توان در رشته‌های اقتصاد ، مالی ، مدیریت استراتژیک ، حسابداری ، منابع انسانی ، گزارشگری و افشای اطلاعات ، حقوق و بازاریابی و ارتباطات خلاصه کرد .

1. اجزای سرمایه فکری را می توان به مهارت ها و دانش کارکنان ، فرهنگ سازمانی ، ارتباط با ذینفعان^[۴۹] ، زیربنای فناورانه^[۵۰] ، اعتبار و شهرت سازمان ، کارکردها و فرایند ها و حقوق مالکیت های معنوی تقسیم کرد .

۲-۳- جایگاه سرمایه فکری در میان جنبش های مختلف

روس^[۵۱] و همکارانش(۱۹۹۷) این طور استدلال کرده‌اند که سرمایه فکری را می توان به سایر رشته هایی از قبیل استراتژی شرکت (برنامه ریزی استراتژیک) وتولید ابزارهای اندازه گیری ارتباط داد . از دیدگاه استراتژیک ، سرمایه فکری برای ایجاد خلق دانش و استفاده از این دانش برای ارتقای ارزش شرکت مورد استفاده قرار می‌گیرد و از طرف دیگر ، بحث اندازه گیری بر روی این موضوع تمرکز دارد که چگونه می توان مکانیسم های گزارش دهی^[۵۲] ساخت که موارد کیفی (غیر مالی) و مالی سرمایه فکری را به طور همزمان اندازه گیری کند .

۲-۴- معرفی مدل های گوناگون سرمایه فکری

در انتهای سال ۱۹۹۰، نویسندگان متعددی مانند بروکینگ (۱۹۹۶) ، ادوینسون و مالون (۱۹۹۷) ، استوارت (۱۹۹۷) ، اسویبی (۱۹۹۸) شروع به ارائه چارچوب هایی کردند که به ما در درک سرمایه های فکری و به همان اندازه در اجرای آسان تر مباحث مربوط به سرمایه انسانی مانند اندازه گیری ، انشاء و گزارش دهی) کمک می‌کند .

با آن که اختلاف کوچکی در میان چارچوب ها مشاهده می شود ، اما همین نوسان باعث ایجاد انحراف های زیادی در زمینه مباحث سرمایه فکری گردیده است .