دانشکده ادبیات و علوم انسانی

گروه آموزشی حقوق

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته حقوق خصوصی

عنوان:

تعهّدات طرفین در مذاکرات پیش از قرارداد و ضمانت اجرای آن

استاد راهنما:

دکتر فیض اله جعفری 

اسفند ماه ۱۳۹۳

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

فهرست مطالب

مقدّمه. أ‌

فصلاوّل:کلّیاتتحقیقواهمیّتموضوع. ۱

۱-۱-بیانمسأله. ۳

۱-۲-سؤالاتپژوهش. ۸

۱-۲-۱- سؤالاتاصلی ۸

۱-۲-۲- سؤالاتفرعی : ۹

۱-۳- اهمیّتوضرورتپژوهش. ۱۰

۱-۴- اهدافپژوهش. ۱۳

۱-۵- فرضیههایپژوهش. ۱۴

۱-۶- روشتحقیق. ۱۵

فصلدوّم:مفاهیمواصطلاحات ۳

طرحمطلب ۱۹

۲-۱-گفتاراوّل : مفاهیمواصطلاحاتعمومی ۲۰

۲-۱-۱- تعهّد. ۲۰

۲-۱-۱-۱-تعریفتعهد. ۲۰

۲-۱-۱-۲- ارکانتعهد. ۲۲

۲-۱-۱-۳-اوصافتعهد. ۲۴

۲-۱-۱-۴- منابعتعهد. ۲۵

۲-۱-۱-۴-۱-منابعتعهددرقوانین ۲۵

۲-۱-۱-۴-۲- منابعتعهددرنظریاتحقوقی ۲۸

۲-۱-۱-۴-۲-۱- نظریهتعهداتقانونیوقراردادی ۲۹

۲-۱-۱-۴-۲-۲- نظریهدموگ (تقسیمبرمبناینقشاراده) ۳۰

۲-۱-۱-۴-۲-۳- تقسیممنابعتعهدبهاعمالحقوقیووقایعحقوقی ۳۱

۲-۱-۱-۴-۲-۴- نتیجهوانتخابنظریهبرتر. ۳۲

۲-۱-۲- آزادیقراردادی ۳۵

۲-۱-۲-۱- تبییناصلآزادیقراردادی ۳۵

۲-۱-۲-۲- محدودهاصلآزادیقراردادی ۳۶

۲-۱-۲-۳- موانعاصلآزادیقراردادی ۳۹

۲-۱-۲-۳-۱- قانون. ۳۹

۲-۱-۲-۳-۲- نظمعمومی ۴۱

۲-۱-۲-۳-۳- اخلاقحسنه. ۴۲

۲-۱-۳- دورهقراردادی ۴۳

۲-۱-۴- مسئولیتقراردادی ۴۴

۲-۱-۵- ضرر. ۴۵

۲-۲-گفتاردوّم : مفاهیمواصطلاحاتاختصاصی ۴۷

۲-۲-۱- دورهپیشقراردادی ۴۸

۲-۲-۱-۱- تعریفدورهپیشقراردادی ۴۸

۲-۲-۱-۲- ملاکتفکیکدورهپیشقراردادیازقراردادی ۵۱

۲-۲-۲- نظریهمخاطرهآمیزبودندورهپیشقراردادی ۵۲

۲-۲-۲-۱- تعریفنظریه. ۵۲

۲-۲-۲-۲- مبانینظریه. ۵۵

۲-۲-۲-۲-۱- آزادیقراردادی ۵۵

۲-۲-۲-۲-۲- نظریهاخطاربهخریدار. ۵۶

۲-۲-۳- مسئولیّتپیشقراردادی ۵۷

۲-۲-۴- ارتباطدردورهپیشقراردادی ۵۸

۲-۲-۴-۱- گفتگوهایمقدّماتی ۵۸

۲-۲-۴-۲- مذاکراتپیشقراردادی ۵۹

فصلسوّم:انواعتعهّداتپیشقراردادی و اصول حاکم بر آن. ۱۹

طرحمطلب ۶۳

۳-۱- اصولحاکمبردورهپیشقراردادی ۶۴

۳-۱-۱- اصلآزادیپیشقراردادیونتایجآن. ۶۴

۳-۱-۱-۱- چهرههایمختلفآزادیپیشقراردادی ۶۵

۳-۱-۱-۲- مبانیوشرایطتحقّقآزادیپیشقراردادی ۶۶

۳-۱-۱-۳- نتایجآزادیپیشقراردادی ۶۷

۳-۱-۱-۴- محدودهآزادیپیشقراردادی ۶۸

۳-۱-۲- اصلرعایتحسننیّتونتایجآن. ۶۹

۳-۲- تعهّداتپیشقراردادی ۷۱

۳-۲-۱- تعهّدبهداشتنحسننیّت ۷۱

۳-۲-۲- تعهّدبهامانتداری (رازداری) وعدمافشایاطّلاعاتمحرمانه. ۷۴

۳-۲-۳- تعهّدبهمراقبت ۷۶

۳-۲-۴- تعهّدبهصداقت ۷۷

۳-۲-۵- تعهّدبهشفّافیّت ۷۸

۳-۲-۶- تعهّدبهگفتگویانحصاری ۸۰

۳-۲-۷- تعهّدبهداشتنجدیّت ۸۲

۳-۲-۸- تعهّدبههمکاریمتقابل. ۸۴

۳-۲-۹- تعهّدبهاطّلاعرسانی ۸۵

۳-۲-۱۰- تعهداتپیشقراردادیدرحقوقخارجی ۸۸

۳-۳- مصادیقتوافقاتپیشقراردادی ۹۳

۳-۳-۱- قولنامه. ۹۳

۳-۳-۲- نامزدیدرعقدنکاح. ۹۵

۳-۳-۳- بررسیکالاپیشازخرید. ۹۶

۳-۳-۴- توافقاتمقدّماتیپیشازعقد. ۹۸

فصلچهارم:اجرایتعهّداتپیشقراردادیوضمانتاجرایتخلّفازآنها ۶۳

طرحمطلب ۱۰۳

۴-۱- اجرایتعهّداتپیشقراردادی ۱۰۴

۴-۱-۱- مفهومومبنایاجرایتعهّد. ۱۰۴

۴-۱-۲- اجرایتعهّداتپیشقراردادیقبلازتوافقنهایی ۱۰۶

۴-۱-۲-۱- اجرایتعهّداتدارایمنشأقراردادی ۱۰۷

۴-۱-۲-۲- اجرایتعهّداتدارایمنشأغیرقراردادی ۱۰۹

۴-۱-۲-۲-۱- تعهّداتحقوقیوقانونی ۱۰۹

۴-۱-۲-۲-۲- تعهّداتطبیعیواخلاقی ۱۱۲

۴-۱-۳- اجرایتعهّداتپیشقراردادیبعدازتوافقنهایی ۱۱۳

۴-۲- ضمانتاجرایتعهّداتپیشقراردادی ۱۱۵

۴-۲-۱- ضمانتاجرایتعهّداتپیشقراردادیقبلازرسیدنبهتوافقنهایی ۱۱۶

۴-۲-۱-۱- ضمانتاجرایتعهّداتدارایمنشأقراردادی ۱۱۶

۴-۲-۱-۲- ضمانتاجرایتعهّداتدارایمنشأغیرقراردادی ۱۱۹

۴-۲-۲- ضمانتاجرایتعهّداتپیشقراردادیبعدازرسیدنبهتوافقنهایی ۱۲۲

۴-۳- مسئولیّتپیشقراردادی ۱۲۶

۴-۳-۱- مفهوممسئولیّتپیشقراردادی ۱۲۷

۴-۳-۲- ماهیّتمسئولیّتپیشقراردادی ۱۲۹

۴-۳-۳- مبانیمسئولیّتپیشقراردادی ۱۳۱

۴-۴- رسیدگیبهاختلافاتدورهپیشقراردادی ۱۳۵

۴-۴-۱- مرجعرسیدگیکنندهبهاختلافاتپیشقراردادی ۱۳۵

۴-۴-۲- نحوهرسیدگیبهاختلافاتپیشقراردادی ۱۳۷

نتیجهگیری ۱۴۳

پیشنهادات ۱۴۷

فهرستمنابعومآخذ. ۱۵۳

مقدّمه

دوره پیش قراردادی[۱] به عنوان بستری برای رسیدن به قرارداد نهایی از اهمّیت ویژه ای برخوردار می باشد که متأسّفانه در حقوق ایران به صورت کامل به آن پرداخته نشده است و از این جهت موجب بروز مشکلاتی در زمینه های مختلف از جمله موضوع ثبات قراردادها و تفسیر آنها شده است. عده ای از اشخاص که قصد واقعی رسیدن به توافق نهائی را ندارند، وارد گفتگوهای مقدّماتی[۲] برای بستن قرارداد شده و پس از ایجاد انتظاری متعارف برای رسیدن به قرارداد در طرف مقابل، بدون دلیل موجّه مذاکرات را ترک کرده و موجب ایراد ضرر به وی که با حسن نیت[۳] وارد مذاکرات شده و به آن ادامه داده است می شوند. حقوقدانان و قضات و سایر دست اندرکاران امور حقوقی مربوط به تعهدات و قراردادها نیز دچار وضعیت سردرگمی در برخورد با اینگونه اشخاص شده اند؛ زیرا عدم پرداخت کافی به موضوع تعهدات پیش قراردادی، موجباختلاف نظر در این زمینه گردیده است.

همچنین در بحث تفسیر قراردادها، در مورد اینکه نحوه برخورد با تعهدات پیش قراردادی و نقض آنها چگونه است، اختلاف نظر وجود دارد. عده ای اینگونه تعهدات را از جمله تعهدات قراردادی دانسته و معتقدند که نقض آنها مسئولیت قراردادی[۴] را در پی خواهد داشت. عده ای معتقدند که این نوع تعهدات از مصادیق الزامات خارج از قرارداد یا همان ضمان قهری می باشند که نقض آنها مشمول قواعد عام مسئولیت مدنی[۵]می گردد. عده دیگری هم که در اقلیّت می باشند، معتقدند که نقض تعهدات پیش قراردادی نه تحت شمول مسئولیت قراردادی و نه تحت شمول مسئولیت مدنی قهری قرار می گیرد، بلکه مشمول گونه ویژه ای از مسئولیت می باشد که حدّ فاصل بین دو نوع مسئولیت مذکور است.(Kucher, 2004)

شناسایی نوع تعهدات پیش قراردادی و لحاظ کردن مسئولیت برای طرف متخلّف، از آثار بسیاری برخوردار است؛ از جمله: برخورد با شخص متخلّف و جلوگیری از تضییع حقوق طرف زیان دیده که با حسن نیّت وارد مذاکرات شده است، کمک به مراجع رسیدگی کننده حقوقی و قضایی در تشخیص نحوه برخورد با تخلّفات پیش قراردادی، پر کردن خلأهای قانونی در مورد مسئله مذکور که به نوبه خود باعث جلوگیری ازسوء استفاده و بهره برداری شخصی برخی از افراد مطّلع از اینگونه خلأها در قراردادهای خصوصی منعقده با افرادی که با حسن نیّت وارد مذاکرات شده اند می گردد، گسترش دانش تئوریک حقوق در مورد مسأله مذکور، و نهایتاً تکامل هر چه بیشتر و ارتقای سطح حقوق داخلی و هماهنگ شدن آن با مسائل روز حقوق قراردادها.

این پژوهش که در آن سعی در جمع آوری نظرات مختلف در رابطه با موضوع تعهدات پیش قراردادی[۶] شده است، شامل چهار بخش اصلی می باشد که عبارتند از: کلّیات تحقیق و اهمّیت موضوع، مفاهیم و اصطلاحات، انواع تعهدات پیش قراردادی، اجرا و ضمانت اجرای تعهدات پیش قراردادی. در فصل نخست به کلّیات پژوهش و ضرورت و اهداف مدّنظر از نگارش آن که شامل مطالب طرح اوّلیه تحقیق (پروپوزال با برخی الحاقات) می باشد، پرداخته می شود.هدف اصلی از بیان مطالب فصل اوّل، روشن نمودن ذهن مخاطب برای پی بردن به اهمّیت موضوع تحقیق می باشد و لذا عبارت”اهمّیت موضوع” نیز به عنوان فصل اوّل اضافه گردیده است. فصل دوّم مشتمل بر معرفی مفاهیم و اصطلاحات مبنای بحث می باشد که سخن از آنها به عنوان مقدّمه ورود به قسمت اصلی پایان نامه (فصل سوم و چهارم) ضروری می نماید.اهمّ مطالب این فصل کهبه درک هر چه بیشتر مباحثمطرح شده در قسمتهای بعدی کمک می کنند عبارتند از: مفهوم تعهد و نظریه های مطرح در مورد آن، مفهوم دوره پیش قراردادی و ملاک تفکیک آن از دوره قراردادی، مفهوم مسئولیت پیش قراردادیو مسائلی از این قبیل. در فصل سوّم ضمن برّرسی اصول حاکم بر دوره پیش قراردادی، به انواع تعهداتی که طرفین در دوره پیش قراردادی دارند، که از جمله مهمترین آنها رعایت حسن نیّت در روند گفتگوهای مقدّماتی و عدم افشای اطّلاعات محرمانه طرف مقابل می باشد و همچنین به برخی از مصادیق توافقات پیش قراردادی[۷] اشاره خواهد شد. مطالب این فصل نیز به مخاطب کمک می نماید تا ضمن تدبّر و درک بیشتر نسبت به موضوع تعهدات پیش قراردادی، با مصادیقی از توافقات پیش قراردادی که اینگونه تعهدات باید در آنها رعایت شود آشنا گردد. در فصل چهارم نیز به نحوه اجرا و ضمانت اجرای تعهدات پیش قراردادی اشاره می شود؛ به این مفهوم که در صورت عدم پایبندی به اینگونه تعهدات، سرنوشت قرارداد اصلی و ضررهای وارده به طرف زیاندیده چه خواهد بود و چه مسئولیتی متوجه طرف متخلّف می باشد؟ در واقع تفکّر اصلی در این فصل آن است که در صورت مواجهه با نقض تعهدات پیش قراردادی بهترین روشهای جبران زیان کدام است و مقتضای عدالت و انصاف در این زمینه چیست؟ با توجّه به مطالب مذکور می توان گفت که دو فصل نخست به عنوان مقدّمات ورود به قسمت اصلی پایان نامه می باشند و دو فصل اخیر تشکیل دهنده مباحث بنیادی این رساله بوده و تکیه اصلی پژوهش بر آنها استوار است.

هر چند هدف اصلی و کاربردی این پژوهش، منسجم کردن موضوع تعهدات و مسئولیتهای پیش قراردادی در حقوق داخلی ایران می باشد، امّا با توجّه به آنچه که قبلاً ذکر شد، یعنی عدم اشاره کافی به این مسأله در حقوق داخلی،می تواناز نتیجه تلاشهای صورت گرفته در حقوق خارجی کمک گرفته و سعی در جمع آوری نقاط مثبت نظامهای حقوقی مدرن جهان در این زمینه و برّرسی امکان پیاده سازی آن در حقوق داخلی ایران نمود. در این رابطهمی توان از منابع موجود و معتبر در دو نظام بزرگ حقوقی یعنی حقوق نوشته (رومی – ژرمنی)[۸] و حقوق عرفی (کامن لو)[۹]و نیز حقوق فراملّی استفاده نمود. البته با توجّه به هدفی که در بالا به آن اشاره شد، بهره گیری از حقوق خارجی در این تحقیق،تنها به نحوی کلّی صورت پذیرفته و برّرسی تمامی جزئیات ودستاوردها و نقاط قوّتنظامهای حقوقیکشورهای مختلف در این زمینه، مستلزم انجام تحقیقات مفصّل و جداگانه خواهد بود که از وسع این پژوهش خارج است.

لازم به ذکر است که در حقوق خارجی، حتّی در کشورهای عضو یک نظام حقوقی واحد، نیز اختلاف نظرات در زمینه نحوه برخورد با مذاکرات پیش قراردادی[۱۰] مشاهده می شود اما این اختلافات غالباً جنبه شکلی داشته و به عنوان مثال، در نام گذاری ها از عناوین مختلف استفاده شده است و ماهیت بحث که همان نظم بخشیدن به دوره پیش قراردادی است، به قوّت خود باقی مانده است.همچنین این اختلافات نسبت به حقوق داخلی ایران که در آن اشاره چندانی به مسأله مذکور نشده است، کمتر می باشد و در اکثر کشورها، حقوقدانان به آن توجّه کرده و سعی در ارائه پیشنهادی سازنده نموده اند. هر چند نمی توان در سطح جهانی و بین المللی، برخی ناهماهنگی ها را در رابطه با موضوع تعهدات پیش قراردادی و ضمانت اجرای نقض آنها انکار نمود، لیکن صرف تلاش برای ارائه راهکار جهت جبران خسارات زیان دیده پیش قراردادی که در هر کشور و نظام حقوقی با در نظر گرفتن ریشه های حقوقی و اجتماعی و اقتصادی ویژه آن صورت گرفته و می گیرد، بسیار ارزشمند و قابل تقدیر است. ضمن مباحث آتی اشاره خواهیم کرد که حتّی در کشورهایی نظیر انگلستان که مخالف فرض مسئولیت پیش قراردادی هستند، جبران خسارت زیان دیده در برخی موارد پذیرفته شده است.

باید دانست که دوره پیش قراردادی دارای ارتباط مؤثر و اساسی با دوره قراردادی است و لذا بسیاری از اصول و قواعد حاکم بر دوره قراردادی، قابل تسرّی و اجراء در دوره پیش قراردادی نیز می باشند. به عنوان مثال اصل آزادی قراردادی و حسن نیّت، اصولی نیستند که آنها را محدود به انعقاد و اجرای قراردادها دانست و در دوره پیش قراردادی نیز اینگونه اصول و فروع آنها مورد استفاده قرار می گیرند و این امری منطقی و علمی است که نه تنها ایرادی به آن وارد نیست بلکه برای انسجام بیشتر بحث، مفید واقعمی شود. این ارتباط و همبستگی آشکار در این پژوهش نیز نمود پیدا کرده و بنابراین سعی خواهد شد که از مباحث مطرح شده در باب معاملات و اصول قراردادی و حواشی آنها برای درک بهتر مباحث مربوط به دوره پیش قراردادی کمک گرفته شود.

در این تحقیق به مفاهیم گوناگونی که برگرفته از رشته ها و گرایش های مختلف علم حقوق می باشند اشاره شده است. مفاهیمی از جمله: عقد و شبه عقد، جرم و شبه جرم، نظم عمومی، اخلاق حسنه، مفاهیم مربوط به حقوق خارجی و بسیاری از مفاهیم دیگر که مخاطبین محترم در سراسر تحقیق با آنها مواجه خواهند شد. همانطور که می دانیم، اشاره کامل به تمامی جوانب و حاشیه های مباحث مربوط به این مفاهیم، موجب تکرار مکرّرات و ایجاد خستگی در مخاطب و به بیراهه رفتن پژوهش به دلیل خروج از بحث اصلی خواهد شد. به جهت جلوگیری از این مشکلات، اولاً سعی محقّق بر این بوده که حتّی الامکان از اشاره به مفاهیم کم ارتباط با تحقیق خودداری شود و ثانیاً در مواردی هم که به مفاهیم مذکور اشاره شده، سعی بر این بوده که اصل مفهوم به طور خلاصه و با استفاده از منابع و نظریات برتر حقوقی توضیح داده شود و از تفسیر آن مفاهیم خودداری شود. مخاطبین محترم در صورت علاقه می توانند به کتب و مقالات فراوانی که در خصوص آن مفاهیم نگاشته شده مراجعه نمایند. البته در سوی مقابل، تلاش شده مفاهیم ضروری که بیان آنها برای درک بهتر موضوع لازم است، مورد اشاره مختصر و بعضاً مفصّل قرار گیرند.

در پایان مقدّمه ذکر این نکته مهم می نماید که با استعانت از خداوند متعال، به دلیل جلوگیری از بروز ایرادات شکلی و اشتباهات چاپی و املائی که شایسته تحقیقی در این سطح نمی باشد، کلّیه امور مربوط به نگارش و تدوین و صفحه آرایی پایان نامه توسط شخص نویسنده به عمل آمده است.هرچند در این رساله تلاش شده تا حتّی الامکان مسئله تعهدات پیش قراردادی و ضمانت اجرای نقض آنها به صورت منسجم بیان شود اما ناگفته پیداست که این تحقیق نیز همانند سایر تحقیقات صورت گرفته خالی از نقص و ایراد نیست و امکان غفلت از طرح برخی مطالب توسط محقّق و نیز طرح مسائل جدید که خصیصه علوم انسانی است همواره وجود دارد و لذا امید است که دید بصیر دانش پژوهان در این خصوص به یاری نگارنده آمده و زمینه تکامل هرچه بیشتر موضوع در آینده را فراهم آورد.

[۱]-Pre-contractual Course (or Process).

[۲]-Preliminary Conversations.

[۳]-Good Faith.

[۴]-Contractual Liability.

[۵]-Civil Liability.

[۶]-Pre-contractual Obligations.

[۷]-Pre-contractual Agreements.

[۸]-Roman Law.

[۹]-Common Law.

[۱۰]-Pre-contractual Negotiations.

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد

یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

ه قابل ویرایش و کپی کردن می باشن